Cây Thanh Long

 

I. Giới thiệu về cây Thanh long

  • Tên thường gọi: Cây thanh long
  • Tên khoa học: Hylocereus undatus Haw
  • Họ thực vật: Cây thuộc họ Cactaceae (họ Xương Rồng)
  • Tên tiếng anh: Pitahaya
  • Nguồn gốc xuất xứ: Cây thanh long là loài thực vật bản địa tại các vùng sa mạc thuộc Mehico, Colombia, các nước Trung Mỹ và Nam Mỹ. Hiện nay, loài cây này cũng được trồng ở các nước trong khu vực Đông Nam Á như Việt Nam, Malaysia, Thái Lan, Philippines, Indonesia; miền nam Trung Quốc, Đài Loan và một số khu vực khác
  • Thời gian nở hoa: Cây bắt đầu ra hoa từ tháng 5 đến tháng 8. Trung bình có từ 4-6 đợt ra hoa rộ mỗi năm

II. Đặc điểm của cây Thanh long

  • Rễ: Thanh long có hai loại rễ: rễ địa sinh có nhiệm vụ bám vào đất và hút chất dinh dưỡng cho cây, rễ này tập trung chủ yếu ở lớp đất mặt từ 0-30cm. Loại rễ thứ 2 là rễ khí sinh có nhiệm vụ giữ cho cây bám chặt vào giá đỡ, góp phần hút nước và chất dinh dưỡng nuôi cây. Rễ này mọc gần mặt đất.
  • Thân: Thân chứa nhiều nước nên nó có thể chịu hạn một thời gian dài. Thân cành thường có ba cánh dẹp, xanh, hiếm khi bốn cánh. Mỗi cánh chia làm nhiều thùy có chiều dài 3-4cm. Đáy mỗi thùy có từ 3-5 gai ngắn.
  • Hoa: Sau khi trồng 1-2 năm, thanh long bắt đầu ra hoa. Hoa mọc từ các đoạn cành trưởng thành, là những cành có thời gian sinh trưởng khoảng 100 ngày tuổi, hoa tập trung chủ yếu ở các mắt đến ngọn cành. Hoa thanh long là hoa lưỡng tính, rất to, có chiều dài trung bình 25-35cm. Hoa có nhiều lá đài và cánh hoa dính nhau thành ống, nhiều tiểu nhị nhưng chỉ có 1 nhụy cái với đường kính 5-8 mm, núm nhụy cái chia làm nhiều nhánh. Hoa thường nở tập trung từ 20 – 23 giờ đêm.
  • Quả: Trái thanh long hình bầu dục có nhiều tai lá xanh do phiến hoa còn lại, đầu trái lõm sâu tạo thành hốc mũi. Khi còn non vỏ trái màu xanh, lúc chín vỏ chuyển sang màu đỏ tím rồi đỏ đậm. Thịt trái màu trắng xen những hạt nhỏ màu đen như hạt mè.

Cây Thanh Long

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây Thanh long

1. Ý nghĩa

Thanh long là quả mang ý nghĩa cát tường và thịnh vượng. Cây Thanh long trong nhà vào ngày xuân mang đến phú quý, sức khỏe và vận may cho gia đình. Thanh long là món quà độc đáo ý nghĩa mọi người tặng nhau khi xuân về để nói thay cho lời chúc an khang.
2. Giá trị ẩm thực

Trái thanh long có vị ngọt dịu và mát, là loại trái cây rất tốt cho sức khỏe. Trái có thể được làm thành nhiều mó ngon như: sa lát rau trộn, sinh tố giầm; sinh tố say, rau câu thanh long,…được nhiều bàn trẻ ưa thích. Cây thanh long thường được trồng vườn làm cây ăn quả, có giá trị kinh tế cao.

Xem thêm:  Cây Cúc Gai

3. Tác dụng trong trang trí, làm cảnh

Ngoài ra cây thanh long còn được trồng chậu bán vào các diệp hoa cây cảnh Tết. Những quả thanh long đỏ hồng mọc quanh thân tạo nên chậu cây cảnh đẹp mắt vừa giúp không gian nhà bạn bừng sáng vào ngày tết, vừa mang ý nghĩa tốt.

4. Tác dụng khác

Thanh long là loại quả có nhiều lợi ích đối với sức khỏe con người, giúp cân bằng lượng đường trong máu, bảo vệ sức khỏe răng miệng, ngừa bệnh ung thư ruột kết, giảm cholesterol trong máu… Một số bài thuốc dân gian, dùng thanh long để chữa lành vết thương, ngừa chảy máu, tạo cảm giác ngon miệng, giảm cân, cải thiện trí nhớ và chữa bệnh phụ nữ.

Trong thanh long chứa nhiều chất kháng oxy hóa nên có thể ngăn chặn các gốc tự do và bảo vệ sức khỏe cơ thể. Ăn thanh long còn giúp trừ bệnh ho và suyễn. Nhờ chứa nhiều vitamin C nên nó có thể chữa lành các vết thâm tím trên da và tăng cường sức khỏe của hệ miễn dịch rất tốt.

Đặc biệt, thanh long còn có thành phần dinh dưỡng phù hợp nhất cho việc giữ gìn dáng vóc và sắc đẹp của phụ nữ. Mỗi 100g thanh long chỉ cung cấp 40kcalo với hàm lượng nước cao giúp giữ ẩm cho làn da, giúp da mịn màng.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Thanh long

1. Cách trồng cây

  • Chuẩn bị đất trồng

Vùng đất cao (như Bình Thuận, Vũng Tàu, Đồng Nai): Phần lớn ở các tỉnh này là đất xám bạc màu, đất cát pha hoặc đất núi, đất dốc dễ xói mòn, rửa trôi nên cần phải bón nhiều phân hữu cơ (phân chuồng hoai mục) để cải tạo đất. Chuẩn bị đất bao gồm cắm cọc, đào lỗ, xuống trụ. Sau khi chôn trụ xong, đào quanh trụ sâu 20 cm, rộng 1,5 cm; bón lót phân chuồng, phủ đất và đặt hom.

Xem thêm:  Cây Xô Thơm

Vùng đất thấp, nhiễm phèn (như Tiền Giang, Long An…): Đất thấp cần phải lên liếp (mô) trước khi trồng; liếp trồng phải cách mặt ruộng khoảng 40 cm để đề phòng ngập nước trong mùa mưa.

Đất phải được cày bừa kỹ trong mùa nắng, phơi đất, trừ cỏ dại. Cày bừa, làm cỏ không kỹ sau này chi phí trừ cỏ sẽ rất cao, cỏ nguy hiểm trên đất phèn là cỏ tranh, cỏ ống, cỏ sâu róm,…

  • Trụ trồng

Có thể dùng trụ gỗ, trụ gạch hoặc trụ xi măng cốt sắt để trồng thanh long. Hiện nay, trụ xi măng cốt sắt đang được khuyến cáo và sử dụng phổ biến trong sản xuất với kích thước: cạnh vuông từ 12 – 15 cm, cao 1,6 – 2,0 m, chôn sâu 0,4 – 0,5 m (tuỳ thuộc vào vùng đất), chiều cao từ mặt đất đến đỉnh trụ từ 1,2 – 1,5 m, phía trên có 2 – 4 thanh sắt đua ra ngoài 20 – 25 cm được bẻ cong theo 4 hướng dùng làm giá đỡ cho cành thanh long sau này.

  • Thời vụ

Thường trồng vào khoảng tháng 10 – 11 dương lịch. Những nơi thiếu nguồn nước tưới như Bình Thuận, Vũng Tàu, An Giang nên trồng vào đầu mùa mưa (tháng 5 – 6 dương lịch) nhưng phải chú ý đến việc chuẩn bị hom giống từ trước do lúc này cây đang ra hoa và mang quả, không thể lấy hom trực tiếp được.

  •  Chuẩn bị hom giống

Cần chọn những cành có tiêu chuẩn sau: Tuổi cành trung bình từ l – 2 năm tuổi trở lên, chiều dài hom tốt nhất là từ 50 – 70 cm; hom mập, có màu xanh đậm, không có khuyết tật, sạch sâu bệnh; các mắt mang chùm gai phải tốt, mẩy, khả năng nẩy chồi (mụt) tốt.

Sau khi chọn hom xong, hom được dựng nơi thoáng mát, trên nền đất khô ráo, trong vòng 10 – 15 ngày hom bắt đầu nhú rễ thì đem trồng.

  • Mật độ và khoảng cách

Thanh long là cây ưa sáng, cần nhiều ánh nắng, cần trồng ở mật độ thưa, từ 900 – 1.100 trụ/ha (cây cách cây 3,0 – 3,5 m; hàng cách hàng 3,0 – 3,5 m) đảm bảo cho việc đi lại, chăm sóc thuận tiện.

  • Cách trồng

Đặt 4 hom quanh 4 phía của trụ, cao hơn mặt đất 0,5 cm để tránh thối gốc. Áp phần phẳng của hom vào mặt phẳng của trụ để sau này hom ra rễ bám nhanh vào trụ. Dùng dây nilông hoặc dây vải buộc nhẹ hom vào trụ để tránh gió làm lung lay, sau đó tưới nhẹ và tủ rơm hoặc cỏ khô để giữ ẩm.

2. Cách chăm sóc cây

  • Tưới nước
Xem thêm:  Cây Chanh Đào

Mặc dù thanh long chịu hạn giỏi, nhưng nắng hạn kéo dài sẽ làm cây mất sức và làm giảm năng suất nhiều. Biểu hiện của sự thiếu nước là:

– Cành mới hình thành ít và phát triển rất chậm.

– Cành bị teo lại và chuyển sang màu vàng.

– Tỉ lệ rụng hoa ở các đợt hoa đầu tiên cao >80%.

– Quả nhỏ.

Tùy theo ẩm độ đất… mà nhịp độ tưới thay đổi từ 3 – 7 ngày/lần. Trồng thanh long có xử lý ra hoa bằng đèn đều đã phải chủ động tưới nước vào mùa nắng, thường tưới vào buổi sáng theo nhịp độ nêu trên.

Trên các chân đất phèn do đất thấp, thủy cấp gần mặt đất nên việc tưới nước ít được chú ý hơn, một số hộ đã dùng bơm tưới bổ sung thấy có kết quả, trừ khi nước phèn có độ pH quá thấp. Cũng cần lưu ý là các cây thuộc họ xương rồng chịu được nắng hạn giỏi nhưng lại khá mẫn cảm với độ mặn, nên các vùng mùa nắng bị nhiễm mặn cần chú ý điều này.

  • Tỉa cành

Năm thứ 2 tỉa nhẹ khi cần để tạo tán hình cây dù. Tới cuối năm thứ 3 mỗi trụ có độ 100 cành, với lượng cành này phân bố trên đầu trụ dày đặc. Một số cành già đã cho trái trong những năm trước nếu giữ lại sẽ không cho trái hoặc cho trái nhỏ. Sự tỉa cành làm thông thoáng tán cây và giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi cành mới. Sau tỉa, cành non đâm ra mạnh hơn.

  • Làm cỏ

Trước mỗi đợt bón phân trên đất phèn nơi đất ẩm thường xuyên, có rất nhiều loại cỏ có rất khó trị như cỏ tranh, cỏ ống, cỏ Paspalum,… vì vậy muốn bớt cỏ cần áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp như cày bừa kỹ vào mùa nắng trước khi trồng, xen canh, dùng thuốc trừ cỏ kết hợp với làm cỏ thủ công sớm,…

  • Tủ gốc

Vừa trừ cỏ vừa giữ ẩm, nhất là ở các vùng có mùa khô kéo dài và thiếu nước tưới. Dùng rơm, cỏ khô, xơ dừa,… để tủ. Có thể tủ quanh gốc hay tủ toàn bộ liếp. Ở những vùng có cỏ nhiều, giá nhân công đắt nên áp dụng phủ bạt như trồng dưa hấu và trồng thơm đã làm.

  • Phòng chống sâu bệnh

Nhìn chung thanh long tương đối ít bị sâu bệnh phá hoại như nhiều cây ăn quả khác. Tuy nhiên vẫn cần thường xuyên kiểm tra để sớm phát hiện ra sâu bệnh để có phương pháp xử lý kịp thời.

Viết một bình luận