Cây hoắc hương

Mua tại Shopee Mua tại Lazada Mua tại Tiki.vn

85.000

Hợp hương, hay được biết đến với tên gọi khác là hoắc hương, tô hợp hương, linh lung hoắc khử bệnh, thuộc loại cây thảo sống lâu năm. Thân của nó có hình vuông, màu nâu, và được phủ bởi một lớp lông dày mịn. Hoắc hương được coi là một nguồn dược liệu quý giá với nhiều ứng dụng hữu ích cho sức khỏe.

Đặc điểm của cây hoắc hương

Cây hoắc hương, có tên khoa học là Pogostemon cablin (Blanco) Benth. hay còn được biết đến với tên khác là Mentha cablin Blanco, thuộc họ Lamiaceae. Loại cây này phổ biến ở nhiều vùng miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là ở vùng Kim Sơn (Hà Nam) và Hưng Yên, nơi mà lá và cành của cây thường được sử dụng nhiều trong việc chế biến thuốc. Tại Hà Nội, vườn thuốc Văn Điển cũng có việc trồng thử cây hoắc hương.

Ngoài ra, cây hoắc hương cũng được trồng thử tại một số địa điểm khác trong nước. Trên thế giới, các nước sản xuất hoắc hương nổi bật bao gồm Ấn Độ, Malaysia, Philippines, Myanmar và Indonesia.

Hoắc hương là một loại cây cỏ thân phân nhánh, sống lâu năm, có chiều cao dao động từ 30cm đến 60cm, với bề ngoài trên thân có lông. Lá vò của nó mang mùi thơm đặc trưng, có cuống ngắn, hình dạng phiến lá đa dạng từ trứng đến hình thuôn, có chiều dài khoảng từ 5 đến 10cm và chiều rộng từ 2,5 đến 7cm. Mép lá có răng cưa lớn, và phía dưới lá thường mọc nhiều lông.

Hoa của cây có màu hồng tím nhạt và thường nở thành bông tại kẽ lá hoặc đầu cành. Tuy nhiên, ở Việt Nam, cây hoắc hương thường không phát triển hoa và quả.

Bên cạnh loài hoắc hương trên, người ta còn sử dụng loại hoắc hương khác, là Agastache rugosa (Fisch. Et Mey) O. Kuntze, một loại cỏ sống hàng năm với chiều cao từ 40cm đến 100cm. Lá của nó có hình trứng, dài từ 2 đến 8cm, rộng từ 1 đến 5cm, với đầu lá nhọn phía cuống hình tim nhỏ. Cuống lá dài từ 1 đến 4cm, mép lá có răng cưa to. Hoa mọc thành vòng quanh thân ở đầu cành hoặc kẽ lá, có màu tím hoặc trắng. Cây này cũng có mặt tại Việt Nam nhưng không phổ biến như loài trước.

Tác dụng của cây hoắc hương

Theo Y Học Cổ Truyền, trong Từ điển cây thuốc Việt Nam, hoắc hương được mô tả như một loại thảo dược quý, có vị ngọt đắng, hơi cay, mùi thơm đặc trưng và tính ôn. Công dụng chính của hoắc hương liên quan đến 3 kinh là Phế, Tỳ, Vị, cụ thể như sau:

  • Hỗ trợ vệ khí chống lại ngoại tà, khai Vị, tỉnh Tỳ.
  • Thăng thanh, chỉ ẩu, khai vị, tỉnh tỳ, giảm trọc.
  • Sơ phong tán tà, hành khí, giải biểu, tiêu thực, hóa thấp.

Do đó, hoắc hương được sử dụng để chữa trị nhiều triệu chứng bệnh như nôn nghịch do tỳ vị bệnh, muốn nôn, trị cảm thử thấp, hàn nhiệt, đau đầu, ngực đầu, kiết lỵ, miệng hôi,…

Theo Y Học Hiện Đại, kết quả phân tích thành phần dược tính của hoắc hương chứng minh rằng nó chứa nhiều tinh dầu, trong đó có các thành phần như Alcohol patchoulic, Patchoulen, Eugenol, Benzaldehyde, Aldehyd cinnamic và Cadinen. Những hợp chất này có tác dụng kháng khuẩn hiệu quả, ức chế các loại nấm và vi khuẩn gây bệnh như nấm Leptospirosis, tụ cầu khuẩn, trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn lỵ, liên cầu khuẩn. Đồng thời, tinh dầu hoắc hương cũng được biết đến với khả năng kích thích dịch tiết dạ dày, từ đó hỗ trợ chức năng tiêu hóa và làm co túi mật.

Một số lưu ý khi sử dụng cây hoắc hương

Hoắc hương là một loại vị thuốc nam phổ biến, thường được sử dụng trong các phương pháp chữa bệnh của y học dân gian. Tuy nhiên, trước khi sử dụng, quan trọng để lưu ý những điều sau:

  • Hầu hết các bài thuốc cổ truyền chứa hoắc hương đều được lưu truyền trong dân gian. Hơn nữa, một số loại thuốc, thực phẩm bổ sung hoặc thảo dược khác mà bạn đang sử dụng có thể tạo ra những tương tác không mong muốn với hoắc hương, do đó, cần phải thận trọng khi kết hợp chúng.
  • Trước khi sử dụng, việc kiểm tra tình trạng của dược liệu là quan trọng. Nếu dược liệu có dấu hiệu hư hại, ẩm mốc hoặc mùi lạ, bạn nên loại bỏ và không nên tiếp tục sử dụng.
  • Các loại thuốc từ hoắc hương thường có tính chất khô háo, có thể gây tổn thương cho phần âm, làm hao khí. Do đó, người có thể âm hư mà không thấp và những người yếu dạ, dễ mửa, nên tránh sử dụng loại thuốc này.

Cách trồng và chăm sóc cây hoắc hương

Cây hoắc hương thường được trồng bằng cách giâm cành, trên đất có độ ẩm tốt và ở những khu vực có bóng mát. Loại cây này đặc biệt khó trồng, chúng có khả năng chịu hạn kém, không thích ứng tốt với đất ẩm, thời tiết lạnh và sương muối.

Việc thu hoạch hoắc hương thường diễn ra từ tháng 4 đến tháng 6. Cây được trồng để thu hái cành lá, sau đó cấy khô để sử dụng làm dược liệu và chiết lấy tinh dầu.

5/5 - (1 bình chọn)