Cây Kha Tử

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây kha tử
  • Tên gọi khác: Chiêu liêu, Chiêu liêu đồng
  • Tên khoa học: Terminalia chebula Retz
  • Họ: Combretaceae
  • Nơi sống: Cây kha tử hay chiều liêu chỉ mới thấy mọc ở miền Nam, Campuchia (còn gọi là Sramar), Lào, Ấn Độ, Miến Điện và Thái Lan. Trước đây Trung Quốc cũng nhập cùa Ấn Độ, hiện nay có thể tự túc. Trồng ở  Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây.

Cây Kha Tử

II. Đặc điểm của cây

  • Kha tử là một cây to cao chừng 15-20m, có vỏ màu đen nhạt trên có những vạch nứt dọc.
  • Lá mọc đối cuống rất ngắn, hình trứng, phía cuống tròn hơi thon, đầu nhọn, dài chừng 15-20cm, rộng 7-15cm, dai, hơi có lông mềm trên cả hai mặt, sau thì nhẵn, ở đầu cuống có hai tuyến nhỏ hình mắt cua.
  • Hoa mọc thành bông, nhỏ, màu trắng, lưỡng tính, mùi thơm, mọc ờ đầu cành hay ở kẽ lá, cuống ngắn, trên có phủ lông màu vàng nhạt.
  • Quả hình trứng thon, dài 3cm, rộng 22-25mm, hai đầu tù, không có dìa, có 5 canh dọc, màu nâu vàng nhạt, thịt đen nhạt, khô, cứng và chắc. Hạch cứng, hơi hình 5 cạnh, dày chừng 10-15mm, 1 hạt, lá mầm cuốn.

Có một loại kha tử xanh (Terminalia citrina Roxb. hay Myrobalanus citrim Gaertn.) có lá dài hơn, nhẵn, kể cả khi còn non, quả thuôn và nhỏ hơn, nhân mỏng hơm, hạt hẹp hơn. Kha tử xanh mọc ở Biên Hòa.

Xem thêm:  Dây Dưa Gang Tây

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Kha tử là một vị thuốc chuyên dùng chữa đi ỉa lỏng lâu ngày, chữa lỵ kinh niên, còn dùng chữa ho mất tiếng, di tinh, mổ hôi trộm, trĩ, lòi dom, xích bạch đới.
  • Còn dùng trong kỹ nghệ thuộc da.
  • Điều đáng chú ý khi dùng kha tử là dùng liều nhỏ thì cầm đi ỉa, liều lớn lại gây đi ỉa.
  • Cây kha tử cũng là loại cây công trình trồng lấy bóng mát, phát triển nhanh, ít sâu bệnh, dễ chăm sóc. Cây có thể trồng trong vườn nhà, ven đường, lối đi trong khuân viên nhà máy…

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

  • Tiến hành trồng chiêu liêu vào đầu hay cuối mùa mưa. Việc che bóng cho cây mạ trong vườn ươm và cây non mới trồng là cần thiết. Sau khi trồng, nếu không đủ độ ẩm phải tưới cho cây non mới trồng.
  • Một năm phải chăm sóc ít nhất 2 lần vào đầu và cuối mùa mưa. Chú ý phát cây leo, bụi rậm để cây không bị che lấp ánh sáng. Thường phải chăm sóc trong 3 năm đầu.

Viết một bình luận