Cây Trám (Chi Trám)

I. Giới thiệu về cây Trám

  • Tên thường gọi: Cây trám
  • Tên khoa học: Canarium tramdenum Dai & Yakovl
  • Họ thực vật: Thuộc chi Trám (Canarium)
  • Nguồn gốc xuất xứ: Có nguồn gốc từ Nam Á
  • Tuổi thọ: Sống lâu năm
  • Thời gian nở hoa: Cây ra hoa vào tháng 6 – 7
  • Gồm các loại cây: Ở Việt Nam phổ biến có 2 loài trám trắng và trám đen. Hai loài trám trắng (Canarium album) và trám đen (Canarium tramdeum) là hai loài cây Nam Á, có một số điểm đặc biệt khác với những loài còn lại ở các chi tiết: lá, hoa và quả.

Cây trám trắng còn có các tên gọi khác là cây bùi, thanh quả, cảm lãm, mác cơm, cà na. Còn trám đen có tên gọi khác là trám sâm.

II. Đặc điểm của cây Trám

  • Hình dáng bên ngoài: Cây có thân tròn thẳng, tán lá rộng và xanh quanh năm.
  • Kích thước: Cây trám là cây gỗ lớn bản địa có chiều cao từ 20-30m, đường kính ngang ngực từ 50 – 70 cm.
  • Lá: Lá kép lông chim lẻ, mọc so le, dài 35 – 40 cm, mang 7 – 11 lá chét; lá chét hình trái xoan, mặt trên màu xanh nhạt, bóng, mặt dưới có lông ánh bạc; những lá gần gốc đầu có mũi nhọn ngắn, lá phía trên có đầu thuôn dài; gân lá hơi rõ; có lá kèm hình dùi, phủ lông mềm, màu nâu bạc.
  • Hoa: Cụm hoa mọc ở ngọn thành chùm kép, dài 8 – 10 cm; lá bắc hình vảy. Hoa đơn tính cùng gốc, mọc thưa, thường tụ họp 2 – 3 cái ở một mấu; đài có lông 3 răng; tràng hình bầu dục, có 3 cánh hơi dài hơn lá đài, phủ lông ngắn ở mặt ngoài; nhị 6 chỉ nhị ngắn; bầu hình trứng có lông màu nâu.
  • Cành: Cành non màu nâu nhạt, có lông mềm. Vỏ mỏng màu nâu xám. nứt dọc nhẹ, thịt hồng, có mùi thơm đặc biệt và khi bị cắt có nhựa đặc chảy ra.
  • Quả: Quả hạch hình trái xoan, hai đầu nhọn, dài 2,5 – 3,5 cm. Quả trám đen khi chín có màu đen và cứng. Trám trắng có hai loại trám bở và trám dai, khi chín quả ngả sang màu vàng.Cây đậu quả vào tháng 8 – 10.

Cây Trám (Chi Trám)

III. Tác dụng của cây Trám

1. Tác dụng chữa bệnh 

Xem thêm:  Cây Đậu Rồng

Quả trám vị chua, ngọt bùi, béo, tính ấm vào 2 kinh phế và vị; có tác dụng sinh tân dịch, giải khát, thanh giọng, giải độc cá, giải say rượu mê man, nôn mửa, nhức đầu.

2. Giá trị ẩm thực

Quả trám còn được dùng làm thức ăn, chế biến ô mai.

Quả trám trắng hay được dùng để làm mứt, trám muối, kho cá rô hay ngâm nước mắm cua. Còn quả trám đen có thể dùng để ngâm tương và làm xôi nhân trám.

3. Tác dụng khác

Nhựa trám trắng dùng để chưng cất tinh dầu, chế biến côlôphan dùng trong công nghệ nước hoa, xà phòng, véc ni làm hương, pha chế sơn và mực in.

Gỗ cây trám mềm, nhẹ, thớ mịn, dễ bóc và dễ lạng, thường được dùng trong xây dựng nhà cửa, làm nguyên liệu gỗ dán, bột giấy và củi đun.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Trám

1. Cách trồng cây

  • Thời vụ trồng

Trồng cây vào đầu mùa mưa: Ở miền Bắc thường trồng vào vụ Xuân hè hoặc Hè thu.

  • Phương thức trồng

Trồng thuần loài hoặc hỗn loài, có thể trồng làm giàu rừng theo rạch hoặc theo đám.

  • Mật độ trồng

Trồng thuần loài: 830 cây/ha (cự ly 4×3 cm).

Trồng hỗn loài hoặc làm giàu rừng với mật độ trồng 400-500 cây/ha, (cự ly 5x5m). Trồng theo đám quanh vườn nhà, mật độ trông 300/400 cây/ha.

  • Làm đất

Xử lý thực bì theo băng (băng phát và băng chừa)

Xem thêm:  Hoa Hồng Tố Nữ

Cuốc hố 40x40x40cm, trồng xung quanh vườn nhà thì cuốc hố 50x50x50 cm. Cuốc hố trước khi trồng 1 tháng.

Lấp hố kết hợp với bón lót 1-2 kg phân chuồng hoai có trộn 0,1-0,2 kg phân NPK/gốc, vun đất theo hình mui rùa.

  • Tiêu chuẩn cây con xuất vườn

Khi cây đạt 7-8 tháng tuổi, cao khoảng 60-70 cm, đường kính gốc 0,6-0,8 cm, sinh trưởng và phát triển tốt, không sâu bệnh.

  • Trồng cây

Dùng cuốc bổ giữa hố sâu bằng chiều cao của bầu. Bóc bầu, đặt cây sao cho cổ rễ ngang mặt hố, vun đất xung quanh cho kín, ấn chặt.

2. Cách chăm sóc cây

Chăm sóc 3 năm đầu, mỗi năm 2 lần. Lần 1 vào tháng 4-5, lần 2 vào tháng 10-11.

Phát dọn dây leo, cỏ dại, cây bụi. Xới đất xung quanh gốc, đường kính rộng 60-80 cm, sâu 3-4cm, vun gốc kết hợp bón thúc 0,1-0,3 kg phân NPK/cây ào lần chăm sóc đầu. Khi chăm sóc kết hợp với trồng dặm để đảm bảo tỉ lệ thành rừng. Kết hợp công tác phòng chống cháy rừng, bảo vệ rừng không để cho người và gia súc phá hại.

Trám đen thường bị sâu vòi voi xanh phá hại (cả giai đoạn sâu non và sâu trưởng thành). Sâu trưởng thành thường dùng vòi đục xung quanh ngọn cây thành các lỗ để hút chất dinh dưỡng và sau đó đẻ trứng vào lỗ đục, trứng nở thánh sâu non, sâu non chui vào thân ngọn trám để phá hại. Khi sâu non chui ra ngoài cũng là lúc ngọn Trám bị héo, cây trám bị tổn thương.

Xem thêm:  Cây Diễm Châu

Sâu trưởng thành xuất hiện tập trung vào khoảng tháng 4-9, thời gian này cần tổ chức các đợt điều tra để phát hiện sâu hại kịp thời đề xuất biện pháp phòng trừ. Phương pháp điều tra đơn giản nhất là bố trí các tuyến điển hĩnhuyên qua rừng, tiến hành thống kê số lượng cây hại và mức độ bị hại trên tuyến từ đó suy ra cho toàn rừng.

Viết một bình luận