Dây Dưa Tây

Dưa tây là loại quả chứa khá nhiều dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, chúng vừa được dùng trong ẩm thực, làm thuốc chữa bệnh. Đặc biệt đây là loại cây leo giàn nên có thể tận dụng làm cảnh, bóng mát rất tốt. Hãy cùng tìm hiểu thêm về loài cây đa tác dụng này nhé.  

I. Giới thiệu về dây Dưa tây

  • Tên thường gọi: Cây Dưa tây
  • Tên gọi khác: Dưa Gang Tây, Lạc tiên bốn cạnh
  • Tên khoa học: Passiflora quadrangularis L.
  • Họ thực vật: Cây thuộc họ Lạc Tiên (Passifloraceae)
  • Nguồn gốc, xuất xứ: Cây dưa tây có nguồn gốc từ châu Mỹ nhiệt đới
  • Phân bố: Cây được trồng rộng rãi khắp các nước nhiệt đới như: châu Mỹ nhiều nhất là khu vực Nam Mỹ sau đó lan rộng đến các hòn đảo như Hawaii, vùng biển Caribe… Ngoài ra, châu Á cũng có một số nước trồng được loại cây này như: Việt Nam,  Ấn Độ, Philippin, Thái Lan, một số nước Châu Phi, Australia, đảo Queensland..
  • Thời gian nở hoa:  Nếu trồng mùa xuân thì cây sẽ ra hoa từ tháng 4 – 6 hoặc có thể dùng các biện pháp kích hoa thì nở quanh năm nhưng ít hơn chính vụ. 
  • Màu sắc của hoa: Hoa dưa tây có màu tím nhạt hoặc phớt hồng
Dây Dưa Tây
Dây Dưa Tây còn có tên gọi khác là Dưa Gang Tây, Lạc tiên bốn cạnh

II. Đặc điểm của dây Dưa tây

  • Hình dáng bên ngoài: Dây dưa tây là cây thân thảo mềm, leo giàn hoặc leo nhờ các ngọn cây khác, thời gian sống có thể từ 2 – 3 năm. Thân, lá to dày xanh mướt, có thể tận dụng làm mái che rất hợp lý
  • Kích thước: Cây dưa tây nếu để leo tự nhiên thì rất cao khoảng từ 15 – 20m, thậm chí có thể tới 30m. Nếu đọt búp non từ khi cây còn thấp sẽ giảm được chiều cao của cây và làm cây mọc nhiều nhánh
  • Lá: Lá cây dưa tây màu xanh lục  hoặc đậm hình bầu dục, mọc so le, dài khoảng 10 – 15cm rộng khoảng 5 – 6cm. Lá có xu hướng bẻ cong xuống mặt dưới làm nổi rõ lên các đường gân thắng và gân chéo của lá
  • Hoa: Hoa dưa tây thường mọc trên những chồi non nứt lên từ kẽ  lá kể cả những mắt lá đã rụng. Hoa có 3 lá bắc xếp vòng tròn xung quanh cụm hoa, hoa có 5 cánh màu tím nhạt hoặc phớt hồng. Tràng hoa hình trụ, có rất nhiều sợi tua rua màu trắng hoặc xanh lục buông xuống. Hoa thường được thụ phấn nhờ vào côn trùng và gió
  • Quả: Nhìn bề ngoài giống như quả dưa hình trụ dài, thon hai đầu, vỏ màu xanh lục dài khoảng 25 – 30cm, bên trong có chứa nhiều hạ màu nâu hoặc tím nhạt. Cùi thịt quả dưa tây có màu trắng hồng và khi chín có mùi rất thơm làm thu hút khá nhiều ong mật
Tìm hiểu về Dây Dưa Tây
Dây dưa tây là cây thân thảo mềm, leo giàn hoặc leo nhờ các ngọn cây khác

III. Tác dụng của dây Dưa tây

Trong quả dưa tây có chứa một số thành phần dinh dưỡng rất tốt cho cơ thể, bổ lại vừa mát gan nên ngoài việc dùng trong thực phẩm ra còn dùng được cả trong y học cổ truyền nữa.

1. Tác dụng trong ẩm thực

 Quả dưa tây có chứa các thành phần dinh dưỡng sau: chất đạm, chất béo, chất xơ, nước, Vitamin nhóm B và C đặc biệt là  vitamin B3, Canxi, Photpho, Sắt, tiền vitamin A (đó là Carotene), Thiamine, Riboflavin, Niacin… Đây là những chất vô cùng cần thiết cho cơ thể phát triển khỏe mạnh.

Từ những thành phần tốt ở trên, ta hoàn toàn có thể dùng quả dưa tây khi non để chế biến các món ăn mà không lo độc hại nhé.

Quả dưa tây non nạo sạch vỏ, rửa ngâm nước 15 phút, thái lát dùng để xào, nấu canh hay luộc tùy khẩu vị và sở thích của mỗi người.

Dưa tây già chín có mùi thơm, gọt vỏ được dùng để xay làm một số món ăn vặt trong ngày hè thì rất bổ dưỡng và mát. Sinh tố, mứt, nấu Siro hay làm kem là những món ăn vặt mà giới trẻ rất thích bởi chúng có tác dụng làm đẹp cho làn da của các bạn gái.

2. Tác dụng chữa bệnh

Dưa tây là loại quả rất tốt cho sức khỏe nhưng phải biết cách dùng bộ phận nào cho đúng cách và tốt nhất mới đạt hiệu quả chữa bệnh cao.

  • Lá, vỏ quả, hạt, hoa có tác dụng an thần, gây ngủ rất tốt, hỗ trợ điều trị các bệnh lý về gan, tiểu đường, tăng huyết áp… nhưng không nên dùng quá liều quy định vì có thể gây mê man tác động xấu đến sức khỏe.
  • Thịt quả có tác dụng làm mát gan, phòng chống và ngăn ngừa bệnh ung thư.
  • Rễ cây có tác dụng lợi tiểu, giải độc, chữa các bệnh viêm da, mụn nhọt.

Lưu ý: Các bộ phận trên để có công dụng rất tốt nhưng phải dùng ở liều cho phép là dưới 6g thuốc khô, nếu quá liều sẽ gây nhịp tim nhanh, buồn ngủ kèm theo buồn nôn hoặc nôn. Phụ nữ mang thai không nên dùng loại thuốc này ở tất cả các giai đoạn của thai kỳ.

Tác dụng của dây dưa tây
Dưa tây già chín có mùi thơm, gọt vỏ được dùng để xay làm một số món ăn vặt trong ngày hè thì rất bổ dưỡng và mát

3. Tác dụng trang trí làm cảnh

Một giàn dưa tây xanh mướt và những chùm quả to đẹp mắt còn tạo thêm vẻ xanh sạch đẹp cho khuôn viên nhà của bạn. Vừa tạo bóng mát lại giúp con người gần gũi với thiên nhiên hơn. Có thể trồng dưa tây ở vòm cổng, dọc theo lối vào nhà hoặc trong sân vườn đều rất hợp lý.

IV. Cách trồng và chăm sóc dây Dưa tây

1. Cách trồng cây

  • Nhân giống
Xem thêm:  Cây Hoa Ban Đỏ

Cây dưa tây thường được nhân giống bằng cách ươm hạt và giâm cành nhưng giâm cành là phổ biến nhất.

  • Chuẩn bị đất và cách ươm, gieo hạt cây dưa tây

Cây dưa tây thường ưa ẩm nên cần chọn đất trồng đủ độ ẩm, giàu dinh dưỡng, xốp, thoát nước tốt. Nên chọn loại đất phù sa ven sông trộn với một nửa đất thịt cùng với phân chuồng hoai mục để ươm hoặc trồng là thích hợp nhất. 

Nếu ươm hạt dưa tây trong bầu, chậu, khay thì đóng đất vào dụng cụ và xếp vào nơi ẩm mát, nếu đất khô tưới nước vào bầu tạo độ ẩm cho đất rồi mới ươm hạt. Khi ươm chỉ cần dí mỗi khay 1 – 2 hạt rồi ấn xuống đất sâu 2 – 3cm rồi vùi mỏng đất là xong.

Nếu gieo trên đất ruộng cần lên luống cao chừng 20cm, rộng 1m, làm đất nhỏ mịn rồi rắc lân NPK hoặc phân chuồng mục lên luống và đảo cho đều. Xoa phẳng luống rồi dí từng hạt dưa tây theo hàng thẳng, mỗi hạt cách nhau chừng 15 – 20cm. Cuối cùng là khâu vùi lớp đất mỏng trên mặt lỗ vừa dí hạt và tưới nước cho ẩm đất bên cạnh đó cũng phải dùng vật che luống phòng mưa trôi hoặc nắng gắt làm khô đất mặt sẽ làm hạt lâu nảy mầm.

  • Cách trồng cây con

Khi cây dưa tây cao khoảng 30 – 50cm, lá to xanh mướt, không sâu bệnh, thân mập là đủ điều kiện trồng nơi đất thích hợp.

Đất trồng cũng như ở trên, nếu trồng đất thì cuốc hố 30x30x30cm, lót phân chuồng rồi trồng như các loại cây khác. Mật độ trồng thích hợp khoảng 50cm/ 1 khóm, mỗi khóm tối đa là hai mầm cây con.

2. Cách chăm sóc cây

Tưới nước là việc làm cần thiết nhất đối với cây trồng, tưới thường xuyên mỗi ngày 1 lần để đảm bảo đủ độ ẩm giúp hạt gieo và cây trồng nảy mầm và sinh trưởng nhanh. 

Khi cây cao, cần bón phân chuồng hoặc NPK vào gốc rồi vun đất che chắn phân tránh rửa trôi khi mưa và bốc hơi khi nắng. 

Phun thuốc phòng thuốc Nấm bệnh cho cây dưa tây như: héo rũ cây con, ghẻ trái… trước khi làm giàn leo và phun thuốc trừ sâu nếu có sâu cuốn lá.

Làm giàn đúng quy cách, đảm bảo đủ chiều rộng và dài để dây leo. Có thể làm cọc tre, cọc bê tông tùy ý để làm giàn hoặc có thể cho dây bò lên tường bao, ngọn cây khô hoặc tươi bất kỳ.

Khi dưa tây bắt đầu ra hoa, nên bón thêm phân kali vào gốc hoặc phun Siêu Bo, siêu hoa đậu trái để hoa to và đậu trái nhiều. Khi hoa bung nở cần thụ phấn cho hoa đúng lúc bởi cây không tự thụ phấn được mà phải nhờ người hoặc côn trùng.

Khi đậu trái nhiều cần phun phân bón lá có chứa các acid amin để tăng dinh dưỡng cho cây làm cho quả to đều, mẫu mã đẹp.

Khi thấy quả dưa tây  từ màu xanh lục chuyển sang màu trắng đồng thời rốn quả đã rụng và có mùi thơm là dưa đã chín. Khi thu hoặc nên dùng dao, kéo cắt cuống tránh làm dập nát vi khuẩn sẽ xâm nhập vào thân cây.

Dưa tây là loại quả vừa ngon, lạ, bổ dưỡng và công dụng rất tốt đối với con người nhưng nó cũng là con dao hai lưỡi có thể tác động xấu đến cơ thể con người. Nên tham khảo kỹ cách dùng rồi mới áp dụng nhé để có hiệu quả tốt nhất..

Về Kim Chung

Xin chào, Mình là Chung. Hi vọng rằng với những nội dung chia sẻ về Trồng trọt, chăn nuôi và làm vườn sẽ giúp các bạn phát triển nông nghiệp tốt nhất.

Viết một bình luận