Cây Chanh Dây

I. Giới thiệu về cây Chanh dây

  • Tên thường gọi: Cây chanh dây
  • Tên gọi khác: Cây chanh leo, mắc mát, mát mát, lạc tiên hoa tím…
  • Tên khoa học: Passiflora incarnata
  • Họ thực vật: Thuộc họ Rutaceae – Họ cam chanh
  • Tên tiếng anh: Passion fruit
  • Nguồn gốc xuất xứ: Chanh dây có nguồn gốc từ các nước Nam Mỹ (Argentina, Paraguay và Brasil) nhưng nay đã phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới.
  • Tuổi thọ: Sống lâu năm
  • Màu sắc của hoa: Hoa có màu trắng ánh tím
  • Gồm các loại cây: Các giống chanh dây trên thế giới:

Chanh dây vàng (Passiflora edulis var. flavicarpa)

Chanh dây tím (Passiflora edulis)

Chanh dây chuối (Passiflora tripartita var. mollissima)

Chanh dây khổng lồ (Giant passionfruit)

Granadilla (Passiflora ligularis)

II. Đặc điểm của cây Chanh dây

  • Hình dáng bên ngoài: Chanh dây là một loài thân nửa gỗ, sống lâu năm lớn nhanh với thân bò leo. Thân tròn và có màu xanh, trơn nhẵn hoặc có lông tơ, dài đến 15m, có nhiều tua cuốn.
  • Lá: Các lá hình chân vịt với 3 thùy mọc so le dạng mọc cách, kích thước 6-15cm. Cuống lá dài 2-5 cm, bìa phiến lá có răng cưa nhỏ, tròn đầu. Chúng có 2 tuyến đặc trưng ở gốc của phiến lá trên cuống lá.
  • Hoa: Hoa đơn độc, mọc từ nách lá, đẹp và thơm, đường kính 7,5-10cm với cuống dài 2-5cm. Các hoa của cây chanh dây có 5 cánh màu trắng ánh tím tía. Chúng tạo ra một vành hoa màu trắng xen tía. Mỗi hoa mang 5 nhị đực với 5 chỉ dính nhau thành ống ở đáy và tách rời ở phần mang bao phấn. Hoa được thụ phấn nhờ một số loài côn trùng như ong nghệ sẽ đậu trái, nhưng nếu cây tự thụ phấn thì không có quả.
  • Quả: Cây chanh dây có dạng qủa mọng nhiều cùi thịt. Quả có kích thước cỡ  như quả trứng gà, hình cầu đến bầu dục, khi còn xanh nó có màu xanh lục, khi chín có màu ánh vàng hoặc màu tím sậm. Ở loài chanh dây, các chất nhầy màu vàng xung quanh các hạt của quả có vị ngọt và ăn rất ngon.

Cây Chanh Dây

III. Tác dụng của cây Chanh dây

1. Giá trị ẩm thực

Xem thêm:  Cây Mít Nài

Chanh dây là loại trái cây quá đỗi quen thuộc với chúng ta. Người ta sử dụng chanh dây để làm nước giải khát vào mùa hè, món tráng miệng, bánh gato, chế biến món ăn, làm kem… mang lại hương vị thơm ngọt và giàu dinh dưỡng.

2. Tác dụng chữa bệnh

Tại một số khu vực, toàn bộ cây chanh dây tươi hay khô đều được sử dụng như là một loại thảo dược làm an thần và điều trị chứng bị mất ngủ. Ở Châu Âu, lá và thân cây được phơi khô, thái nhỏ thường được trộn lẫn với lá chè để uống.

Chanh dây chứa rất nhiều chất dinh dưỡng như vitamin A, vitamin C, magiê, kali, sắt,… nên rất có lợi và góp phần cải thiện sức khỏe của con người. Chanh dây giúp phòng ngừa bệnh ung thư, hỗ trợ điều trị các bệnh về đường tiêu hóa, viêm xương khớp, tốt cho tim mạch, đồng thời có tác dụng chống lão hóa và tốt cho người ăn kiêng,…

3. Tác dụng khác: 

Chanh dây không những được trồng thành giàn để lấy quả làm thức ăn mà còn dùng để che bóng mát và tạo cảnh quan cho không gian sống

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Chanh dây

1. Cách trồng cây

Bạn có thể trồng chanh dây bằng hạt hoặc dâm cành đều được. Tuy nhiên trồng bằng phương pháp dâm cành sẽ cho cây nhanh thu hoạch quả hơn là gieo hạt.

  • Các bước trồng bằng hạt
Xem thêm:  Cây Bạch Chỉ

Hạt chanh dây bạn có thể mua ở các cửa hàng cây giống đều có bán sẵn và cho chất lượng tốt nhất.

Trước khi gieo hạt thì bạn nên ngâm hạt giống vào nước ấm trong khoảng thời gian 1 ngày để hạt nở trương dễ nảy mầm hơn.

Chuẩn bị giá thể gieo hạt bằng lớp đất mỏng. Gieo từng chậu một và ủ đất mỏng lên trên rồi tưới nước giữ ẩm cho giá thể. Đem đặt giá thể ở nơi có ánh sáng để kích thích hạt nảy mầm

Từ khi gieo đến khi nảy mầm chỉ mất 1 tuần. Sau 4 tuần cây con có thể đạt chiều cao 15cm sẵn sàng cho việc trồng ra nơi ở mới.

  • Nếu trồng từ cây giống

Nếu không có thời gian bạn có thể mua cây giống về rồi tiến hành trồng ra vườn hoặc trong chậu. Nên chọn những cây cao khỏe có chiều cao từ 15 cm trở lên.

  • Làm giàn cho cây chanh leo

Do là loại cây thân leo nên khi cây đạt chiều cao từ 60 cm trở nên bắt buộc bạn phải làm giá thể cho cây bám và sinh trưởng tiếp. Bạn có thể tận dụng giàn mướp đã làm hoặc có thể cho chanh leo bám sát ven theo bờ rào, tường nhà bạn cũng được.

2. Cách chăm sóc cây

Tưới nước: Do là loại cây nhiệt đới nên cây cần độ ẩm khá cao. Lượng nước đầy đủ sẽ khiến cành cây càng phát triển mạnh mẽ và vươn tán càng xa và rộng. Định kì 2 ngày bạn tưới nước cho chanh dây một lần vào buổi sáng khi trời mát và chiều tối. Mùa khô nhiệt độ cao hơn và nhanh bốc hơi nước thì có thể tăng số lần tưới nước lên để đảm bảo cây không bị khô héo do thiếu nước.

Cắt tỉa, tạo tán cho chanh dây: Một khi cây đã bám giàn thì sẽ phát triển rất nhanh. Hết ngọn này đến ngọn khác sẽ đâm chồi và lan ra tứ phía. Lúc này bạn cần tỉa cành và tạo hình cho cây vừa thẩm mỹ vừa giúp loại bỏ bớt những lá héo úa sâu bệnh giúp cây nhanh ra nụ đậu nhiều trái hơn.

Xem thêm:  Cây Dầu Nước

Sâu bệnh hại của chanh dây: Giống như những loại cây dây leo thì chanh dây cũng mắc một số loại bệnh phổ biến như sâu ăn lá, đốm nâu,… Bệnh phấn trắng hay thối quả cũng là những loại bệnh người trồng cần quan tâm lưu ý khi muốn cây chanh dây khỏe mạnh.

Thụ phấn cho cây: Điểm đặc biệt ở chanh dây đó chính là trên một cây có cả hoa đực và cái. Thông thường cây sẽ tự thụ phấn nhờ ong bướm. Trong một số trường hợp đặc biệt mới cần đến bạn thụ phấn bằng tay cho hoa.

Từ khi trồng cho đến khoảng 7 tháng cây sẽ trổ ra những bông hoa đầu tiên. Đây có lẽ là khoảnh khắc bạn muốn ngắm nhìn nhất. Những bông hoa chanh dây nở ra đẹp lung linh dưới nắng làm bạn không thể dời mắt khỏi chúng. Hoa chanh dây đường kính khá lớn khoảng 10cm. Hoa có màu trắng và phần gốc đài màu tím cùng với những tua rua khá lạ mắt.

Sau khi hoa nở được khoảng 1 tuần sẽ héo và bắt đầu chuyển dần sang quá trình tạo quả. Những quả non mới nhú thường có màu xanh non. Khi trưởng thành quả sẽ dần chuyển sang màu tím đặc trưng. Qúa trình này thường mất 2 tuần.

Tùy thuộc cách chăm sóc của bạn và điều kiện khí hậu mà số lượng quả trên mỗi cây của bạn sẽ nhiều hay ít. Thông thường nếu trồng trong chậu thì mỗi vụ bạn có thể thu được 40 quả chanh dây.

Viết một bình luận