Cây Bạc Hà

Cây bạc hà được dùng rất phổ biến trong đông y, cây được dùng hoàn toàn các bộ phận. Để kết hợp với các vị thuốc khác chữa nhiều bệnh ở nhiều cơ quan khác nhau nhưng chủ yếu vẫn là bệnh ở đường hô hấp.

I. Giới thiệu về cây Bạc hà

Tên thường gọi:Cây bạc hà
Tên gọi khác:Bạc hà nam, Tô bạc hà, Dạ tiên hoa
Tên khoa học:Mentha arvensis
Họ thực vật:Thuộc họ Hoa môi – Lamiaceae 
Nguồn gốc xuất sứ:Từ các nước Châu Âu
Nơi sống:Cây bạc hà thường mọc hoang nhiều ở vùng miền núi và thỉnh thoảng cũng tìm thấy ở đồng bằng
Phân bố:Cây được nhân giống ở nhiều quốc gia như: Anh, Pháp, Nga, Nhật, Trung quốc…Ở nước ta cây có nhiều ở các tỉnh như: Lào Cai, Vĩnh Phúc, Hà Tây, Bắc Cạn, Sơn La…
Tuổi thọ:Cây bạc hà thuộc loại cây ngắn ngày sống khoảng 2 năm rồi lụi dần và có thể được tái sinh lại bằng rễ
Màu sắc của hoa:Màu hồng hoặc tím nhạt
Thời gian nở hoa:Khoảng tháng 6 – 9 hàng năm
Gồm các loại cây:  
  • Bạc hà húng quế
  • Bạc hà Gừng (Ginger mint)
  • Bạc hà oải hương
  • Bạc hà táo (Apple mint)
  • Bạc hà Bưởi
  • Bạc hà cay ( Mentha Peppermint)
  • Bạc hà lục (Mentha viridis L)
  • Bạc hà mèo (Catmint)
Cây Bạc Hà
Cây bạc hà có thể tái sinh bằng dễ

II. Đặc điểm của cây Bạc hà

  • Hình dáng bên ngoài: Bạc hà là cây bụi thân thảo nhỏ mềm, phân chia thành nhiều nhánh ngắn từ gốc lên. 
  • Kích thước: Cây có chiều cao trung bình khoảng 70 – 100cm nếu được trồng trên đất màu mỡ.
  • Thân: Thân cây bạc hà thường đứng thẳng, đôi khi nằm sát đất, rễ mọc ra từ các đốt thân có thể trồng bằng đoạn thân này. Thân màu nâu, màu xanh lục hoặc màu tím nhạt, nhẵn có 4 cạnh, là dạng cây đơn không phân cành.
  • Lá: Lá bạc hà thuộc dạng lá đơn hình mũi giáo hoặc hình bầu dục thon dài, mọc đối, cả hai mặt lá đều có lông mềm, mặt lá xù xì, mép lá có hình răng cưa. 
  • Hoa: Hoa bạc hà mọc thành cụm nhỏ ở kẽ lá mọc vòng theo thân cây, mỗi kẽ lá là một  cụm hoa màu trắng hồng hoặc hơi tím. Trong hoa có hạt, khi hoa già rụng xuống đất lại mọc thành thành cây con mới, cây ra hoa vào khoảng tháng 6-9.

III. Tác dụng của cây Bạc hà

1. Tác dụng chữa bệnh

Theo đông y, cây bạc hà có vị the cay, tính mát, không độc thường dùng để làm phát tán phong nhiệt (giúp làm ra mồ hôi nhanh), hạ sốt được dùng trong trường hợp cảm mạo, nhức đầu, ngạt mũi…

Có thể dùng toàn cây để đun nước xông hơi hoặc dùng tinh dầu bạc hà để hít sẽ làm thông thoáng và sạch đường hô hấp, giúp giảm bít tắc nhanh. Thường dùng để trị bệnh hen suyễn, giúp giãn cơ phế quản nhanh, giảm đau họng, tiêu đờm.

Tinh dầu bạc hà còn được dùng để sát trùng, xoa bóp nơi sưng đau, bầm tím giúp làm giảm nhanh cơn đau và làm khu trú vết bầm tím. Tinh dầu bạc hà còn có tác dụng kích thích sự hoạt động của trí não, giúp não phản ứng nhanh nhạy hơn, giảm thiểu đáng kể stress và chứng trầm cảm.

2. Tác dụng khác

Toàn cây bạc hà được dùng để chưng cất thành tinh dầu xuất khẩu có giá trị và giá thành rất cao.

Lá bạc hà có hương thơm và mùi vị the mát được dùng để làm gia vị chế biến nhiều món ăn, nước uống có tác dụng kích thích tuyến nước bọt tiết ra các enzyme giúp ăn uống ngon miệng hơn, tiêu hóa tốt hơn. 

Bạc hà cũng được dùng để lấy hương liệu sản xuất thuốc đánh răng, nước súc miệng, dầu gội đầu và sản xuất các loại kẹo singum có mùi vị thơm hấp dẫn.

Ngoài ra, cây bạc hà có hoa màu hồng tím đẹp hấp dẫn cũng được dùng để trang trí, làm cảnh ở các căn phòng nhỏ, tối lại vừa giúp xua đuổi muỗi, côn trùng rất tốt.

Tìm hiểu về cây bạc hà
Toàn cây bạc hà được dùng để chưng cất thành tinh dầu xuất khẩu có giá trị và giá thành rất cao.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Bạc hà

1. Cách trồng cây

  • Nhân giống và chọn giống
Xem thêm:  Cây Vối

Cây bạc hà được nhân giống bằng phương pháp gieo hạt, tách cây con và có thể trồng từ bộ rễ của cây hoặc trồng từ thân bò. Cây rất dễ trồng, dễ sống và sinh trưởng nhanh.

Chọn búi cây mẹ khỏe mạnh, tươi tốt không sâu bệnh, chọn nhánh cây non hoặc tơ cao khoảng 10 – 20cm, cứng cáp. Đào cả bộ rễ lên rồi nhúng bầu rễ vào xô thuốc siêu ra rễ để kích thích ra rễ mới. 

  • Dụng cụ, đất trồng và cách trồng

Nếu không có bãi đất trống hoặc đất vườn, bạn có thể tận dụng bao xi măng cắt đôi, khay, chậu, thùng nhựa, thùng  xốp có sẵn trong nhà để trồng cây bạc hà. Lưu ý: Nên đục lỗ dưới đáy vật dụng trồng để giúp thoát nước tốt.

Có thể mua đất trồng có sẵn bán tại cửa hàng cây cảnh hoặc trong nhà có đất vườn. Chọn chất đất thịt pha cát cộng với mùn cưa hoặc vỏ trấu mục và phân chuồng hoai mục. Trộn đều hỗn hợp này cho vào vật dụng trồng và ủ thêm khoảng 10 ngày cho ải đất. 

Cách trồng: Đào hố nhỏ phù hợp với bầu rễ, đặt cây xuống và vùi đất lại, ấn chặt đất xung quanh bầu rễ. Nếu trồng trong khay, chậu thì đặt chậu vào nơi bóng râm, nếu trồng ngoài đất vườn nên có biện pháp che chắn nắng hợp lý tránh nắng gắt và mưa nhiều làm thối rễ cây.

2. Cách chăm sóc cây

Sau khi trồng, tưới nước luôn cho cây bạc hà để đảm bảo đủ độ ẩm, tưới ít nhất 2 ngày 1 lần trong những ngày tiếp theo cho đến khi bén rễ.

Nếu cây bạc hà bén rễ, pha phân vi lượng tưới vào gốc cây để bộ rễ khỏe, đâm chồi nhanh, nảy lộc sớm.

Thường xuyên xới cỏ cho cây bạc hà cho tơi đất rễ hấp thụ dinh dưỡng nhanh hơn, vun đất vào gốc để thân cây luôn đứng thẳng không bị đổ ngã. 

Khoảng 30 ngày sau khi trồng, cần bón thúc bằng phân lân hữu cơ hoặc phân chuồng ủ ải (phân dê, phân bò, phân gà…). Cứ khoảng 2 – 3 tháng bón 1 lần giúp cho cây phát triển nhanh, thu hoạch sớm.

Khi cây bạc hà đẻ nhiều nhánh, cần nhổ sạch cỏ dại để tránh cạnh tranh dinh dưỡng, giai đoạn cây ra hoa cần tưới nhiều nước hơn bình thường. Nếu thiếu nước cây sẽ nhanh lụi tàn, nhưng chỉ tưới với lượng vừa đủ không làm ngập úng gây thối rễ. 

Cây bạc hà rất có lợi cho sức khỏe, ngoài công dụng chính là chữa bệnh cây còn được dùng để lấy hương liệu cho các ngành sản xuất khác. Trong vườn rau của mỗi gia đình nên trồng một cây bạc hà để dùng mỗi khi cần thiết nhé.

Leave a Reply

.