Cây bụp giấm

Mua tại Shopee Mua tại Lazada Mua tại Tiki.vn

105.000

Bụp giấm không chỉ là nguyên liệu chế biến thực phẩm, tạo nên món nước giải khát hấp dẫn mà còn là một loại dược liệu được ứng dụng trong y học dân gian. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về loại cây này. Vì lẽ đó, chúng tôi muốn giới thiệu với bạn chi tiết hơn về các đặc điểm của cây Bụp giấm, cũng như những tác dụng, cách trồng và chăm sóc cây trong bài viết dưới đây nhé.

Tìm hiểu chung về cây bụp giấm

Cây Bụp giấm, còn được biết đến với các tên gọi khác như Bụt giấm, atiso đỏ, và đay nhật, có tên khoa học là Hibiscus subdariffla L và thuộc họ thực vật Bông (Malvaceae). Nguồn gốc của loài cây này xuất phát từ Châu Phi và đã được nhập vào nước ta trong vài năm gần đây. Hiện nay, cây Bụp giấm được trồng rộ nhiều nơi, đặc biệt là ở các tỉnh như Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên để thu hoạch hoa sử dụng trong y học.

Cây Bụp giấm có tuổi thọ khoảng 1 năm và nở hoa từ tháng 7 đến tháng 10. Hoa của cây có màu sắc đa dạng, có thể là màu vàng hồng, trắng hoặc tía. Cây được đặt tên là Bụp giấm do hoa của nó có màu đỏ giống như hoa dâm bụt và có hương vị chua như giấm. Do đó, cây thường được gọi là Cây Bụp giấm.

Đặc điểm của cây bụp giấm

Bụp giấm là loại cây một năm, thường cao khoảng 1,5 – 2m, với hệ thống phân nhánh chủ yếu tập trung gần gốc. Thân cây hiển thị gam màu từ tím nhạt đến tím đậm.

Lá của Bụp giấm có hình dạng trứng, và mép lá có răng cưa. Gân lá mang màu tím đỏ, trong khi phiến lá giữ màu xanh.

Hoa của cây xuất hiện với tràng có thể là màu vàng, hồng hoặc tía, nảy mọc từ kẽ lá, với cuống ngắn.

Quả của Bụp giấm có hình dạng trứng, được bao bọc bởi lông thô, và đài màu đỏ sáng bảo vệ quả từ môi trường xung quanh.

Cây thường bắt đầu ra hoa từ tháng 7 đến tháng 10.

Tác dụng của cây bụp giấm

  • Giá trị ẩm thực

Lá của cây mang độ chua chua, thường được sử dụng như một loại rau ăn. Đối với đài hoa, người ta thường tận dụng vị chua để làm gia vị thay thế cho giấm, tạo nên nước giải khát, hay sử dụng để làm mứt. Cũng có những địa phương sử dụng đài hoa để chế thành xiro, có thể được lên men để tạo ra sản phẩm đặc biệt.

Không chỉ là lá và đài hoa, toàn bộ cây cũng có thể được sử dụng để chế tạo rượu vang, với màu đỏ hấp dẫn, hương vị chát, chua dịu, mang đặc trưng của rượu vang Bordeaux.

  • Tác dụng chữa bệnh

Theo y học truyền thống, Bụp giấm, bao gồm lá, đài hoa và quả, đều chứa nhiều acid hữu cơ với nhiều tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ gan mật, bổ máu, giảm huyết áp, kích thích tiêu hóa, nhuận tràng, và có công dụng trong điều trị scorbut, kháng viêm, và kháng khuẩn.

Trong y học hiện đại, Bụp giấm được sử dụng để điều trị bệnh scorbut. Nó có tác dụng hạ áp, giảm đường huyết và bảo vệ gan. Anthocyanin trong Bụp giấm được biết đến là một chất chống oxy hóa mạnh, có tiềm năng chống ung thư, bệnh thần kinh, lão hóa, viêm, nhiễm trùng, và tiểu đường.

Hibiscin có trong đài hoa có tác dụng kháng sinh, kháng khuẩn, kháng nấm, chống độc, chống oxy hóa, và ổn định đường huyết. Các acid hữu cơ trong Bụp giấm không chỉ làm mát, giải nhiệt, lợi tiểu, và lợi mật, mà còn có tác dụng lọc máu, giảm áp suất mạch, kích thích nhu động ruột, giúp hạn chế nguy cơ xơ vữa động mạch, ngăn ngừa tai biến mạch máu não, và giảm nguy cơ béo phì. Hơn nữa, chúng cũng có tác dụng kháng khuẩn và nhuận tràng.

Dầu ép từ hạt Bụp giấm còn có tác dụng kháng khuẩn đối với một số chủng vi khuẩn như Escherichia coli, Salmonella typhi, Bacillus subtilis, Corynebacterium pyogenes, Staphylococcus aureus, và kháng nấm trên một số loại nấm như Aspergillus, Trichophyton, Cryptococcus.

Cách trồng và chăm sóc cây bụp giấm

Cách trồng cây

  • Lựa chọn đất trồng

Cây bụp giấm trồng phát triển tốt trên các loại đất đồi gò khô cằn và đất nông nghiệp kém chất lượng, tận dụng môi trường khắc nghiệt.

Đất cần có đặc điểm là cát pha thịt nhẹ. Phải tránh đất bị úng ngập và có thể lắp đặt hàng rào che gió. Nên thực hiện việc trồng xen kẽ để tạo bóng cho một số cây khác như chè hoặc cây ăn quả.

  • Làm đất

Trong trường hợp trồng một loại cây, cần thực hiện phát dọn đất, sau đó cày và cuốc theo rạch hoặc cuốc hốc để làm tơi nhỏ đất cho việc gieo hạt. Đối với trồng xen kẽ, cần thực hiện cày và cuốc theo rạch hoặc cuốc hốc giữa các hàng cây chè hoặc cây ăn quả, với khoảng cách 1m x 1m hoặc 0,8 x 1,2m. Trồng xen giúp tận dụng đất hiệu quả cao hơn, đồng thời kết hợp chăm sóc và thu hoạch. Việc làm đất cần thực hiện trước mùa gieo hạt, thường là trước tháng 5,6.

  • Gieo hạt

Hạt bụp giấm nhập khẩu có nhiều giống và năng suất khác nhau, vì vậy cần chọn loại hạt già, to, chắc chắn, có màu sắc đậm (loại bỏ hạt nhỏ, lép có màu nhạt).

Gieo hạt trực tiếp vào mỗi hốc với số lượng 2-3 hạt (mỗi hạt cách nhau khoảng 3-5cm). Khi cây con cao khoảng 20cm, cần tỉa bớt cây xấu và chỉ giữ lại một cây tốt (thường là cây có lá xẻ thuỳ để đạt năng suất cao hơn), sau đó phủ đất tơi dày 3cm. Nếu thời tiết và đất khô, có thể ngâm nước hạt trước khi gieo để kích thích nảy mầm tốt hơn.

Thời gian gieo hạt thường diễn ra từ đầu tháng 5 đến tháng 6, và có thể gieo muộn hơn đối với các tỉnh Nam Trung bộ để tránh mưa phùn khi thu hoạch, có thể thực hiện 2 vụ gieo/năm.

Chăm sóc cây

Công việc vun xới đất được thực hiện linh hoạt tùy thuộc vào tình trạng của cỏ dại và cây xâm lấn, thường cần thực hiện từ 2-3 lần cho đến khi cây Bụp giấm được thu hoạch. Đồng thời, việc chăm sóc cây trồng xen kẽ là cách hiệu quả.

Trong trường hợp cây mọc không đều hoặc mọc xấu, nên bổ sung phân vi sinh hoặc phân chuồng xung quanh gốc cây để cải thiện dinh dưỡng.

Đặc biệt, cần chú ý đến vấn đề phòng trừ sâu bệnh. Khi cây con đạt chiều cao khoảng 20cm, cần theo dõi và phát hiện sớm các loại sâu bệnh như châu chấu, sâu đo xanh cắn ngang ngọn hoặc lá, cũng như bọ rùa nhỏ gây hại cho lá và quả non.

Quan trọng nhất là phải tiến hành bắt giết ngay từ khi sâu bệnh xuất hiện để ngăn chặn sự phát triển của chúng. Nếu cần thiết, có thể áp dụng phương pháp phun nhẹ thuốc phòng trừ sâu, tuy nhiên, cần tránh để sâu bệnh phát triển quá mạnh trước khi tiến hành phun thuốc để tránh ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm sau này.

5/5 - (1 bình chọn)