Dây Ngũ Vị Tử

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây ngũ vị tử
  • Tên gọi khác: Sơn hoa tiêu
  • Tên khoa học: Schisandra chinensis (Turcz) Baill.
  • Họ: Schisandraceae
  • Nơi sống: Ngũ vị tử thuộc loại dây leo sống nhiều năm, thường xanh, ưa sáng hoặc có thể hơi chịu bóng, ưa sống ở vùng có khí hậu ẩm mát núi cao từ 1300 đến 1600m. Cây thường mọc trùm lên các cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ ở ven rừng ẩm, bờ nương rẫy hoặc mọc lẫn vào các kiểu rừng non đang tái sinh. Cây mọc ở vùng Xà Xén (xã Sa Pa, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai) thấy ra hoa quả nhiều hàng năm; đến cuối mùa thu quả chín; rụng xung quanh gốc cây mẹ.

Dây Ngũ Vị Tử

II. Đặc điểm của cây

  • Dây leo to, dài 5 – 7m, có thể hơn. Thân cành màu xám nâu, có nốt sẩn, cành non hơi có cạnh.
  • Lá mọc so le, hình trứng, dài 5 – 11cm, rộng 3 – 7cm, gốc thuôn hẹp, đầu có mũi nhọn, mép khía răng nhỏ, mặt trên nhẵn màu lục sẫm, mặt dưới có lông ngắn ở gân những lá non; cuống lá dài 1,5 – 3cm.
  • Hoa đơn tính, khác gốc: tràng có 6 – 9 cánh, màu vàng trắng, có mùi thơm; nhị 5.
  • Quả mọng, hình cầu, dường kính 5 – 7mm, khi chín màu đỏ sẫm; hạt 1 – 2.
  • Mùa hoa: tháng 5-7; mùa quả: tháng 8-9.
Xem thêm:  Cây Hương Thảo

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Ngũ vị tử có vị chua chát, tính ấm, vào hai kinh phế, thận, có tác dụng liễm phế, chỉ ho, sáp tinh, ích thận, thu mồ hôi, sinh tân dịch.
  • Ngũ vị tử được dùng tri phế hư, ho tức ngực, suyễn, miệng.khô khát nước, mỏi mệt, thận hư, liệt dương, di tinh, mồ hôi trộm, tả lỵ lâu ngày, đái dầm.
  • Kiêng kỵ: Không dùng cho người đang cảm sốt cao, đang lên sỏi hoặc sốt phát ban.
  • Trong y học cổ truyền Trung Quốc, ngũ vị tử được dùng để hồi phục sức khỏe, làm thuốc bổ, thuốc làm săn, trị lỵ, bệnh lậu, cảm lạnh, say sóng, viêm phế quản, hen phế quản, phối hợp với các dược liệu khác.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

  • Ngũ vị tử tái sinh tự nhiên chủ yếu từ hạt; có chồi ngủ qua đông và sẽ mọc ra đồng loạt vào đầu mùa xuân năm sau. Cây còn có khả năng tái sinh khoẻ sau khi bị chặt.
  • Trồng được bằng cách giâm cành vào mùa đông hoặc đầu mùa xuân.

Viết một bình luận