Cây Vừng

 

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây vừng
  • Tên gọi khác: Mè, Du tử miêu, Cự thắng tử, Chi ma, Bắc chi ma, Hổ ma
  • Tên khoa học: Sesamum indicum L. – Sesamum orientale L.
  • Họ: Vừng Pedaliaceae
  • Nơi sống: Vừng được trồng ở khắp nơi trong nước ta. Ngoài ra những nước khác như Campuchia, Lào, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Tiểu Á, miền nam Liên xô cũ, Rumani Hy Lạp đều có.

Cây Vừng

II. Đặc điểm của cây

  • Cây vừng là một loại cỏ nhỏ, thân có nhiều lông, cao chừng 0,6m, sống hằng năm. Lá mọc đối, đơn, không có lá kèm, nguyên, có cuống.
  • Hoa trắng mọc đơn độc ở kẽ lá, lưỡng tính, không đều, có cuống ngắn. Đài hơi hợp ở gốc. Tràng hình ống loe ra thành hai môi, môi dưới gồm 3 thùy, môi trên 2 thùy, 4 nhị, 2 to, 2 nhỏ, 2 lá noãn, đầu nhụy có 2 núm, bầu có vách giả chia thành 4 ổ, mỗi ô chứa một dãy dọc nhiều noãn.
  • Quả nang dài, 4 ô mở thành 4 mảnh. Nhiều hạt nhỏ màu vàng hay nâu đen. Lá mầm chứa nhiều dầu.

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Trong tây y dùng dầu vừng thay dầu ô liu để chế thuốc tiêm, thuốc cao dán nhọt.
  • Đông y coi dầu vừng và vừng là một vị thuốc bổ, nhuận tràng, lợi sữa. Trong các sách đông y người ta viết về vừng như sau: Vừng có vị ngọt, tính bình, không độc, vào 4 kinh phế, tỳ, can và thận, có tác dụng ích gan, bổ thận, nuôi huyết, nhuận táo, là thuốc tư dưỡng cường tráng, chủ trị thương phong, hư nhược, bổ ngũ tạng, ích khí lực, dầy tủy não, bền gân cốt, sáng tai mắt, quên đói sống lâu. Thường dùng nấu với muối chì và các vị thuốc khác làm thuốc cao dán nhọt.
  • Khi kết hợp chất sesamin hay dầu vừng với thuốc trừ sâu pyretrin, người ta thấy với tỷ lệ thêm chừng 5% dầu vừng thì hiệu lực trừ sâu của pyretrin tăng lên rõ rệt.
  • Dầu vừng là một thực phẩm quý và còn dùng để chế xà phòng, dầu máy.
  • Khô dầu vừng có thể dùng làm phân bón, thức ăn cho súc vật, nuôi cá.
  • Hoa vừng ngâm vào nước đắp lên mắt đau làm mát mắt, dịu đau.
  • Nước sắc lá và rễ vừng được nhân dân Ấn Độ, Trung Quốc dùng làm thuốc mọc tóc và giữ cho tóc được đen lâu.
Xem thêm:  Hoa Cúc Lá Nhám

Viết một bình luận