Cây Ổi

I. Giới thiệu về cây Ổi

  • Tên thường gọi: Cây ổi
  • Tên gọi khác: Cây phan thạch lựu
  • Tên khoa học: Psidium guyjava L
  • Họ thực vật: Cây thuộc họ Myrtaceae – Sim
  • Nguồn gốc xuất xứ: Cây có nguồn gốc từ châu Mỹ nhiệt đới
  • Tuổi thọ: Sống lâu năm
  • Màu sắc của hoa:  Hoa có màu trắng
  • Thời gian nở hoa: Hoa ổi nở vào tháng 3-4 hàng năm
  • Gồm các loại cây: Ổi bo, ổi mỡ, ổi tứ quý, ổi xá lị, ổi trâu, ổi găng, ổi đào,…

II. Đặc điểm của cây Ổi

  • Kích thước: Cây có chiều cao khoảng 3 – 10m.
  • Thân: Thân cây màu nâu vàng, trơn, nhẵn bóng, cứng rắn.
  • Lá: Lá ổi có màu xanh đậm, cuống ngắn, hình bầu dục, thuôn nhọn ở hai đầu. Lá ổi mọc đối, rìa không có răng cưa, mặt dưới lá có lông mịn, mặt trên trơn nhẵn. 
  • Hoa: Hoa ổi nhỏ xinh mọc đơn bông hoặc chùm nhiều bông. Hoa có 5 lá đài ôm gọn những tua hoa nhỏ mềm như pháo hoa, màu trắng tinh khôi, rất đẹp mắt. Ổi rất sai hoa với những chùm mọc ở nách lá.
  • Cành: Cây có nhiều cành nhỏ.
  • Quả: Quả ổi có nhiều hình dáng tùy giống, chủ yếu là hình trứng, hình quả lê, hình cầu. Đầu quả có vết sẹo hình tròn do lá đài để lại. Ổi thường có màu xanh đậm khi còn non và chuyển xanh nhạt pha trắng khi về già. Vỏ quả mỏng, thịt quả dày nhiều màu trắng, hồng,vàng, đỏ, tùy loại. Quả ổi chứa nhiều hạt hình đa giác không đều, màu vàng nâu, nằm phía trong lòng giữa thịt quả. Kích thước quả to nhỏ tùy loài. Ổi có vị ngọt, thơm, giòn, rất ngon miệng. Quả ổi ương giòn, thơm, ngọt. Quả chín thì mềm hơn nhưng vẫn thơm, ngọt.

Cây Ổi

III. Tác dụng của cây Ổi

1. Tác dụng trong trang trí, làm cảnh

Cây ổi thuộc loại cây bóng mát vừa giúp điều hòa không khí vừa che nắng nóng hiệu quả đem đến không gian mát mẻ, trong lành.

Cây ổi có hoa đẹp, quả nhiều trông rất sinh động, những cây có dáng thế đẹp, sống lâu năm còn được lựa chọn làm cây trang trí cảnh quan trong sân vườn biệt thự.

Ngày nay nhà phố thường trồng ổi trong chậu để ở ban công, sân thượng vừa làm cảnh vừa thu hái quả sạch, giàu dinh dưỡng đảm bảo sức khỏe cho các thành viên.

2. Tác dụng chữa bệnh

Ngoài ra toàn bộ các thành phần trên cây ổi từ rễ, vỏ, lá, hoa, quả đều có tác dụng trong y học, chữa được nhiều bệnh.

Xem thêm:  Cây Bông Ổi

Theo Đông y, lá ổi không độc, có vị đắng sáp, tính ấm, vị ngọt và chua, hơi chát có tác dụng giải độc, tiêu thũng, thu sáp chỉ huyết.

Quả ổi có vị ngọt, tính ấm, hơi chua sáp có công dụng thu liễm, kiện vị cố tràng.

Các bộ phận khác trên cây ổi như : búp non, lá non, vỏ thân, vỏ rễ, quả đều có công dụng chữa bệnh, làm thuốc.

Ngoài ra các dịch chiết từ cây ổi đều có công dụng làm săn se niêm mạc, cầm đi lỏng, kháng khuẩn, chữa lỵ mãn tính, viêm dạ dày ruột cấp và mãn tính, tiểu đường, băng huyết, dang thương xuất huyết, thấp chẩn, thấp độc….

3. Tác dụng khác

Ổi là loại cây ăn quả quen thuộc với tất cả mọi người. Quả ổi có thể dùng ăn trực tiếp, hoặc làm nước ép, mứt,…

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Ổi

1. Cách trồng cây

  • Lựa chọn giống ổi

Có rất nhiều loại ổi hiện nay trên thị trường, có thể kể đến như ổi Đào, ổi Hương, ổi Bo, … Tùy theo điều kiện đất, khí hậu ở địa phương mà bà con chọn giống ổi cho phù hợp. Tốt nhất là bà con nên tham khảo ở các địa điểm bán cây giống, nhân viên bán cây sẽ tư vấn loại ổi phù hợp với điều kiện tự nhiên tại địa phương.

Chọn các cây ổi giống con khỏe mạnh, cứng cáp. Không có lá sâu bệnh, đồng thời cây phát triển đồng đều.

  • Điều kiện đất trồng và khí hậu

Để cây ổi đạt năng suất cao thì điều kiện khí hậu và đất trồng khá quan trọng. Độ pH nên giao động trong khoảng 5-6. Nhiệt độ nằm trong khoảng 20-30 độ C là thích hợp cho việc trồng ổi.

Khu vực đất trồng cần phải gần nguồn nước, hoặc có thể chủ động giữ được độ ẩm thường xuyên cho đất. Ngoài ra, đất cần phải tơi xốp, không được ngập úng (khả năng thoát nước tốt). Với những địa phương có lượng mưa ít thì bà con cần phải chủ động hơn trong việc tưới ẩm cho đất.

  • Thời vụ trồng

Đối với mỗi vùng miền thì thời điểm trồng ổi cũng khác nhau. Với miền Bắc có thể trồng vào vụ xuân hè (tháng 3 – 5) hoặc vụ hè thu (tháng 8 – 10). Còn ở miền Nam có thể bắt đầu trồng vào đầu mùa mưa (tháng 5-6).

Nên trồng thực hiện việc trồng kép, 2 cây trên một hố trồng (một gốc). Với mật độ 100 – 110 gốc / 1000 mét vuông. Việc trồng kép này sẽ tiết kiệm chi phí chăm sóc, đồng thời cũng tăng năng suất thu hoạch hơn.

Tiến hành đào hố trồng với kích thước khoảng đường kinh 20cm và có độ sâu 20cm. Ngoài ra, các hố được đào thành hàng thẳng. Khoảng cách giữa 2 hố khoảng 3.5 – 4m, khoảng cách giữa các hàng khoảng 4 – 4.5m.

  • Kỹ thuật trồng ổi đạt hiệu quả năng suất cao

Cần phải tỉa hết các mầm cỏ dại quanh gốc trước khi trồng ổi.

Xem thêm:  Cây Bán Biên Liên

Tiến hành gỡ bỏ túi ni lông bao quanh bầu ươm, đặt bầu ươm xuống dưới hố trồng và lấp đất ngang mặt bầu. Cắm một cọc thẳng đứng cạnh gốc, và cột cố định thân ổi để tránh mưa gió làm cây bị đổ. Đồng thời dùng rơm rạ hoặc rễ bèo phủ quanh gốc giúp giữ ẩm cho cây.

Nếu như khu vực trồng có nắng gắt, cần phải tiến hành che chắn trong thời điểm cây mới trồng. Và tiến hành tưới nước 2 lần / ngày để giữ ẩm cho đất.

Khi cây mọc chồi non mới, thì giảm dần lượng nước tưới xuống còn 1 lần / ngày.

2. Cách chăm sóc cây

  • Cắt tỉa cành và tạo tán

Việc tạo tán và cắt tỉa cành khá quan trọng trong quá trình chăm sóc ổi. Góp phần làm giảm sâu bệnh, cũng như tăng hiệu quả năng suất.

Khi thấy cây có quá nhiều cành chen ngang nhau, nhiều lá vàng thì bà con cần tiến hành tỉa bớt cành lá bên trong, tỉa những cành bị che khuất. Cùng với đó là loại bỏ ngay những cành đang bị sâu. Mục đích là giúp cây phân bổ dinh dưỡng vào những cành chính, những cành khỏe cho nhiều quả.

Một mục đích khác nữa của việc tỉa cành – tạo tán nữa là kích thích cây ra rễ nhiều hơn. Khi bộ rễ phát triển tốt sẽ làm cho cây có nhiều dinh dưỡng hấp thụ và sẽ cho nhiều quả to hơn.

Kỹ thuật tạo tán cho ổi

Khi cây đạt 3 tháng tuổi, bà con quan sát ở vị trí gần mắt ghép, sẽ có nhiều mầm mới được hình thành. Cần phải loại bỏ bớt và chỉ để lại 3 mầm khỏe (3 mầm này sẽ hình thành những cành cấp 1). Những cành cấp 1 này sẽ phát triển và tạo với thân góc 50 độ, có chiều dài khoảng 50cm.  Để cho cành cấp 1 phát triển được khoảng 0.7m thì bà con cắt đi 1 nửa, để sau này cây thấp thì dễ thu hoạch hơn.

Những cành con được mọc ra từ cành cấp 1 được gọi là cành cấp 2. Chiều dài những cành cấp 2 này khoảng 35cm là đẹp nhất, và từ những cành cấp 2 này sẽ cho ra một loạt cành cấp 3.

Cành cấp 3 sẽ cho ra những cành nhỏ hơn, tuy nhiên bà con chỉ cần để lại khoảng 7-8 cành nhỏ mọc ra từ cành cấp 3 này. Cần phải cắt tỉa bớt nếu như cành quá dài và đan chen nhau nhiều.

Xem thêm:  Cây Bèo Hoa Dâu

Lưu ý: Sau khi cắt cành cần quét một lớp vôi vào phần thân bị cắt để sâu bệnh và nước không xâm nhập vào cây qua vết cắt.

  • Bón phân cho cây

Cần cung cấp phân bón cho cây từ khi trồng cho đến khi ổi được thu hoạch xong. Cần bón phân NPK theo tỉ lệ 12:15:18 cho năm đầu tiên trồng, và được chia ra làm 4 lần. Mỗi lần bón 50g amon sunphat + 100g NPK cho mỗi gốc.

Bước sang năm thứ 2, bà con cũng cần bón cho ổi làm 4 đợt. Mỗi đợt cần phải tăng gấp 3 lần phân bón như năm đầu + 50g magie sunphat cho mỗi gốc cây.

Sang năm thứ 3, ổi bước vào giai đoạn cho thu hoạch nên cần phải bón nhiều phân hơn. Bón phân đạm cho cây trước khi ra hoa 1 tháng để cho cây nhiều hoa hơn.

Nhìn chung đạm, lân và kali là những thành phần không thể thiếu cho quá trình phát triển của ổi. Để cây nhiều chồi, nhanh lớn thì không thể thiếu đạm. Lân giúp kích thích khả năng đẻ chồi, ra nhánh mới và nhiều hoa hơn. Còn Kali giúp cho cành thêm cứng cáp, đứng vững trước gió bão và quả  ít bị rụng hơn.

  • Sâu bệnh hại ổi

Sâu hại

Rầy mềm : Đây là loại rầy thường trú ở các chồi non và mặt dưới lá cây. Đặc điểm nhận biết là lá mầm bị cuốn vào nhau cùng với đó là chồi chậm lớn. Sử dụng Bassa 50ND có nồng độ 0,1-0,2% để phun cho cây.

Rệp: Một số loại rệp phổ biến ở ổi có thể kể đến như rệp phấn trắng, rệp sáp hay rệp dính. Khi bị loại sâu này hại, cây thường cho quả bé, lá nhỏ và bị khô. Phun Bi 58 40 EC nồng độ 0,1-0,2 phun cho cây để phòng trừ rệp.

Ruồi đục quả: Biểu hiệu trên cây xuất hiện nhiều loại ruồi đục gây thối quả. Bà con có thể sử dụng Methyl Eugenol làm bẫy để bắt ruồi. Cùng với đó là nhặt và tiêu hủy những trái ổi rụng.

Bệnh hại

Bệnh thán thư hại ổi: Bệnh này thường xuất hiện vào đầu mùa mưa. Xuất hiện những đốm nhỏ màu nâu đen trên quả khi chín, và những quả bị bệnh thường nhỏ và khô. Phun Dithane M-45 nồng độ 0,1-0,2% cho cây để phòng ngừa bệnh thán thư.

Bệnh đốm lá: Biểu hiện là nhiều lá trên cây có những đốm tròn bên ngoài màu nâu đậm và nhạt hơn khi vào giữa. Khi bệnh lan rộng, cây sẽ bị rụng nhiều lá và lá sẽ nhỏ hơn. Cần tiến hành phun Copper-B 65 BHN  nồng độ 0,1-0,2% cho cây để ngăn ngừa bệnh đốm lá.

Viết một bình luận