Cây cà gai leo

Mua tại Shopee Mua tại Lazada Mua tại Tiki.vn

12.000

Cây cà gai leo, hay còn được biết đến với các tên gọi như cà gai dây, cà vạnh, cà lù, và cà bò, thuộc họ Solanaceae và có tên khoa học là Solanum procumbens. Loài cây này phổ biến ở nhiều tỉnh thuộc miền Bắc và miền Trung Việt Nam, nơi mà nó thường được trồng rộng rãi. Để hiểu rõ hơn về công dụng và cách chăm sóc cây cà gai leo, bạnhãy theo dõi thông tin chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.

Đặc điểm của cây cà gai leo

Cây cà dây leo, còn được biết đến với các tên gọi như cà gai leo, cà quýnh, cà quạnh, và gai cườm, thuộc họ Solanaceae. Theo danh pháp khoa học, cây này được đặt tên là Solanum procumbens Lour. hoặc Solanum hainanense Hance. Phân bố chủ yếu ở một số quốc gia nhiệt đới ở Châu Á như Campuchia, Thái Lan, và đảo Hải Nam – Trung Quốc, cây cà dây leo cũng có mặt tại Việt Nam. Vùng phân bố của nó tương đối rộng, trải dọc từ Hải Phòng đến Bình Thuận, kết nối các tỉnh ven biển của Việt Nam.

Cây leo nhỏ này có thời gian sống lâu dài, thường có chiều dài khoảng 1m hoặc hơn. Thân cây chủ yếu là gỗ ở phần gốc, mịn màng và phân cành mạnh mẽ. Các cành non mở rộ, phủ lông hình sao và đầy những gai cong màu vàng.

Lá cây mọc xen kẽ, có hình dạng bầu dục hoặc thuôn, gốc tròn hoặc hình nêm, với đỉnh lá tù. Phiến lá to có thùy không đồng đều, mặt trên có màu đậm, trong khi mặt dưới phủ đầy lông tơ màu trắng; cả hai mặt đều có những gai, đặc biệt là ở mặt trên. Cuống lá cũng mang theo những gai.

Hoa của cây có màu trắng hoặc có thể hơi phớt tím, xuất hiện dưới dạng xim với 2 – 5 bông hoa ở kẽ lá, hiếm khi có 7 – 9 bông. Đài hoa có lông và chia thành 4 thùy hình trái xoan nhọn; nhị có màu vàng, và chỉ có nhị ở gốc hoa phình lên.

Quả của cây nhỏ, có hình cầu nhẵn, có cuống dài và có màu vàng, khi chín thì chuyển sang màu đỏ, với đường kính khoảng 5 – 7mm; hạt quả có hình thận và màu vàng.

Tác dụng của cây cà gai leo

Theo các tư liệu y học cổ truyền, cây cà gai leo có hương vị hơi the, đắng, và có tính ấm, cũng như chứa đựng một ít độc tố. Người ta sử dụng cây này để điều trị các vấn đề như tán phong thấp, tiêu độc, giảm triệu chứng ho, đau, và kiểm soát chảy máu. Trong truyền thống, còn truyền đạt những bài thuốc từ cà gai leo để chữa rắn cắn, giảm tê thấp, điều trị ho gà, và cả các vấn đề như vàng mắt, vàng da, mẩn ngứa, mụn nhọt. Ngoài ra, cây còn được sử dụng hỗ trợ trong điều trị bệnh viêm gan, xơ gan, giải rượu, giải ngộ độc rượu, giảm men gan, và giải độc gan.

Đặc biệt, cà gai leo khi kết hợp với mật nhân sẽ có hiệu quả hỗ trợ điều trị bệnh gan cao nhất. Mật nhân cũng là một loại dược liệu quý, được biết đến với khả năng tăng cường chức năng giải độc của gan, làm chậm quá trình hủy hoại tế bào gan do các tác nhân có hại, và kích thích sự tái tạo của các tế bào gan mới. Cả hai thảo dược này cùng nhau tạo thành một sản phẩm hỗ trợ mạnh mẽ, được kiểm chứng qua các nghiên cứu lâm sàng, giúp bảo vệ gan, giảm men gan cao, và ngăn chặn sự phát triển của xơ gan. Những tác dụng này không chỉ là lý thuyết mà đã được chứng minh qua nghiên cứu lâm sàng.

Cách trồng và chăm sóc cây cà gai leo

Cây cà dây leo thích ẩm, sáng, và có khả năng chịu bóng nhất định, thường tập trung mọc nhiều ở các vùng lùm bụi quanh làng, khu bãi hoang, kể cả trong bụi tre gai. Cây này phát triển tốt ở những khu vực có ánh sáng đủ, nơi mà nó có thể phát triển mạnh mẽ và cho nhiều hoa quả.

Có thể nhân giống cây cà dây leo thông qua hạt, giâm cành, hoặc sử dụng công nghệ sinh học. Mặc dù hạt cà dây leo nảy mầm dễ dàng, nhưng tỉ lệ nhân giống thấp do cây ít quả, quả nhỏ và ít hạt. Nhân giống bằng giâm cành có hệ số nhân giống thấp và đòi hỏi sử dụng nguyên liệu chính để nhân giống.

Cách nhân giống bằng công nghệ sinh học có hệ số nhân giống tốt hơn, mang lại dược liệu đồng đều nhưng có chi phí cao hơn. Một hướng tiếp cận phổ biến là sử dụng phương pháp giâm cành và công nghệ sinh học để nhân giống nhanh chóng, lựa chọn tạo ra giống nguyên chủng cần thiết, sau đó sử dụng phương pháp nhân giống bằng hạt để sản xuất cây con.

Thời gian tốt nhất để gieo hạt là tháng 2-3, và hạt sẽ nảy mầm sau 7-10 ngày. Hạt có thể gieo trực tiếp trong vườn ươm hoặc gieo vào hốc, mỗi hốc 3-4 hạt. Khi cây cao khoảng 10-12cm, có thể chuyển trồng hoặc giữ lại một cây khỏe mạnh nhất mỗi hốc.

Về đất trồng, cà dây leo thích đất già mùn, thoát nước tốt. Sau khi cày bừa đất kỹ, cần bón 10-15 tấn phân chuồng hoai mục, 100-150kg phân lân, 50-70kg kali mỗi hecta. Luống cần được lên cao 25-30cm và rộng 70-80cm. Cây trồng hoặc gieo cách đều với khoảng cách 50 x 50cm.

Cây cà dây leo chịu hạn khá tốt, nhưng để đạt năng suất cao, việc tưới đủ nước là quan trọng. Cần làm cỏ và xới xáo đất mỗi tháng, kết hợp bón thúc bằng nước phân chuồng hoai mục, nước giải, hoặc đạm pha loãng (2%).

Rệp bột (Pseudococcus sp.) là mối nguy hiểm đối với cây cà dây leo. Có thể sử dụng Bitox 40 EC để phun thuốc theo hướng dẫn trên nhãn, tuy nhiên, cây cà dây leo trồng theo tiêu chuẩn GACP-WHO không được phép sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong quá trình canh tác.

5/5 - (1 bình chọn)