Cây Rau Muống

I. Giới thiệu về cây Rau muống

  • Tên thường gọi: Cây rau muống
  • Tên khoa học: Ipomoea aquatica Forsk
  • Họ thực vật: Là một loài thực vật nhiệt đới bán thủy sinh thuộc họ Bìm bìm (Convolvulaceae)
  • Phân bố: Phân bố tự nhiên chính xác của loài này hiện chưa rõ do được trồng phổ biến khắp các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới
  • Màu sắc của hoa: Cây rau muống có hoa màu trắng hoặc hồng tím
  • Gồm các loại cây: Rau muống có 2 loại:

Rau muống nước: được trồng hoặc mọc tại nơi nhiều nước, ẩm ướt, thậm chí sống tốt khi kết thành 1 bè và thả trôi trên kênh mương hay hồ. Loại này thân to, cuống thường có màu đỏ, mọng, luộc ngon hơn xào hay ăn sống.
Rau muống cạn: trồng trên luống đất, cần không nhiều nước, thân thường trắng xanh, nhỏ. Loại thứ hai thường thích hợp với xào hoặc có thể ăn sống.

Ngoài ra, còn có thể phân loại rau muống theo điều kiện trồng:

Rau muống ruộng: có 2 giống là rau muống trắng và rau muống đỏ. Trong đó rau muống trắng thường được trồng trên cạn, kém chịu ngập. Còn rau muống đỏ được trồng cả trên cạn và dưới nước với nhiệt độ ao là 20-300C.

Rau muống phao: rau cấy xuống bùn, cho ngọn nổi lên, ăn quanh năm.

Rau muống bè: rau thả quanh năm trên mặt nước, dùng tre cố định ở một chỗ nhất định trên ao.

Rau muống thúng: trồng rau vào thúng đất, để thúng đất lên giá cắm ở ao sâu rồi để thúng nổi lên ¼ cho rau bò quanh mặt ao.

Cây Rau Muống

II. Đặc điểm của cây Rau muống

  • Hình dáng bên ngoài: Cây rau muống mọc bò, ở mặt nước hoặc trên cạn. Thân rỗng, dày, có rễ mắt, không lông.
  • Lá: Lá hình ba cạnh, đầu nhọn, đôi khi hẹp và dài.
  • Hoa: Hoa to, có màu trắng hay hồng tím, ống hoa tím nhạt, mọc từng 1-2 hoa trên một cuống. 
  • Quả: Quả nang tròn, đường kính 7–9 mm, chứa 4 hạt có lông màu hung, đường kính mỗi hạt khoảng 4 mm.

III. Tác dụng của cây Rau muống

1. Giá trị trong ẩm thực

Cây rau muống là một loại rau rất thông dụng trong khẩu phần ăn hàng ngày chúng có thể được chế biến thành nhiều món như luộc, xào, nấu canh,…

Từ rau muống, cách đơn giản nhất là luộc lên. Và tùy theo từng vùng, người ta có thể chấm với nước mắm, xì dầu, chao, mắm tép và tương (đặc biệt là tương Bần). Nước của rau muống luộc cũng thường được người dân Việt Nam uống pha với chanh sau bữa ăn.

Ngoài rau muống luộc, còn có rau muống xào tỏi (có thể gia chút mắm tôm theo truyền thống); làm nộm rau muống với lạc rang giã dập, giấm, đường, tỏi, ớt; gia vào canh riêu cua hoặc canh cua khoai sọ thay cho rau rút, ăn với lẩu gà, làm rau muống nướng. Cũng thường thấy rau muống được chẻ ra ăn sống với các loại rau thơm khác.

Xem thêm:  Cây Trầu Bà

Mỗi cách đều có hương vị riêng và tùy sở thích của từng vùng, từng miền mà cách chế biến có khác nhau. Khuyến cáo: rau muống ăn sống phải được rửa kỹ, ngâm nước muối hoặc nước ozone để khử trùng.

2. Tác dụng chữa bệnh

Cây rau muống có nhiều tính năng và tác dụng trong việc phòng và chữa bệnh như: thanh nhiệt giải độc mùa hè; thanh nhiệt, lương huyết, cầm máu, chữa tâm phiền, chảy máu mũi, ù tai chóng mặt; đau đầu trong trường hợp huyết áp cao; đau dạ dày, nóng ruột, ợ chua, đái tháo đường; quai bị; chứng đẹn trong miệng hoặc lở khóe miệng ở trẻ em; lở ngứa, loét ngoài da, ong cắn; rôm sẩy, mẩn ngứa; sởi, thủy đậu ở trẻ em,…

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Rau muống 

1.Cách trồng cây

  • Chọn địa điểm trồng rau muống

Vấn đề đầu tiên bạn phải chú ý về địa điểm trồng rau muống, rau muống có thể trồng dưới nước, ven sông, trên cạn hoặc trong các thùng xốp, xô chậu. Loại rau này chỉ phát triển tốt tại nơi có nhiệt độ cao, ẩm ướt và cũng cần có đủ ánh nắng mặt trời.

  • Chuẩn bị vật dụng trồng

Đối với việc trồng rau muống cạn thì bạn cần chuẩn bị một số vật dụng để trồng rau như thùng xốp, xô chậu,… Lưu ý là với những loại vật dụng này thì phải đục một vài lỗ tròn ở dưới đáy thùng để giúp đất thoát nước, đối với rau muống ưa ẩm, vì vậy bạn không nên khoét lỗ quá lớn sẽ làm thoát nước nhanh và trôi đất. Thùng rau trồng phải được kê cao lên cách mặt đất ít nhất là 4cm.

  • Làm đất trồng rau muống

Rau muống là loại rau trồng không kén đất, có thể trồng rau muống trên hầu hết các loại đất chỉ cần luôn đủ nước để rau sinh trưởng, loại đất thích hợp nhất để trồng rau muống là đất có nhiều bùn, đất thịt và đất hơi ngập nước.

Trước khi trồng khoảng 7 – 10 ngày, nên bón lót phân chuồng hoặc phân hữu cơ sinh học, sau đó cày xới kỹ và dọn sạch cỏ rác trong đất để gieo trồng rau muống.

Rau muống rất dễ trồng và dễ sống, bạn có thể trồng bằng hạt rau muống hoặc dùng phần thân cây già có rễ sau đó mang trồng xuống đất.

Bước 1: Ngâm và ủ hạt rau muống

Ngâm hạt giống rau muống vào nước ấm khoảng 30 – 40°C từ 3 – 6 tiếng, sau đó vớt hạt ra rửa lại bằng nước sạch và ủ vào khăn ẩm ở nhiệt độ 25 – 30°C trong vòng 6 – 10 tiếng. Sau đó kiểm tra thấy hạt giống nứt ra và nảy mầm thì để hạt giống ráo khô nước rồi đem gieo.

Xem thêm:  Cây Ổi

Bước 2: Gieo hạt rau muống

Cách 1: Gieo hạt rau muống trực tiếp trên đất ruộng

Nếu gieo hạt rau muống trực tiếp vào đất ruộng thì phải chú ý làm đất thật kỹ, tơi xốp, lên luống cao 20 – 30cm. Đất phải được trộn với các loại phân hữu cơ giàu dinh dưỡng.

Rạch hàng đều nhau với khoảng cách chiều dài 20 cm và sâu 1cm rồi gieo hạt xuống đất thẳng theo hàng đã rạch, sau đó dùng phân chuồng sàng kỹ lấp lấp lên hạt, rải Basudin hạt phòng trừ kiến, dế, sâu đất…

Tiến hành tưới nước 1 ngày 2 lần vào buổi sáng và tối trong vòng 1 tuần đầu. Trong 1 tuần đầu gieo hạt có thể phủ rơm rạ  hoặc bạt plastic để giữ ẩm.

Việc gieo trực tiếp ở đất, đồng ruộng sẽ gặp khó chăm sóc trong việc quản lý hạt lên cây hơn vì gieo ngoài đồng trên diện tích rộng nếu gặp mưa, nắng nóng hoặc sâu bệnh thì khó chủ động được. Phải chuẩn bị đất gieo tốt thì tỷ lệ cây chết sẽ ít.

Cách 2: Gieo hạt rau muống trong thùng xốp, xô chậu

Đổ lượng đất vào thùng hay xô chậu, đất gieo hạt phải ẩm, mềm, tơi xốp, đất sạch và giàu dinh dưỡng. Bạn tưới nước vào trộn đều cho đất ẩm, sau đó san phẳng mặt đất, rạch đường thẳng hàng với độ sâu khoảng 0,5cm.

Gieo rải hạt rau lên mặt đất, gieo với khoảng cách vừa, không quá dày. Sau đó lấp một lớp đất sạch mỏng lên trên. Tưới phun một ít nước lên mặt đất để tạo ẩm cho đất. Tưới nước 1 ngày 2 lần vào buổi sáng và tối trong vòng 1 tuần đầu.

Lưu ý:

Che đậy khay ươm bằng tấm lưới màu, bìa carton hoặc rơm cỏ khô và đặt chậu ươm ở nơi râm mát trong vòng 1 tuần để thúc đẩy việc nảy mầm.

Tưới đủ nước 1 ngày 2 lần vào sáng và tối. Sau 1 tuần gieo, hạt sẽ nhú mầm nảy cây, lúc này mang ra nơi có ánh sáng nhẹ để cây sinh trưởng.

Khi cây cao được 2 – 3 cm thì vun gốc để giữ cho cây con bám đất tốt hơn.

Bước 3: Trồng rau muống

Khi cây có 4 – 5 lá thì bắt đầu tỉa bớt những cây con để ăn giống như rau mầm, chỉ để lại khoảng cách giữa các hàng và các cây cách nhau từ 10 -15 cm.

Nếu bạn trồng rau muống bằng việc giâm cành thì chỉ cần chuẩn bị phần thân rau muống dài khoảng 20cm, cành phải già cứng và có rễ, chú ý khâu làm đất tơi xốp, lên luống cho đất rồi cắm phần thân cây thẳng hàng, lấp đất sâu 3 – 4 đốt, khoảng cách giữa các cây cách nhau tầm 10 cm, đôn cho chặt gốc. Sau khi trồng xong thì để đặt vào nơi râm mát hoặc che phủ tạo bóng râm cho rau. Mỗi ngày chỉ cần tưới đủ nước cho rau muống là được.

Xem thêm:  Cây Bứa

Trồng rau muống bằng cành

2. Cách chăm sóc cây

  • Tưới nước

Rau muống rất dễ sống và mọc nhanh, loại rau trồng này ít sâu bệnh nên không đòi hỏi phải chăm sóc nhiều. Chỉ cần thường xuyên tưới nhiều nước cho rau,  đặc biệt là vào mùa khô nắng, rau muống ưa mọc ở đất lầy lội nên không cần sợ tưới nhiều nước khiến rau bị ngập úng như những loại rau khác. Tuy nhiều vào mùa mưa to thì nên che phủ cho rau để hạn chế nước mưa làm dập nát và hư thối rau.

  • Bón phân

Trồng rau muống cũng không cần phải bón phân thường xuyên, chỉ cần bổ sung phân đạm, lân và urê để giúp rau muống phát triển tốt.

Ở giai đoạn rau muống con có từ 3 – 4 lá thì thường có hiện tượng lá nhạt màu hay bị vàng lá, vấn đề này là do thiếu đạm và rễ chưa phát triển, vì vậy bạn cần bón phân cho rau bằng cách pha một lượng phân lân và urê rồi tưới đều trên rau muống vào buổi chiều mát vào buổi sáng hôm sau cần tưới xả lại.

Bón phân lần 2 cách lần 1 từ 10 – 15 ngày, pha lượng phân NPK hoặc phân DAP với nước rồi tưới đều trên rau muống lúc chiều mát.

  • Phòng trị sâu bệnh ở rau muống

Rau muống rất ít bị bệnh hại, tuy nhiên có một số loại sâu bệnh có thể gây hại cho rau muống mà bạn cần chú ý:

Các loại sâu xanh, sâu tơ, sâu đục đọt, sâu ăn lá, sâu khoang và sâu ba ba, nếu phát hiện các loại sâu này thì bạn sử dụng một trong các loại thuốc để phun như Aztron, Biocin 16 WP, Dipel 6.4 WP,… Nên sử dụng luân phiên các thuốc trên để việc phòng trừ đạt hiệu quả cao.

Rầy xám thường gây hại ở rau muống cạn, để phòng trừ bệnh thì bạn dùng thuốc Bassa 50ND, Cyperan 25EC… phun kỹ trên toàn bộ cây.

Bệnh rỉ trắng thường xuất hiện trên rau muống nhiều nhất vào mùa mưa. Để phòng bệnh này thì bạn cần chú ý lên liếp cao cho rau để thoát đất nước tốt. Khi phát hiện bệnh thì sử dụng các loại thuốc như Score 250 EC, Sherpa 20EC, Regent 80WG, Dithane 80WP, Sumicidin 10EC, thuốc sinh học NPV để phun cho rau.

  • Thu hoạch rau muống

Rau muống cho thu hoạch trong vòng 4 – 6 tuần sau khi gieo trồng, thời gian thu hoạch và chất lượng rau phụ thuộc nhiều vào nhiệt độ, nước và điều kiện chăm sóc. Nếu chăm sóc rau muống tốt thì rau có thể cho thu hoạch được 5 đợt.

Khi rau muống cao khoảng 30 – 40cm thì bạn cắt ngang gốc cách gốc cây 3cm. Sau khoảng 1 tuần thì cây sẽ tiếp tục nhú mầm non. Lúc này bạn pha lượng đạm, lân và urê với nước loãng rồi tưới cho rau để kích thích rau ra rễ và mau mọc lá mới.

Viết một bình luận