Cây Kim Anh

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây kim anh
  • Tên gọi khác: Mác nam coi, Đường quán tử, Thích lê tử
  • Tên khoa học: Rosa laevigata Michx
  • Họ: Rosaceae
  • Nơi sống: Mọc hoang trên các đồi ở nước ta, một số tỉnh miền núi biên giới như Cao Bằng, Lạng Sơn, tại đây một số người trồng làm hàng rào vì cây có nhiều gai. Còn thấy ở Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến, Hà Nam, Giang Tô, Triết Giang, Hồ Nam, Hồ Bắc, Tứ Xuyên).

Cây Kim Anh

II. Đặc điểm của cây

  • Cây kim anh là một loại cây mềm, mọc thành bụi, xen lẫn với những cây khác như sim, tre,… Cây có thể mọc dài tới 10m.
  • Thân cây có đường kính tới 2cm, thân và cành đều có gai mọc cúp xuống phía gốc như cây hoa hồng. Mỗi mẩu thân thường có 1-2 cành vươn ra rất dài, có thể tới 2-3m.
  • Lá có lá kèm và gồm 3 lá chét. Lá chét hình trứng, 2 đầu nhọn, mép có răng cưa, lá chét giữa dài và rộng hơn. Đừng nhầm với cây tầm xuân có số lá chét nhiều hơn (5-7).
  • Hoa màu trắng, đơn độc, mọc ở đầu cành, khi nở có đường kính rộng tới 5-8 cm, nhị màu vàng. Đế hoa lớn, hình chén có gai nhỏ, nhọn, cuống hoa dài 1,53 cm. Lá đài 5, tràng cũng có 5 cánh, nở vào cuối xuân sang hạ (các tháng 2, 3).
  • Quả chín vào các tháng 8, 9, 10.
  • Quả giả (thực ra đó là đế hoa) tươi có màu vàng đỏ bóng, cứng hình cái chén, dài 1,52cm có cuống dài 2-3cm, phía trên còn sót lại 3-5 lá đài bao vây nhị và vòi hơi nổi phồng lên ngoài mặt có nhiều gai. Khi khô có màu nâu đỏ sẫm hay nhạt.
Xem thêm:  Cây Bèo Đất

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Kim anh được dùng cả trong đông y và tây y.
  • Tây y coi kim anh là một nguồn vitamin C quan trọng. Thường chế thành mứt có‘vị vừa ngọt, vừa chát và vừa chua, dùng làm thuốc bổ, thuốc cầm máu. Thuốc pha hay cồn thuốc chế bằng toàn bộ quả (cả cùi và hạt) được dùng chữa bệnh về thần kinh với những triệu chứng như lo âu, thần kinh bất định, trằn trọc thâu đêm. Khi dùng phải cẩn thận, tránh ngộ độc.
  • Quả giả kim anh còn dùng dưới dạng siro, bột.
  • Đông y coi kim anh có tác dụng kiện tinh, mạnh ruột, Dùng chữa di tinh, đái són, tiểu tiện nhiều lần, phụ nữ khí hư, bạch đới, tỳ hư mà hay đi ỉa lỏng. Dùng dưới hình thức bột hay cao mềm.
  • Ngoài ra người ta còn dùng lá kim anh giã nhỏ, thêm ít muối mà đắp lên mụn nhọt, có khi phối hợp với lá dâu tằm cùng giã với muối mà đắp lên vết thương để cầm máu.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

Trồng bằng cách giâm cành hay đào các cây con có sẵn trên đồi về.

Viết một bình luận