Cây Cam

Cam là loài cây ăn quả cùng họ với bưởi. Nó có quả nhỏ hơn quả bưởi, vỏ mỏng, khi chín thường có màu da cam, có vị ngọt hoặc hơi chua. Loài cam là một cây lai được trồng từ xưa, có thể lai giống giữa loài bưởi (Citrus maxima) và quýt (Citrus reticulata).

I. Giới thiệu về cây Cam

  • Tên thường gọi: Cây cam
  • Họ thực vật: chi Cam chanh
  • Danh pháp: Citrus sinensis
  • Tên tiếng anh: Orange
  • Nơi sống: Cam được trồng rộng rãi ở những nơi có khí hậu ấm áp, các tỉnh miền núi của Việt Nam
  • Nguồn gốc xuất xứ: Cam bắt nguồn từ Đông Nam Á, có thể từ Ấn Độ, Việt Nam hay miền nam Trung Quốc.
  • Tuổi thọ: 20-25 năm, sau đó rễ cây bắt đầu cằn cỗi dần.
  • Màu sắc của hoa: Hoa cam có màu trắng
  • Thời gian nở hoa: Hoa thường nở rộ vào sau Tết nguyên đán, sau đó rụng rồi sẽ đậu quả. Cam có sai quả hay không đều phụ thuộc và việc hoa nở nhiều hay ít.
  • Gồm các loại cây:

* Cam sành Hà Giang: Cam sành có vỏ sần sùi, dày màu xanh khi chín vỏ chuyển màu vàng, quả tròn. Cam có mùi thơm nhẹ, vị ngọt và có pha chút dôn dốt nhưng rất ngon. Tép cam mọng nước màu vàng, nhiều múi rất thích hợp để ép lấy nước hoặc có thể sử dụng trực tiếp sau khi bóc vỏ.

* Cam Cao Phong: Cam Cao Phong bao gồm nhiều giống cam được trồng trên đất Cao Phong như cam lòng vàng vị ngọt, sánh và được coi là loại cam đặc biệt nhất ở đây. Loại cam này có vỏ mỏng dính, có mùi thơm nhẹ, đặc biệt ăn ngọt mát cứ không khé như những loại quýt khác. Và cuối cùng là cam xã Đoài có vỏ vàng đều, ít hạt ăn cũng khá ngọt.

* Cam Vinh: Cam Vinh có vỏ rất mỏng, tép bên trong có màu vàng nhạt, khi ăn, trái có vị ngọt thanh, cũng có quả có vị chua nhẹ.

* Cam Bù Hà Tĩnh: Cam Bù Hà Tĩnh có dạng hình cầu, vỏ mịn nhẵn, màu vàng đỏ, vị ngọt thơm và nhiều nước.

* Cam Xoàn miền Tây: Cam xoàn là giống cam ít hột, thơm ngon và ngọt nhất. Cam Xoàn có hình tròn, vỏ mỏng màu vàng nhạt, có những vòng xoáy như đồng tiền, ruột vàng, ăn có vị ngọt đậm, thanh mát, mùi thơm nhẹ.

* Cam canh: Cam canh màu vàng cam nhìn hơi giống quýt, lớp vỏ mỏng, thơm dịu khi ăn bóc vỏ rồi tách từng múi thưởng thức chứ không bổ ra giống cam thường. Khi ăn, loại cam này có vị ngọt mát rất đặc trưng.

II. Đặc điểm của cây Cam

  • Hình dáng bên ngoài: Đây là cây nhỏ, cao đến khoảng 10 m, có cành gai và lá thường xanh dài khoảng 4-10cm. 
  • Kích thước: cao đến 6-8m, rộng khoảng 4-5m
  • Lá: Lá mọc so le, phiến lá dài, màu xanh đậm, hình trái xoan, dài 5-10cm, rộng 2,5-5cm, mép có răng thưa; cuống hơi có cánh, rộng 4-10mm. Lá có tai nhỏ.
  • Hoa: Chùm hoa ngắn ở nách lá, đơn độc hay nhóm 2-6 hoa thành chùm; đài hoa hình chén, không lông; cánh hoa trắng dài 1,5-2cm; nhị 20-30 cái dính nhau thành 4-5 bó.
  • Thân, cành cam: Thân thuộc loại thân gỗ, bán bụi, có 4-6 cành chính, cây cao 2 – 3m, phân cành thấp. Cành hướng ngọn, thưa, phân cành ngang
  • Rễ: Như cây 2 lá mầm thân gỗ, rễ thuộc loại rễ mầm hút nước và muối khoáng cung cấp cho cây. Bộ rễ phân bố nông và phát triẻn mạnh là rễ bất định, phân bố rộng và dày ở tầng đất mặt và ưa đất tơi xốp.Bộ rễ phát triển mạnh mẽ nhất là vào tháng 2 và tháng 9, bộ rễ phát triển mạnh trong 8 năm đầu.
  • Quả: Tròn trịa. khi nhỏ thì màu xanh đâm, lớn lên khi chín có màu vàng cam, những quả ngọt sẽ có vỏ vàng đậm hơn 1 chút, ít bóng bẩy hơn quả bình thường.

Cây Cam

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây Cam:

Tác dụng chữa bệnh:

Quả Cam có vị ngọt chua, tính mát; có tác dụng giải khát, sinh tâm dịch, mát phổi, tiêu đờm, thanh nhiệt và lợi tiểu. Vỏ quả Cam có vị cay, mùi thơm, tính ẩm, có tác dụng tiêu đờm, thông khí trệ, giúp tiêu hoá.

Vỏ cây cam  vị ngọt, hơi the, tính mát; có tác dụng hạ khí đầy, điều hoà tỳ vị. Ở Ấn Độ, quả được xem như có tác dụng khử lọc, và vỏ có tác dụng trung tiện và bổ.

Tác dụng khác:

Tăng cường thể lực, tẩy trang, làm sạch da, làm săn chắc da mặt, trị bệnh phong thấp, tăng cường hệ miễn dịch, tẩy da chết,  tăng độ láng mịn cho da, giúp ngủ ngon giấc, đuổi muỗi

Xem thêm:  Hoa Lan Nhất Điểm Hoàng

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Cam

1. Đất trồng

Cam là một trong những loại cây không kén đất, trồng trên các loại đất khác nhau đều được> Loại đất phù hợp nhất để trồng cây là đất thịt pha, độ  pH của đất là  từ 5– 6.5. Với những vùng đất trũng cần đắp mô và đào mương để thuận tiện cho việc tưới và thoát nước dễ dàng.

2. Ánh sáng và nhiệt độ

Nhiệt độ thích hợp là 18-35 độ C. Ánh sáng là  một trong những điều kiện quan trọng nhất đối với cây cam. Nó quyết định chất lượng quả cam ngọt, giòn và thơm.

3. Giống Cam trồng

Chọn cây giống có chiều cao trên 30cm khỏe mạnh, lá xanh, cứng cáp. không sâu bệnh hại.  Cây giống cam có 2 loại chính: loại chiết cành và loại ghép (không dùng hạt làm giống). Đối với giống chiết cành có ưu điểm là cây mau ra quả nhưng tuổi thọ  của cây kém, bộ rễ không khỏe. Đối với cây ghép có ưu điểm là bộ rễ khỏe hơn, cây sẽ khỏe hơn, cứng cáp hơn, tuổi thọ lâu hơn.

4. Kĩ thuật trồng cây

a. Thời vụ trồng cây

Thời vụ trồng cây Cam thích hợp nhất là trồng vào Mùa Xuân từ tháng hai đến tháng tư và mùa Thu là từ tháng tám đến tháng mười.

b. Làm đất trồng Cam

Trước khi trồng cần dọn sạch cỏ, cày bừa kĩ làm tơi xốp đất. Cần cày sâu khi làm đất giúp đất giữ ẩm tốt.
Mật độ trồng cây cam thích hợp đối với cây ghép trồng trên gốc được gieo hạt là 400 cây/ha. Khoảng cách trồng cây là 4m x 4,5m. Đối với loại cam chiết ghép mật độ trồng cây phù hợp là 1000 cây/ha,  và khoảng cách trồng là 3mx3m.

c. Trồng cây

– Bước 1: Làm sạch cỏ. Trước khi cày bừa đất cần rắc vôi (đối với đất chua)

Xem thêm:  Cây Rau Răm

-Bước 2: Làm mô trồng cây bằng cách sử dụng đất ao phơi khô. Mỗi mô có kích thước rộng x cao 55cm x 30cm. Giữa mô có bón thêm 100g phân lân + 8kg phân chuồng ủ mục giúp cây nhanh phát triển bộ rễ.

– Bước 3: Vét một hố nhỏ giữa mô -> Đặt bầu cây đã xé túi bầu vào hố (tránh trồng cây giống tiếp xúc với phân) -> Sau đó lấp đất và nén chặt đất.

– Bước 4:  Tủ rơm hoặc chấu đã ải xung quanh gốc cây. Khi phủ rơm không được phủ kín gốc cây.

– Bước 5: Cắm cọc cho cây giúp cây đứng vững không bị đổ khi gặp mưa bão ->  Tưới nước cho cây cam.
Cần chú ý:  Nên trồng cam vào khoảng 18 giờ mỗi ngày. Vì lúc này trời mát có lợi cho sự phát triển của cây.

5. Kỹ thuật chăm sóc cam

Cây Cam

a. Tưới nước

Cần tưới nước thường xuyên để cây sinh trưởng và phát triển tốt. Đối với các tỉnh miền núi thời tiết thường khô hạn, cần tưới nước cho cây để đảm bảo đủ độ ẩm trong đất.

Áp dụng phương pháp tưới thẩm thấu hoặc tưới phun mưa. Nếu chủ động được về lượng nước tưới cho cây thì tháo nước vào các rãnh nông để cho nước ngấm vào cây một này thì tháo nước cạn đi là phương pháp tốt nhất.

b. Tỉa cành, tỉa hoa

Khi cây ra nhiều cành cần phải cắt bớt  các cành nhỏ, cành mọc sâu trong tán và những cành bị sâu bệnh hại nhằm tạo tán cho cây giúp cây thông thoáng cây sẽ phát triển nhanh và bớt sâu bệnh hại. Việc tỉa cành cần phải làm mỗi năm sau mỗi vụ thu hái quả.
Vào thời kì cam ra nụ, quả non cần phải loại bỏ bớt những hoa bị dị dạng, hoa ra muộn, hoa quả mọc ở vị trí không thích hợp, chỉ để lại những quả trên cành đối xứng nhau bởi cam là loại cây trồng ra rất nhiều hoa mỗi vụ mà tỉ lệ đậu quả thường không cao.

Nếu trồng cam với diện tích rộng không thể thực hiện bằng tay thì có thể phun vào cây các chất điều hòa sinh trưởng. Cần mua các chất điều hòa sinh trưởng này ở những cửa hàng uy tín.

-Cắt tỉa những lá cam già và yếu: Cần chú ý tỉa cành, tỉa lá cho cây thường. Cắt tỉa lá già, lá yếu và các lá bị bệnh nhằm mục đích làm cho sâu bệnh hại cây không có chỗ sinh sôi nảy nở và không tốn thêm chất dinh dưỡng nuôi các lá bị sâu bệnh, các lá già yếu sắp hỏng.

Cần thực hiện cắt  bỏ những cành Cam sum xuê xung quanh gốc, những cành cây khô già và cành nhỏ, yếu  để tạo độ thông thoáng giúp cây nhận được ánh sáng, lượng chất dinh dưỡng tối đa để đạt được  năng suất tốt nhất.

– Phương pháp làm giảm thời gian cho cây Cam ra hoa và nhanh đậu quả: Đây là phương pháp giúp thời gian từ khi trồng đến khi thu hoạch ngắn, không tốn nhiều thời gian chăm sóc cho cây.

Cần hạn chế tưới nước cho cây, cắt bỏ toàn bộ các lá nhỏ bé, già yếu, các chồi vượt, cành già, cành nhỏ đã mọc trong các tán cây. Cần thường xuyên chú ý khi thấy hiện tượng cây bắt đầu ra những nụ hoa bé xíu thì thực hiện tưới nước liên tục 2 ngày liền, đảm bảo trong hai ngày này cây đạt dộ ẩm tối đa.

Xem thêm:  Cây Hoa Quỳnh Anh

Khi Cam đã đậu quả với kích thước bằng đầu đũa cần cung cấp thêm  phân NPK với liều lượng 0,5kg/cây cho cây giúp quả nhanh lớn.

c. Bón phân

Cần cung cấp chất dinh dưỡng cho cây bằng cách bón phân suốt thời kì trồng cây. Nhất là khi cây đậu hoa và quả.Lượng phân bón tùy thuộc vào giống, khí hậu, đất trồng để bón sao cho phù hợp.
Dưới đây là công thức bón phân tham khảo dành cho Cam:
– Khi cây từ một đến ba tuổi cần bón cho cây 200gram urê với 200gram DAP và 80gram clorua kali. Liều lượng bón phân chia thành bốn lần bón như sau: Lần đầu tiên, khi thấy hiện tượng cây sắp ra hoa cần bón cho cây 1/3 lượng đạm. Lần hai bón cho cây là sau khi thấy cây đậu quả tầm 6 tuần cần bón cho cây 1/3 lượng đạm và ½ lượng phân kali.

Lần ba bón cho cây là trước khi thu hoạch khoảng 1,5 tháng bón cho cây ½ lượng kali. Lần thứ tư bón cho cây là sau khi thu hoạch xong toàn bộ quả bón cho cây toàn bộ phân lân và 1/3 phân đạm. Với mỗi lần bón phân cần cung cấp thêm cho cây 10kg phân hữu cơ hoai mục.

-Khi cây từ bốn đến sáu tuổi cần bón cho cây 400gram urê với 500gram DAP và 300gram clorua kali. Liều lượng bón cũng được phân chia thành bốn lần bón  như khi bón phân cho cây từ một đến ba tuổi.-Khi cây từ bảy đến chín tuổi cần bón cho cây 650gram urê với 750gram DAP và 330gram clorua kali. Liều lượng bón cũng được phân chia thành bốn lần bón  như khi cây từ một đến ba tuổi, bốn đến sáu tuổi.
-Khi cây từ mười tuổi cần bón cho cây 1200gram urê với 1000gram DAP và 400gram clorua kali. Liều lượng bón cũng được phân chia thành bốn lần bón  như khi cây từ một đến ba tuổi, bốn đến sáu tuổi và bảy đến chín tuổi.

6. Sâu bệnh hại cam và cách phòng trừ:

-Sâu bùa vẽ: Là loại sâu chuyên gây hại lá làm ảnh hưởng đến chồi non của cây, đến khi cây ra hoa, quả thường bị rụng. Cần phòng trừ sâu bằng cách dùng thuốc bảo vệ thực vật để phun cho cây kết hợp cùng với dầu khoáng để tăng hiệu quả diệt sâu bùa vẽ.
– Bọ cánh cứng, sâu đục thân, đục cành, đục gốcBiểu hiện đặc trưng là sẽ thấy những chất nàu vàng đục trên thân cây. Cần diệt trừ bằng cách bắt xén tóc diệt trừ và loại bỏ cành héo.
-Bọ xít, rầy, rệp: Khi thấy hiện tượng cây xuất hiện quá nhiều rệp, bọ xít cần phun thuốc Bi58 0,05-0,1% cho cây  để diệt chúng, tránh để rệp lan ra những cây xung quanh, thấy cành cam bị sâu bệnh hại quá nhiều cần cắt bỏ ngay.
– Bệnh loét, đốm lá, vi khuẩn: Biểu hiện của bệnh là xuất hiện những đốm nhỏ màu vàng trong,  lâu dần những vết vàng đó đậm dần rồi hoá nâu, bề mặt cây sần sùi. Biện pháp phòng trừ là: bỏ và tiêu huỷ các phần bị bệnh và phun định kỳ các loại thuốc gốc đồng khi cây ra đọt non để phòng tránh tránh bệnh.

Viết một bình luận