Cây Sa Sâm Bắc

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây sa sâm bắc
  • Tên khoa học: Glehnia littoralis F. Schmidt ex Miq.
  • Họ: Hoa tán (Apiaceae)
  • Nơi sống: Sa sâm bắc có nguồn gốc ở vùng Đông Á, được trồng khá phổ biến ở Trung Quốc và Nhật Bản. Cây được nhập từ Trung Quốc vào Việt Nam từ đầu những năm 60.

Cây Sa Sâm Bắc

II. Đặc điểm của cây

  • Cây thảo, sống nhiều năm, cao 20 – 30 cm. Rễ hình trụ dài và nhỏ.
  • Lá kép lông chim, mọc so le, màu lục hơi vàng, các lá chét xẻ 3 thùy hình bầu dục, đầu nhọn, mép khía răng; cuống lá dài có khía rõ và bẹ to, màu tím, có lông mịn.
  • Cụm hoa mọc ở ngọn thân thành tán kép, không có lá bấc to, lá bắc nhỏ 8-12 hình mác thuôn; hoa nhỏ, 15-20 cái, màu trắng ngà.
  • Quả bế đôi, có cánh và có lông; hạt màu vàng nâu.
  • Mùa hoa quả: tháng 4-6.

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Sa sâm bắc có vị ngọt, hơi đắng, tính hơi hàn, vào 2 kinh phế, vị, có tác dụng dưỡng âm, thanh phế, ích vị, sinh tân, khử đờm.
  • Sa sâm bắc được dùng chữa phế nhiệt ho khan, ho lâu ngày, lao phổi đờm có máu.
Xem thêm:  Cỏ Tranh

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

  • Sa sâm bắc ưa đất cao ráo, thoát nước, màu mỡ, tơi xốp, có độ pH 6,5 – 7, thích hợp nhất là miền núi, có tầng canh tác dày ở những nơi khí hậu mát như Sa Pa, Tam Đảo.
  • Tuy vậy, cây chưa được trồng lớn. Dưới đây xin giới thiệu cách trồng của Trung Quốc để tham khảo. Cây được nhân giống bằng hạt. Hạt được lấy ở cây 2 năm tuổi. Vào tháng 6 – 7, khi quả chín có màu vàng nâu thì thu về, phơi khô, bảo quản cẩn thận đến tháng 9 – 10 hoặc tháng 1 – 2 năm sau đem gieo.
  • Trước khi gieo, cần ngâm hạt trong Boóc-đô 0,5 – 0,7% trong 10 phút để phòng trừ nấm bệnh, sau đó vớt ra, rửa sạch, để ráo. Có thể gieo thẳng hoặc gieo trong vườn ươm, sau đánh cây con di trồng.
  • Đất cần cày bừa kỹ, dập nhỏ, lên luống cao 30 – 35cm, rộng 70 – 90 cm. Mỗi hecta cần bón lót 20 tấn phân chuồng, 200 kg supe lân, 100 kg kali hoặc 300 kg tro thảo mộc. Tốt nhất nên bón phân theo rạch, sâu 5-7 cm, cách nhau 20 cm. Sau đó, gieo hạt, phủ đất dày 2 cm rồi tưới nước. Khi hạt mọc thì tỉa dần, định khoảng cách cuối cùng từ 15 đến 20 cm. Nếu gieo hạt ở vườn ươm, khi cây con có 3 – 4 lá thật, đánh ra trồng.
  • Cách làm đất, bón phân và khoảng cách trồng giống như gieo thẳng. Sa sâm trồng 2 năm mới được thu hoạch. Mỗi năm cần bón thúc phân 2 – 3 lần.
  • Năm đầu, lần thứ nhất bón vào lúc cây có 3 – 4 lá thật, lần thứ hai vào tháng 5 và lần thứ ba vào tháng 7-8. Năm thứ hai bón vào các tháng 2 – 3, 5 – 6 và 7 – 8. Tốt nhất là bón thúc bằng nước phân chuồng, nước giải ngâm kv hoặc NPK (1:2) với lượng 100 kg/ha/Iân. Ngoài ra, đầu mùa đông thứ nhất, nên bón thêm 10 – 15 tấn phân chuồng mục.
  • Sa sâm bắc hay bị bệnh đốm nâu hại lá và hoa, nhất là lúc mưa nhiều, độ ẩm cao. Vì vậy, cần thường xuyên xới xáo, thoát nước kịp thời để đít luôn tơi xốp, thông thoáng và định kỳ phun Hooc-đô 1% để phòng trừ. Vào tháng 11-12 năm sau, cây tàn lụi, có thể thu hoạch. Rễ củ thu về cần rũ sạch đất, nhúng vào nước sôi vài phút, bóc vỏ rồi phơi hay sấy khô. Chú ý không nhúng quá lâu, rễ bị gãy, nhúng quá nhanh, khó bóc vỏ.
Xem thêm:  Cây Hành

Viết một bình luận