Cây Vải

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây vải
  • Tên gọi khác: Lệ chi
  • Tên khoa học: Litchi chinensis Sonn.
  • Họ: Bồ hòn Sapindaceae.
  • Nơi sống: Cây vải được trồng ở khắp Việt Nam, còn thấy ở Campuchia, Lào, Trung Quốc, Thái Lan, phía bắc Ấn Độ.

Cây Vải

II. Đặc điểm của cây

  • Vải là một cây to có thể cao tới 10m. Cành thường mọc ngang, lá kép chẵn, gồm 3 đến 4 đôi lá chét hình mác, hay thuôn dài, hai đầu tù, dai, mặt trên bóng, mặt dưới mờ.
  • Hoa mọc thành chuỳ tận cùng, trên cành mang hoa phủ đầy lông nâu nhạt. Hoa không cánh, 5 lá đài dính nhau. Nhị 7-10, 3 lá noãn nhung 1 lép nên bầu chỉ có 2 ô, mỗi ô chứa một noãn.
  • Quả hình cầu, to gần bằng quả trứng gà, vỏ quả khô và mỏng, sần sùi chứa một hạt to bao bọc bởi một áo hạt trắng, mẫm, nhiều nước, thơm ngọt và chua, ăn được.

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Áo hạt được dùng ăn và làm thuốc từ lâu đời. Trong tài liệu người ta cho rằng áo hạt có vị ngọt, chua, tính bình hay ôn, không có độc. Cây có tác dụng nuôi huyết, làm hết phiền khát, tiêu thũng, chữa những bệnh mụn nhọt, ăn nhiều đẹp nhan sắc nhưng trong tác giả cổ cũng có tác giả lại nói rằng ăn nhiều thì phát nhiệt, chảy máu cam và đau răng.
  • Hạt vải (lệ chi hạch) cũng là một vi thuốc được dùng từ lâu đời. Theo tài liệu, lệ chi hạch có vị ngọt, chát tính ôn, không có độc. Có tác dụng tán hàn, thấp kết khí, là thuốc chữa âm nang sưng đau (thoát vị). Còn dùng chữa ỉa chảy của trẻ em.
  • Các bộ phận khác. Ngoài ra người ta còn dùng hoa, vỏ thân và rễ sắc lấy nước súc miệng chữa bệnh viêm họng, đau răng.
  • Quả vải còn là loại trái cây quen thuộc vào mùa hè được nhiều người yêu thích.
Xem thêm:  Cây Nhàu

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

1. Cách trồng

  • Đất trồng

Cây vải có thể trồng trên nhiều loại đất như đất đỏ, đất vàng, đất cát pha, đất phù sa, đất thịt…. Yêu cầu quan trọng nhất của đất trồng vải là phải thoát nước, tầng đất dày. Cây thường được trồng vào 2 vụ chính đó là vụ Xuân (tháng 3-4) và vụ Thu (tháng 8-9).

Đào hố trồng vải thiều không khác so với những loại cây trồng khác nhưng cần chú ý đến điều kiện đất trồng. Với vùng đất bằng thấp thì nên đào hố rộng 70 – 80cm, sâu 70cm. Còn đối với đất đồi thì đào hố rộng 70 – 80cm, sâu 80 – 100cm.

Trước khi trồng nên bón lót với phân chuồng hoai mục, vôi rồi phơi ải khoảng 15-20 ngày nhằm loại trừ các mầm bệnh gây hại cho cây.

  • Chọn giống và trồng vải

Hiện nay trên thị trường có những giống vải như vải thiều Thanh Hà, vải thiều Phú Hộ, vải Xuân Đỉnh… Bạn có thể lựa chọn giống tùy vào điều kiện và sở thích.

Thông thường vải được nhân giống bằng hạt, chiết cành hoặc ghép. Tuy nhiên, rất ít người trồng vải bằng hạt vì cây lâu cho trái, năng suất không cao. Để tiết kiệm thời gian và công sức, bạn nên tìm mua cây vải giống ở các vựa giống.

Bới 1 lỗ nhỏ ở giữa hố đã đào sẵn, đặt cây con vào, dùng tay lấp đất và ấn chặt đất xung quanh miệng hố. Trồng xong nên dùng cọc để chèn xung quanh gốc để tránh gốc cây bị lung lay. Nếu trồng lúc trời không mưa thì cần tưới đẫm nước cho cây vải.

Xem thêm:  Cây Móng Lưng Rồng

2. Chăm sóc

Cần cung cấp đủ nước cho cây vải nhất là trong mùa khô, khi trái đang lớn và lúc quả sắp chín.

Phủ cỏ, rác, phân xanh… xung quanh gốc cây để tránh cỏ dại. Mỗi năm làm cỏ khoảng 2 lần vào vụ Xuân tháng (tháng 1-2) và vụ Thu (tháng 8-9); xới sạch toàn bộ diện tích một lần/vụ; một năm xới gốc 2 – 3 lần.

Thường xuyên cắt bỏ những cành có chất lượng kém, cành khô, cành mang sâu bệnh và những cành mọc lộn xộn trong tán, những chùm hoa nhỏ, thưa, mọc sâu trong tán, chùm hoa bị sâu bệnh…

Hàng năm bón phân khoảng 4 đợt cho cây vải. Đợt 1 bón vào tháng 2, đợt 2 vào tháng 5, đợt 3 vào tháng 8 và đợt 4 vào tháng 11. Bón đạm urê: 0,1 – 0,15 kg/cây; + lân supe: 0,3 – 0,5 kg/cây; kalichlorua 0,1 – 0,15 kg/cây (chia đều cho các lần bón). Khi cây càng lớn thì tăng thêm lượng phân. Ngoài ra, phải kết hợp với bón phân chuồng và vôi cho cây vải.

Viết một bình luận