Cây sắn dây

Mua tại Shopee Mua tại Lazada Mua tại Tiki.vn

30.000

Sắn dây là một loại dược liệu rộng rãi được sử dụng trong việc điều trị nhiều tình trạng khác nhau như rắn cắn, giải độc rượu, hỗ trợ giảm sốt, giảm đau vai gáy, và hỗ trợ điều trị tiểu đường. Cả lá và củ của cây sắn dây đều chứa nhiều dưỡng chất có giá trị cho quá trình chữa bệnh và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Đặc điểm của cây sắn dây

Sắn dây, còn được biết đến với các tên gọi như Bạch Cát, Cát Căn, Phấn Cát Căn, Cam Cát Căn, Khau Cát, Bẩn Mắm Khéo, thuộc họ Đậu với tên khoa học là Fabaceae.

Đây là loại cây thuộc nhóm dây leo, tồn tại lâu năm, có thể mọc tự nhiên trong rừng hoặc được trồng tại các khu vườn và ruộng.

Thân cây dạng thảo quấn, dài khoảng 10m, với bề mặt thân hơi mịn màng có một số lông nhẹ.

Rễ của sắn dây phát triển thành củ dài và to. Củ có hình thon dài, viền không đều với đường kính từ 6 – 8cm và chiều dài khoảng 15cm. Trọng lượng của củ có thể lên đến 20kg. Vỏ bên ngoài của củ có màu tím nâu hoặc đỏ nâu với vết nhăn dọc. Củ rất chắc chắn, nặng, và chứa nhiều bột. Khi cắt ngang, bên trong củ có nhiều vòng xơ đồng tâm và phát ra mùi thơm nhẹ.

Lá của cây có dạng kép, mọc so le với ba lá chét hình trứng, mắt chim, có đầu nhọn ngắn và mũi nhọn sắc. Mỗi lá chét có thể nguyên hoặc được xẻ thành 2-3 thùy, và cả hai mặt của lá đều có lông áp sát.

Hoa của cây có màu xanh lơ, thơm, mọc thành từng chùm ở kẽ giữa các lá, và lá bắc của hoa có lông nhẹ.

Quả của sắn dây có màu vàng nhạt và phủ đầy lông.

Tác dụng của cây sắn dây

Cây sắn dây có nhiều ứng dụng hữu ích trong lĩnh vực y học, với việc sử dụng nhiều phần khác nhau. Dưới đây là một số bộ phận quan trọng của cây mà người ta sử dụng để làm thực phẩm và điều trị bệnh:

  • Rễ sắn dây (còn được biết đến là củ sắn dây, cát căn): Củ này có thể được sử dụng sau khi nấu chín hoặc chế biến thành bột sắn dây.
  • Vỏ sắn dây: Có hương vị ngọt nhẹ, vỏ sắn dây có thể ăn được, tuy nhiên, do vỏ khá dai nên việc nhai cẩn thận và nhả vỏ giống như khi ăn mía.

Theo Đông Y, sắn dây có vị ngọt và mát, mang lại nhiều công dụng như giải nhiệt, cải thiện chức năng tiêu hóa, giảm cảm giác khát, thăng quan điểm tinh thần. Nó thường được sử dụng để điều trị một số tình trạng bệnh như sau:

  • Trị táo bón: Chất xơ cao trong sắn dây giúp cải thiện chức năng tiêu hóa và ngăn chặn tình trạng táo bón. Các chất saponin trong cây cũng đóng vai trò giải độc, chống vi khuẩn và bảo vệ niêm mạc dạ dày.
  • Trị phong nhiệt, nôn mửa, cảm nắng, đau đầu: Tính mát của cây sắn dây giúp giảm đau đầu và triệu chứng nôn mửa, cảm giác nóng khi sử dụng củ sắn dây pha loãng làm nước uống.
  • Chống ngộ độc bia rượu: Chứa nhiều chất chống độc và chống oxy hóa như saponin, phytate, tannin, cây sắn dây đóng vai trò bảo vệ cơ thể khỏi độc tố từ rượu bia.
  • Trị mẩn ngứa và mụn nhọt: Bột từ củ sắn dây có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, và ngăn chặn tình trạng mẩn ngứa, mụn nhọt hiệu quả.
  • Bảo vệ lá gan: Sắn dây giữ cơ thể mát mẻ, ngăn chặn sự nóng bức không mong muốn.

Cách trồng cây sắn dây

Trồng sắn dây có thể thực hiện theo hai phương pháp chính, đó là trồng bằng hom và trồng bằng củ.

Trong phương pháp trồng sắn dây bằng hom, bạn nên chọn cành trưởng thành và cắt đoạn có 2-3 mắt mầm. Sau đó, cắm đoạn cành vào đất ẩm và chờ khoảng 1 đến 1,5 tháng. Sau thời gian này, cây sẽ phát triển, và bạn có thể bắt đầu quá trình trồng chúng. Trước khi thực hiện việc trồng, quan trọng là kiểm tra sự phát triển của rễ, chỉ chọn những cây có rễ khỏe mạnh để đảm bảo thành công trong quá trình trồng.

Trong kỹ thuật trồng sắn dây bằng củ, sau khi thu hoạch trong khoảng một tuần, bạn cần lựa chọn những củ tốt và không bị sâu bệnh để sử dụng làm giống. Cắt củ thành từng miếng có kích thước khoảng 5-7cm, sau đó, chấm mặt cắt vào tro bếp và để khô ráo. Tiếp theo, trồng thẳng xuống hốc hoặc bầu.

Nếu bạn muốn ủ củ để trồng, hãy cắt củ làm đôi, chấm mặt cắt vào tro bếp để làm khô vết cắt. Đặt củ lên lớp rơm rạ, bọc bằng tải hoặc trấu, rồi rải tro bếp kết hợp với phân lân lên mỗi lớp củ. Tiếp theo, che phủ bằng lớp rơm rạ, bảo đảm che mát và tưới nước đều để duy trì độ ẩm. Sau 2-3 tuần, những củ đã nhú mầm sẽ sẵn sàng để bắt đầu quá trình trồng.

Cách chăm sóc cây sắn dây

Bón phân cho cây sắn dây cần được thực hiện theo kế hoạch chia thành nhiều lần. Lần bón lót đầu tiên, sử dụng mùn rơm rạ và các loại lá cây hoai mục để phủ dưới đáy hố. Sau đó, rải một lớp đất bột có độ dày khoảng 5-10cm lên trên, và tiếp theo, phủ một lớp đất khác lên trên lớp phân chuồng đã được bón.

Lần bón đầu tiên nên thực hiện khi cây đã trồng được 1 tháng, sử dụng dung dịch ure pha loãng để tưới, với tỉ lệ 2 muỗng ure cho mỗi bình 8 lít. Lần bón thứ hai nên diễn ra khi cây đã mọc khoảng 50-60 ngày, sử dụng 100-120 gram ure và 5-6 gram Kali cho mỗi gốc cây. Lần thứ ba, sử dụng phân NPK và phân chuồng để bón cho mỗi gốc cây, thực hiện sau 3 tháng trồng.

Đối với việc làm giàn cho sắn dây, sau khi chồi cây đã phát triển từ 10-20cm, cần xây dựng giàn để hỗ trợ sắn dây leo. Cuộn dây lại và phủ đất, phân lên trên tầng củ thứ 2 khi cây đã cao khoảng 1m. Khi cắm chà cho dây leo, nên thực hiện theo hình chữ A, giống như khi trồng rau ăn quả. Không cần tỉa cành, chỉ cần bắt dây để leo chà. Tránh để dây chạm đất, vì điều này có thể gây ra sự phát triển của rễ mới và ảnh hưởng đến chất lượng và năng suất của củ sau này. Tưới nước chỉ khi đất trở nên khô hạn kéo dài, và không cần tưới khi thời tiết bình thường.

Để đối phó với sâu bệnh, trước khi trồng, đất cần được xử lý để trừ sùng trắng, sử dụng Basudin hạt để phòng trừ. Trong quá trình sinh trưởng, lưu ý kiểm soát sâu cuốn lá và rệp sáp tấn công cây.

5/5 - (1 bình chọn)