Cây Nhân Trần Tía

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây nhân trần tía
  • Tên gọi khác: Nhân trần Tây Ninh, Nhân trần cái, Chè cát
  • Tên khoa học: Adenosma bracteosum Bonati
  • Họ: Scrophulariaceae
  • Nơi sống: Nhân trần tía có phạm vi phân bố hạn chế, và chỉ phát phát hiện thấy ở vài tỉnh phía nam, như Tây Ninh, Bình Dương, khu vực Vũng Tàu, đảo Phú Quốc và Côn Đảo. Có tài liệu ghi nhận ở cả Kon Tum, Đắc Lắc (Võ Văn Chi, 1997). Cây cũng phân bố khá phổ biến ở Lào và Campuchia.

Cây Nhân Trần Tía

II. Đặc điểm của cây

  • Cây thảo, cao 30 – 40cm. Thân hình trụ, phân cành từ gốc, phần ngọn có 4 cánh. Cành mọc toả ngang hay đứng thẳng. Lá mọc đối, hình mác thuôn, dài khoảng 2cm, rộng 7mm, không cuống, gốc gần như ôm thân, nguyên hoặc có răng cưa tròn, gân lá rõ.
  • Cụm hoa mọc ở đầu cành thành bông dày đặc, dài 1,5 – 3cm, tổng bao gồm những lá bắc dạng lá, hình tim, đầu nhọn, mép nguyên, có lông thô dạng mi; đài có 5 răng không đều, 3 răng ngoài rộng, 2 răng trong hẹp; tràng có ống hình trụ chia hai môi, môi trên bằng đầu, chia đôi, môi dưới dài bằng môi trên chia 3 thùy gần bằng nhau; nhị có 1 ô; bầu nhẵn.
  • Quả nang, hình trứng thuôn, thắt lại ở đầu, nằm gọn trong đài tồn tại.
  • Mùa hoa quả: tháng 5 – 9.
Xem thêm:  Cây Dẻ

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Nhân trần tía có vị cay, hơi đắng, mùi thơm hắc, tính ấm, có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, lợi mật, kích thích tiêu hóa.
  • Toàn cây nhân trần tía bỏ rễ chữa viêm gan, vàng da, ăn uống kém tiêu, sốt, cảm cúm, ngộ độc. Từ năm 1977, một số bệnh viện ở Việt Nam đã dùng nhân trần tía chữa viêm gan virus và xơ gan có hiệu quả.

Viết một bình luận