Cây Ngọc Lộ

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây ngọc lộ
  • Tên gọi khác: Cây lá men, Kinh giới núi, Cây men
  • Tên khoa học: Orthodon chinensis (Maxim.) Kudo – Mosla chinensis Maxim.
  • Họ: Bạc hà (Lamiaceae)
  • Nơi sống: Chi Orthodon Benth. có khoảng vài chục loài thường là cây thảo; phân bố ở vùng ôn đới ấm, á nhiệt đới và có một số ít loài ở vùng nhiệt đới.

Ở Việt Nam, chi này có 5 loài, trong đó 3 loài dược dùng làm thuốc. Chúng phân bố chủ yếu ở vùng núi phía bắc và ở một vài điểm trên vùng núi cao trên 1500m ở phía nam như Ngọc Linh, Lang Bian. Riêng đối với loài cây men mới chỉ thấy ở một số tỉnh giáp biên giới Trung Quốc, như Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai và Hà Giang.

Cây ngọc lộ ưa ẩm, ưa sáng và có thể hơi chịu bóng, thường mọc thành đám trên đất ẩm, nhiều mùn ở các vùng nương rẫy, trong thung lũng hoặc nơi đất trống ven rừng. Độ cao phân bố từ 1000m đến 1500m.

Cây Ngọc Lộ

II. Đặc điểm của cây

  • Cây thảo, sống hàng năm, cao 20 – 30cm. Thân vuông, mọc đứng, phân nhánh nhiều.
  • Lá mọc đối, hình thuôn, nhẵn, có 5 răng ở mỗi bên, dài 2cm, rộng 4 – 5mm, có đốm ở mặt dưới; cuống lá ngắn có lông.
  • Cụm hoa tận cùng thành nhiều vòng cách nhau, ở đầu cành hoặc kẽ lá; lá bắc không cuống, dạng lá, hoa màu hồng; đài hình chuông có lông dài ở mặt ngoài và mặt trong, 5 răng gần bằng nhau, đồng trưởng; tràng rất ngắn, hình ống, chia hai môi, có 4 răng gần đều; nhị 4; đính ở giữa ống tràng, thụt; bầu nhẵn.
  • Quả bế tư, hình cầu, màu nâu nhạt, có mạng không rõ; hạt nhỏ màu đen.
  • Toàn cây có lông tơ và mùi thơm đặc biệt.
  • Mùa hoa quả: tháng 12-2.
Xem thêm:  Cây Vạn Niên Tùng

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Cây ngọc lộ có vị cay, đắng, tính ôn, có tác dụng giải biểu, thanh thử, lý khí, hóa thấp.
  • Cây ngọc lộ được dùng chữa cảm cúm, say nắng mùa hè, nôn mửa, đau bụng đi ngoài, vết thương đo đánh đập, mụn nhọt, eczema.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

  • Hàng năm, cây con mọc từ hạt xuất hiện vào khoảng cuối mùa xuân. Cây sinh trưởng mạnh trong mùa hè. Đến giữa mùa thu (khoảng tháng 8), khi quả đã già, cây bắt đầu tàn lụi, vòng đời kéo dài khoảng 6 tháng hoặc 7 tháng đối với những cây mọc nơi đất ẩm và bị che bóng nhiều.
  • Quả của cây ngọc lộ khi già tự mở để hạt thoát ra ngoài. Hạt giống tồn tại trên mặt đất suốt cả mùa đông và gần hết mùa xuân năm sau.

Viết một bình luận