Cây tía tô

Mua tại Shopee Mua tại Lazada Mua tại Tiki.vn

19.000

Khi nhắc đến lá tía tô, ai cũng quen thuộc với loại rau gia vị có thể ăn sống, thường xuất hiện trong các bữa ăn gia đình. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về đặc điểm, tác dụng cũng như cách trông và chăm sóc loại cây này. Hãy cùng tìm hiểu thêm chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.

Đặc điểm của cây tía tô

Cây tía tô, có tên khoa học là Perilla frutescens (L.) Britt, thuộc họ Lamiaceae, phổ biến trên khắp Việt Nam.

Đây là một loại cỏ thường xuất hiện hàng năm, có thân thẳng đứng và bề mặt có lông. Lá của cây mọc đối, có hình trứng và đầu nhọn, mép lá có những răng cưa lớn. Chiều dài của phiến lá dao động từ 4 đến 12cm và chiều rộng từ 2,5 đến 10cm. Màu sắc của lá có thể là tím hoặc xanh tím, và phía trên lá thường có lông màu tím.

Có hai loại tía tô phổ biến, một là tía tô có lá màu tím hung (Perilla ocymoides var. purpurascens) và thứ hai là tía tô có lá màu lục, chỉ có gân màu hung (Perilla ocymoides var. bicolor). Cuống lá ngắn khoảng 2-3cm. Hoa của cây nhỏ, có màu trắng hoặc tím nhạt, hình thành thành từng chùm ở kẽ lá hoặc đỉnh cành, với chiều dài chùm dao động từ 6 đến 20cm.

Quả của cây là những hạch nhỏ có hình cầu, đường kính khoảng 1mm, màu nâu nhạt, và có mạng nổi trên bề mặt. Tía tô được trồng rộng rãi ở mọi nơi trong đất nước.

Tác dụng của cây tía tô

  • Tác dụng chữa bệnh

Hỗ trợ da khỏe mạnh: Dầu hạt tía tô, với hàm lượng chất chống oxy hóa cao, đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ các gốc tự do dư thừa, nguy cơ gây hại cho tế bào và mô da. Khi áp dụng trực tiếp, dầu hạt tía tô cũng có khả năng làm sáng da, giảm mụn trứng cá, chàm, và dị ứng.

Điều trị tóc và da đầu: Sử dụng đều đặn dầu hạt tía tô có thể kích thích hoạt động của nang tóc, giúp tăng cường sức khỏe của tóc và ngăn chặn tình trạng mỏng, dễ gãy, hoặc rụng tóc do yếu tố tuổi tác. Ngoài ra, dầu tía tô còn có thể giúp giảm ngứa da đầu và thúc đẩy sự phát triển của tóc.

Ngăn chặn sự phát triển ung thư: Với tính chất chống ung thư, tía tô có khả năng ngăn chặn tế bào phân chia nhanh chóng, từ đó giảm nguy cơ phát triển các bệnh ung thư. Tác động chủ yếu đến hàm lượng chất chống oxy hóa, tía tô bảo vệ tế bào khỏi tác động của stress oxy hóa, giữ cho chúng khỏe mạnh.

Thúc đẩy sức khỏe đường hô hấp: Tăng cường chức năng phổi và hiệu quả trong quản lý hen suyễn là một trong những ảnh hưởng tích cực của tía tô. Các tế bào cần oxy để duy trì sự sống, và tía tô có vai trò cải thiện chức năng của phổi, giúp điều trị các vấn đề về đường hô hấp.

Hỗ trợ tim khỏe mạnh: Các thành phần của cây tía tô kết hợp nhau để giảm mức cholesterol, bảo vệ tim mạch và ngăn chặn sự phát triển của bệnh xơ vữa động mạch. Đồng thời, khả năng tăng cường tuần hoàn máu giúp duy trì dòng chảy máu đến các cơ quan bộ phận trong cơ thể.

Phòng ngừa trầm cảm: Một số thành phần của dầu hạt tía tô có thể mang lại tâm trạng thoải mái và giảm cảm giác chán nản, lo âu. Sử dụng dầu tía tô không chỉ không gây tác dụng phụ như các loại thuốc SSRI, mà còn có thể ảnh hưởng tích cực đến hệ thần kinh.

Ngăn chặn rối loạn tiêu hóa: Dầu hạt tía tô giúp giảm mức độ khó chịu liên quan đến tiêu hóa, như đầy bụng, khó tiêu, và giảm cảm giác thèm ăn. Đồng thời, nó củng cố sự nguyên vẹn của niêm mạc dạ dày, giảm bớt các vấn đề tiêu hóa.

Bảo vệ thận: Tía tô hỗ trợ giảm oxy hóa và ngăn chặn bệnh mãn tính phát triển ở thận. Đồng thời, nó có đặc tính lợi tiểu, giúp duy trì sự thông thoáng của đường tiểu, tránh tình trạng lặng cặn và sỏi thận.

Điều trị dị ứng: Dầu hạt tía tô, với chất histamin, giúp giảm triệu chứng dị ứng khi áp dụng lên da hoặc hít thở. Những chất như quercetin, acid alpha-lineolic, luteolin và rosmarinic acid trong tía tô ức chế sự phóng thích histamine, giảm viêm và ngứa da tiếp xúc.

Đặc tính chống viêm: Luteolin từ dầu hạt tía tô có hoạt động kháng khuẩn, đặc biệt chống lại vi khuẩn gây sâu răng. Nó cũng chống độc tố của Staphylococcus aureus và có tác dụng điều trị viêm khớp dạng thấp, đặc biệt khi kết hợp với các tinh dầu chống viêm khác.

Điều chỉnh mức cholesterol: Dầu hạt tía tô giúp loại bỏ cholesterol dư thừa, tối ưu hóa mức cholesterol trong cơ thể. Sử dụng đều đặn có thể tăng mức cholesterol tốt (HDL) và giảm mức cholesterol xấu (LDL).

Giảm đau hiệu quả: Tía tô được coi là một phương pháp giảm đau hiệu quả, giảm cảm giác đau khi sử dụng tại chỗ. Đặc biệt, nó cũng có thể giúp giảm đau kinh nguyệt hoặc đau do tiền mãn kinh.

  • Giá trị ẩm thực

Như một thành phần quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày, tía tô được ưa chuộng trong nấu ăn và góp phần quan trọng vào việc tạo hương vị cho các món ăn hàng ngày.

Dầu hạt tía tô thường được dùng để xào các món ăn. Hạt tía tô cũng có thể là điểm nhấn hấp dẫn trong món salad và thêm hương vị tuyệt vời cho các món súp, món hầm, rau sống và các món ăn khác. Một sự kết hợp độc đáo là việc ngâm thân cây tía tô trong rượu, một thực hành được thực hiện tại nhiều gia đình.

Tía tô còn là nguyên liệu chính của nhiều món ngon và phổ biến, như cháo tía tô, sinh tố tía tô, chả cuốn lá tía tô, bún ốc, và ốc om chuối đậu.

Cách trồng và chăm sóc cây tía tô

  • Cách trồng cây

Quá trình trồng cây tía tô không phức tạp, đặc biệt là khi sử dụng cho mục đích gia đình hoặc kinh doanh nhỏ. Đầu tiên, bạn cần có một khu vực trống hoặc có thể tận dụng những công cụ như bao xi măng, chậu, khay, hoặc thùng xốp để tạo diện tích trồng.

Có hai phương pháp chính để trồng cây tía tô, đó là giâm cành hoặc gieo hạt. Nhiều người ưa chuộng phương pháp gieo hạt vì nó thường mang lại năng suất cao hơn. Việc chỉ cần rải hạt tía tô lên khu vực trồng, đặt ở những vùng đất ẩm, sẽ đạt được hiệu suất tốt.

  • Chăm sóc cây

Sau khoảng một tháng, cây tía tô sẽ nảy mầm với khoảng 5-6 lá. Điều quan trọng là duy trì độ ẩm cho đất bằng cách tưới nước thường xuyên. Cần lưu ý rằng không nên tưới trực tiếp lên lá để tránh làm tổn thương chúng. Thời điểm cây phát triển lá mới cũng là lúc bạn có thể bổ sung phân hữu cơ hoặc phân ure để hỗ trợ quá trình sinh trưởng của cây.

5/5 - (1 bình chọn)