Cây Kinh Giới Núi

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây khinh giới núi
  • Tên gọi khác: Kinh giới rừng, Kinh giới núi, Chùa dù, Dê sua tùa
  • Tên khoa học: Elsholtzia blanda (Benth.) Benth. – Aphanochilus blandus Benth
  • Họ: Lamiaceae
  • Nơi sống: Trên thế giới, kinh giới núi phân bố ở Trung Quốc, Lào và một số nơi khác thuộc khu vực cận nhiệt đới châu Á.Ở Việt Nam, cây phân bố tập trung ở mọi tỉnh thuộc vùng núi cao (1300 – 1600 m) thuộc biên giới phía Bắc, như huyện Mèo Vạc, Đồng Văn, Yên Minh, Quản Bạ, Vị Xuyên (Hà Giang), Bảo Lạc (Cao Bằng); Sìn Hồ, Phong Thổ, Tủa Chùa (Lai Châu); Sa Pa, Bát Xát, Bắc Hà, Than Uyên (Lào Cai)…

Cây Kinh Giới Núi

II. Đặc điểm của cây

  • Cây thảo, cao 1 – 2m. Thân hình vuông, có lông.
  • Lá mọc đối, có cuống ngắn, hình mác, gốc hình nêm, đầu nhọn, đài 3-8 cm, rộng 1,5-2 cm, mặt trên nhẵn, mặt dưới có lông mềm, mép khía răng không đều, gân nổi rõ.
  • Cụm hoa mọc ở kẽ lá hoặc đầu cành thành bông dày, hơi lệch bên, dài 6-12cm; lá bắc ngắn hơn hoa, có lông dày; hoa nhỏ màu trắng; đài hình chuông, có răng ngắn đều, mặt ngoài có lông; tràng có 4 cánh gần đều, hơi có lông; nhị 4, đính ở họng tràng.
  • Quả bế, hình bầu dục dẹt, nhẵn bóng, khi chín màu nâu đen. Toàn cây có tinh dầu thơm như mùi khuynh diệp.
  • Mùa hoa: tháng 7-9; mùa quả: tháng 10-11
Xem thêm:  Cây Dã Hương

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Kinh giới núi có vị đắng, cay, mùi thơm, tính ấm, có tác dụng thanh nhiệt, giải cảm, lợi thấp, tiêu viêm, chỉ thống.
  • Trong nhân dân, kinh giới núi được dùng làm thuốc chữa cảm sốt, cúm, ho, dưới dạng thuốc sắc, thuốc hãm hoặc thuốc xông.
  • Để chữa cảm sốt, cúm, người ta hái lá nấu nước xông cho ra mồ hôi. Nước hãm hoặc nước sắc cây kinh giới núi phơi khô dùng uống chữa tiểu tiện khó do nhiệt, tiểu tiện ra máu.
  • Ngoài ra, kinh giới núi còn là nguyên liệu cất tinh dầu để uống hoặc xoa bóp. Trạm nghiên cứu được liệu tỉnh Lai Châu đã bào chế một dạng dầu xoa gồm tinh dầu kinh giới núi và tinh đầu bạc hà lấy tên là “Dầu xoa Sìn Hồ”. Dầu này có tác dụng giải nhiệt, giảm đau và sát khuẩn rất tốt. Dùng bôi chống cảm cúm hoặc xoa bóp chữa tê thấp, đau mình mẩy. Cũng có thể dùng dạng tinh dầu kinh giới núi đã pha loãng.

Viết một bình luận