Cây cối xay

Mua tại Shopee Mua tại Lazada Mua tại Tiki.vn

25.000

Cây thảo dược cối xay phân bố rộng rãi trên toàn lãnh thổ Việt Nam và từ lâu đã trở thành một nguồn thuốc quý trong y học dân gian. Cối xay được biết đến với khả năng chữa trị nhiều tình trạng như cảm mạo phong nhiệt, sốt cao, đau đầu, tai ù, điếc, và cả sốt vàng da. Ngoài ra, nó cũng giúp giảm các triệu chứng như tiểu tiện màu vàng đỏ, đái rắt, đái buốt, phù thũng, lở ngứa và các dạng dị ứng khác.

Đặc điểm của cây cối xay

Tên thông thường của nó là cây cối xay, nhưng cũng có nhiều tên khác như kim hoa thảo, nhĩ hương thảo, giàng xay, và ma mãnh thảo, cũng như quỳnh ma, co to ép (ở Thái), và phao tôn (ở Tày). Cây có tên khoa học là Abutilon indicum (L.) Sweet, và nó thuộc họ thực vật Bông (Malvaceae).

Cây này mọc tự nhiên ở nhiều khu vực trong cả nước, thường xuất hiện tại các bờ rào, bãi hoang, chân đồi và nương rẫy. Xuất xứ của nó là từ vùng Ấn Độ và Malaixia. Cây cối xay có thời gian sống khá lâu, với hoa của nó mang màu vàng sáng. Thường thì mùa hoa của cây cối xay diễn ra từ tháng 2 đến tháng 4, trong khi quả thường xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 6.

Toàn bộ cây và các phần khác của nó đều có lớp lông mềm phủ trên bề mặt. Cây thường cao từ 1 đến 2 mét. Lá của nó có hình tim, mọc theo kiểu so le, với mép lá có răng cưa.

Hoa của cây mọc đơn lẻ tại kẽ lá, có màu vàng rực, và mỗi bông hoa có cuống dài ngang bằng cuống của lá tương ứng. Trong mỗi lá hoa, có khoảng 3 hạt màu đen nhạt có hình thận và mịn.

Quả của cây bao gồm tới 20 lá noãn nối tiếp nhau, tạo nên hình dạng giống với một cái cối xay.

Tác dụng của cây cối xay

Toàn bộ cây cối xay được sử dụng làm nguyên liệu chính cho việc sản xuất thuốc. Các nông phẩm thường được thu hoạch vào thời điểm mùa hè và thu, sau đó được sấy khô hoặc phơi. Chúng có thể được xay thành bột để dễ dàng sử dụng.

Trong cây cối xay, chúng ta tìm thấy các thành phần như flavonoid (bao gồm gossypetin, gossypin và cyanidin – 3 – rutinoside), phenol, acid hữu cơ, acid amin và đường. Đặc biệt, lá của cây chứa một lượng lớn chất nhầy cũng như asparagine.

Hạt cây cối xay chứa khoảng 1,6% raffinose và 4,21% dầu nửa khô, chủ yếu là glycerid của các acid như linoleic, palmitic, oleic và stearic. Trong khi đó, rễ cây chứa dầu béo, β-sitosterol, β-amyrin cùng với một alcaloid chưa được xác định rõ.

Từ nghiên cứu hiện đại, cây cối xay có tác dụng như:

  • Hợp chất gossypin trong cây có tác dụng chống viêm rất hiệu quả.
  • Hạt cây giúp lợi tiêu và chống viêm, thường được dùng trong việc điều trị các bệnh như sốt, đau đầu, tiểu buốt, phù thũng sau sinh và một số tình trạng sức khỏe khác.
  • Lá của cây có thể dùng ngoài da để chữa các vết mụn và dùng kết hợp với nhân trần để điều trị một số vấn đề về da và tai.

Trong y học cổ truyền, cây được mô tả có vị ngọt, tính bình và ảnh hưởng đến các kinh tâm và kinh đởm. Cây giúp thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu và long đờm. Lá cây cung cấp chất nhầy có tác dụng dịu và làm giảm kích thích. Vỏ của nó hỗ trợ quá trình lợi tiểu. Hạt cây có tác dụng kích thích, lợi tiêu và dịu các tác động kích thích. Cuối cùng, nước hãm từ rễ cây giúp giảm triệu chứng sốt.

Tuy nhiên, có một số hạn chế khi sử dụng cây cối xay:

  • Những người mắc các vấn đề về thận, tiểu nhiều hoặc có nước tiểu màu sắc không bình thường nên hạn chế việc sử dụng.
  • Phụ nữ mang thai cần thận trọng khi tiếp xúc với cây cối xay.

Cách trồng và chăm sóc cây cối xay

Cây cối xay có khả năng sinh trưởng ở nhiều vùng đất khác nhau, bao gồm cả đất cao và đất thoát nước hiệu quả. Nó phù hợp với nhiều địa hình như đồng bằng, trung du, miền núi và khu vực ven biển. Đây là loại cây ưa ánh sáng, nhưng cũng có thể sinh trưởng trong môi trường ít sáng hơn, do đó có thể kết hợp với các loại cây ăn quả hoặc cây công nghiệp khi chưa tạo bóng. Đối với điều kiện tốt nhất, cây cần môi trường ẩm và nhiệt độ từ 25 – 35 độ C, với độ pH đất từ 5 – 8.

  • Thời điểm trồng

Cây thích hợp được trồng từ tháng 2 đến tháng 4 mỗi năm.

  • Chuẩn bị đất

Đất cần được cày sâu và xới nhỏ. Loại bỏ hết cỏ dại và tạo ra các luống rộng từ 70 đến 120 cm. Việc tạo luống cần đảm bảo thoát nước tốt để tránh ngập lụt, vì nếu cây bị ngập nước trong vòng 1-2 ngày, chúng sẽ chết.

  • Việc bón phân

Trước khi trồng, cần bón lót đất với phân chuồng với lượng khoảng 10 – 15 tấn/ha.

Khi cây đã trồng, cần bón thêm phân chuồng pha loãng (tỷ lệ 2%) hoặc phân chuồng hoai mục cùng với dung dịch đạm.

  • Quản lý và chăm sóc

Thường xuyên xới và phá váng, đồng thời kết hợp việc bón phân cho cây. Đặc biệt trong giai đoạn đầu khi cây còn non, cần thường xuyên làm sạch cỏ dại và vun gốc để tạo điều kiện tốt nhất cho cây phát triển.

Đáng lưu ý, cây cối xay có tuổi thọ khoảng từ 1-2 năm. Do đó, sau khi thu hoạch cây cối xay, người ta có thể trồng cây khác như mã đề hoặc diệp hạ châu trong hệ thống luân canh.

5/5 - (1 bình chọn)