Cây Ngấy Hương

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây ngấy hương
  • Tên gọi khác: Ngũ gia bì hương, Dây dum, Ngấy, Đũm hương
  • Tên khoa học: Rubus cochinchinensis Tratt.
  • Họ: Rosaceae
  • Nơi sống: Ngấy hương là loài đặc hữu của Đông Dương. Cây phân bố tập trung ở Việt Nam, có rải rác ở Lào, Campuchia và có thể cả ở Nam Trung Quốc, giáp biên giới Việt- Trung. Ở Việt Nam, ngấy hương có mặt ở hầu hết các tỉnh thuộc vùng núi thấp (dưới 1000 m), trung du và đôi khi cả ở vùng đồng bằng.

Cây Ngấy Hương

II. Đặc điểm của cây

  • Cây nhỏ dạng bụi, mọc dựa vào cây khác. Thân cành non có lông, sau nhẵn, có gai cong.
  • Lá kép chân vịt, mọc so le, gồm 5 lá chét, lá gần ngọn thường có 3 lá chét,, hình mác, gốc thuôn, đầu nhọn, lá chét giữa lớn hơn, mép khía răng, mặt dưới phủ lông mịn màu trắng ngà hoặc vàng xỉn; cuống lá dài 3-6 cm, có lông và gai nhỏ; lá kèm sớm rụng.
  • Cụm hoa mọc ở kẽ lá gần ngọn thành chùm – chuỳ; hoa màu trắng; đài có 5 răng nhỏ phủ lông hung ở mép và mặt trong; tràng 5 cánh mỏng, ngắn hơn đài; nhị xếp thành nhiều lớp, chỉ nhị dẹt; lá noãn nhiều.
  • Quả kép hình cầu hoặc hình trứng có đài tồn tại, gồm nhiều quả hạch con, khi chín màu đỏ, ăn được.
  • Mùa hoa quả: tháng 5-7.
  • Tránh nhầm với cây ngũ gia bì gai
Xem thêm:  Cây Tam Thất Nam

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Ngấy hương có vị chua, hơi ngọt, tính bình, mùi thơm nhẹ, vào kinh tỳ và thận, có tác dụng giúp tiêu hóa, bổ ngũ tạng, ích tinh khí, mạnh chí thêm sức, giải độc, tiêu phù.
  • Quả ngấy hương ăn ngon và bổ dưỡng. Thân lá phơi khô thái nhỏ, sao thơm, sắc uống thay chè, dùng cho phụ nữ mới đẻ, chóng lại sức, ăn được và cho người tiêu hóa kém, ăn không tiêu, đầy bụng, phù thũng, viêm gan, vàng da.
  • Uống lâu thì trừ được hàn thấp, đẹp da, đen tóc, nhẹ mình, sống lâu. Thân lá không sao, sắc uống để giải nhiệt và phối hợp với các vị thuốc khác chữa đái vàng, đái buốt.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

  • Cây ưa sáng, có thể sống được trên nhiều loại đất. Thường mọc ở ven rừng, đồi cây bụi, rừng thứ sinh đã qua nhiều lần khai thác liên tục.
  • Đặc biệt, ngấy hương còn được xếp vào nhóm cây bụi gai, mọc trườn trong thành phần những cây tiên phong trên đất sau nương rẫy. Cây sinh trưởng phát triển gần như quanh năm, ra hoa quả nhiều.
  • Quả chín thường là thức ăn của chim và động vật gặm nhấm, theo phân của chúng hạt được phát tán khắp nơi. Ngấy hương chịu được chặt phá, phần còn lại tái sinh chồi khoẻ.

Viết một bình luận