Cây Hoa Sen

I. Giới thiệu về cây Hoa sen

  • Tên thường gọi: Cây hoa sen
  • Tên gọi khác: Cây liên hoa, cây bông sen
  • Tên khoa học: Nelumbo nucifera
  • Họ thực vật: Cây thuộc họ Sen – Nelumbonaceae
  • Tên tiếng anh: Lotus
  • Nguồn gốc xuất xứ: Cây hoa sen có xuất xứ từ Ấn Độ, Châu Á
  • Tuổi thọ: Sống lâu năm
  • Màu sắc của hoa: Cây hoa sen có nhiều màu như trắng, hồng,…

II. Đặc điểm của cây Hoa sen

  • Hình dáng bên ngoài: Thuộc loại cây thủy sinh, cây hoa sen có thân rễ mọc sâu dưới bùn chiều dài rễ tới 3m. Sen có cây hình lọng với thân cành dài khoảng 0,5-1,5m. Củ sen được hình thành bởi thân rễ phình to, có hình dùi trống, màu nâu vàng. Thân rễ gọi là ngó sen, ngó màu trắng, hình ống , bên trong có nhiều lỗ khí tạo thành những rãnh, ngó sen có chồi mầm mọc ở đầu ngọn
  • Lá: Lá hoa sen mọc trên cuống dài, trên cuống có nhiều gai nhỏ, chiều dài cuống khoảng 1-1,5m. Cuống lá mọc từ thân rễ nhô lên khỏi mặt nước đỡ lấy chiếc lá to, tròn trông xinh như cái lọng . Lá hoa sen to bản, hình tròn xinh, nổi rõ gân. Những chiếc lá dầy bóng ở mặt trên và hơi ráp ở mặt dưới, rìa lá mềm mại lượn sóng trông rất đẹp mắt. Lá sen có màu xanh tươi, được đánh giá là một trong số các loại lá có kích thước  to nhất. Lá sen không thấm nước, nổi trên mặt nước để quang hợp. Hoa sen cũng mọc trên những cuống dài như lá, cuống hoa cũng có gai như cuống lá.
  • Hoa: Hoa sen có nhiều màu sắc trắng, hồng, đỏ, vàng, trong đó sắc hồng là phổ biến nhất. Những cánh hoa hình chiếc thuyền úp vào nhau tạo thành khối hình tháp đầy bí ẩn. Hoa sen không chỉ có vẻ đẹp duyên dáng mà còn rất thơm, hương ngát thanh thoát cực kỳ dễ chịu. Các cánh hoa nhẹ nhàng ôm lấy lớp nhị vàng và đế hoa.
  • Hạt: Đế hoa chứa nhiều hạt , trong hạt có lá mầm và tâm sen.

Cây Hoa Sen

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây Hoa sen

1. Ý nghĩa phong thủy

Có lẽ khi nhắc đến hoa sen chúng ta sẽ liên tưởng ngay đến 1 loài hoa mang trong mình sự thanh tao, vẻ đẹp dân dã mà thanh thoát, bình dị nhưng vẫn ẩn chứa sự tôn nghiêm, nghiêm khắc. Loài hoa e ấp thể hiện cho sự thân thiện hiếu khách của con người Việt Nam.

Xem thêm:  Cây Cau Sâm Banh

Tuy là loài hoa sống trong bùn lầy nhưng nó đã vươn lên, vượt qua sự “hôi tanh của bùn” đó để vươn lên đón ánh nắng mặt trời, đón nhận những tính túy của đất trời để rồi phát triển, tỏa hương thơm trong trẻo, thuần khiết. Loài hoa này không chỉ đơn giản là loài hoa đẹp mà còn là người bạn thân thiết, là biểu tượng tiềm thức của người Việt, nó thể hiện cốt cách, con người, hội tụ trong mình ý nghĩa nhân sinh, âm dương ngũ hành, thể hiện cho 1 ý chí mạnh mẽ, mãnh liệt luôn nỗ lực hết mình để thành công.

Mỗi loại hoa, mỗi màu sắc hoa sen lại ẩn chứa trong mình 1 ý nghĩa riêng như hoa sen trắng mang lại vẻ đẹp thuần khiết, thanh tao, tôn nghiêm của con người. Hoa sen xanh lại mang đến ý chí nghị lực phi thường, sự kiên cường vươn lên, còn sen hồng mang lại hương vị của tình người, của sự thân thiện, hiếu khách mà bình dị.

Ngoài ra hoa sen còn mang ý nghĩa trong phật giáo, truyền thuyết của phật giáo có ghi Đức Thích ca đản sinh, ngài đi 7 bước là có 7 đóa sen nở ở chân ngài, và khi miên tả về các chư phật, bồ tát thì luôn là các ngài ngồi trên đàu sen, tay cầm hoa sen. Nói đến hoa sen luôn phải nhắc đến các đức phật, bồ tát đó là sự thuần khiết, trong sạch không vướng bụi…. Đối với người Việt thì hoa sen được đặt trên ban thờ phật, còn được đặt trên ban thờ tổ tiên để tỏ lòng thành kính với các vị bề trên.

2. Tác dụng

  • Tác dụng trong trang trí, làm cảnh

Sen được lựa chọn làm cây cảnh đô thị, được trồng trong các loại chậu sứ, chậu xi măng, trang trí ở nhiều nơi từ ban công, trước cửa nhà, sân vườn, tiểu cảnh, lối ra vào ở nhà phố, khu nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà hàng, quán cà phê, cơ quan, nhà máy… đem đến nét đồng nội yên bình, thanh nhàn, thu hút khách đến. Hương thơm của hoa sen còn lan tỏa khắp không gian tạo cho con người cảm giác thư thái, giảm stress.

Trong các tiểu cảnh nước ở trước cửa các công ty, nhà máy , không thể thiếu sự góp mặt của hoa sen, sen đem đến sự sinh động, vui mắt, tươi vui, tràn đầy sức sống.

Hoa sen còn được lựa chọn làm hoa cắm bình đầy nghệ thuật vừa trang trọng vừa gần gũi trưng ở bàn thờ hoặc những không gian nghệ thuật, hội họa, những nơi có nét kiến trúc cổ điển.

Xem thêm:  Cây Hoa Anh Đào

Cây sen được trồng ở ao, đầm… những nơi có diện tích rộng vừa để thu hái hoa, lá, ngó, củ, hạt để làm thực phẩm và trang trí, vừa tạo cảnh quan đẹp là nơi chụp ảnh lý tưởng của nhiều người muốn lưu giữ những khoảnh khắc đẹp, hoặc ướp trà…

Cây hoa sen sống trong bùn lầy nhưng không bị ô nhiễm bởi bùn lầy mà còn làm trong sạch môi trường

  • Tác dụng chữa bệnh

Toàn bộ cây hoa sen còn là loại thảo dược kỳ diệu: từ lá, hạt, ngó, gương, củ,…ngay cả cành cứng của lá, hoa cũng đều được dùng để làm thuốc chữa nhiều bệnh.

Trong hạt sen có chứa nhiều chất chống oxy hóa, ngăn ngừa tác động có hại của các gốc tự do trong cơ thể. Đặc biệt hạt sen còn có tác dụng hàn gắn, phục hồi protein trong cơ thể người bị tổn thương, giúp cho làn da luôn trẻ trung. Còn theo Đông y, hạt sen có vị ngọt, chát, tính bình, tác dụng hướng tâm an thần, ích thận, bổ tỳ, an thai.

Tâm sen có vị đắng, tính hàn, không độc. Tâm sen có tác dụng an thần, dưỡng tâm, giúp điều trị chứng mất ngủ, hồi hộp, lo âu. Hỗ trợ điều trị tăng huyết áp,phòng chống rối loạn nhịp tim.

Lá sen có rất nhiều tác dụng, như chữa mất nước cho cơ thể khi bị tiêu chảy, giúp mang lại giấc ngủ cho những người khó ngủ, hay trằn trọc, phòng chống béo phì, uống thay trà để giải nhiệt, làm mát.

Các món ăn được chế biến từ củ sen còn có tác dụng cung cấp năng lượng sạch cho cơ thể, bảo vệ tim, điều hòa huyết áp, kiểm soát chứng đau đầu, hay lo lắng.

Bên cạnh đó, theo Đông y, ngó sen tươi còn sống có tính hàn, ngọt mát, tác dụng tiêu ứ máu, thanh nhiệt, giúp hết cơn nôn ói, giã rượu. Đặc biệt, phụ nữ sau khi sinh vẫn có thể ăn những món chế biến từ ngó sen, rất bổ dưỡng.

  • Tác dụng khác

Ngoài giá trị làm cảnh, cây ngoại thất, toàn bộ phận cây hoa sen còn có giá trị ứng dụng rất cao.

Lá sen phơi khô để hãm nước uống giúp lợi tiểu, mát gan, giải độc. Lá sen dùng để gói thức ăn lưu giữ hương thơm đồng nội. Thậm chí ở một số nơi như Nhật và Hàn Quốc lá sen non còn được dùng để nấu soup và làm salad.

Ngó sen dùng làm gỏi, làm dưa, nộm, nấu canh.

Củ sen được làm nhiều món ăn mặn và ngọt.

Hạt sen dùng làm nhân bánh, nấu chè, hầm nhiều món ăn mặn hấp dẫn.

Xem thêm:  Cây Găng Tu Hú

Cánh hoa và tua sen dùng làm salad.

Nhụy sen, tua sen dùng để ướp trà cực thơm.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Hoa sen

1. Cách trồng cây

Cây hoa sen khỏe mạnh, dễ gieo hạt, chăm sóc, không phải tưới nước , bón phân cũng ít nên được coi là loài cây nhất cử lưỡng tiện.

Thời gian trồng: hai vụ chính để trồng sen là tháng 12-1 và 5-7.Nếu trồng từ hạt bạn nên lựa chọn hạt có lớp vỏ nâu hoặc đen bóng ở ngoài. Hạt nhanh nảy mầm là hạt già mới thu hoạch , nếu hạt phơi khô đã lâu thì ngâm hạt vào nước ấm khoảng 4h làm mềm hạt dễ gọt đầu.

Quan sát hạt sen sẽ thấy một đầu nhọn nhưng hơi lõm vào trong, mài phần đầu này bằng giấy ráp hoặc bộ mài dũa để lộ ra phần thịt, giúp hạt dễ nảy mầm, ra chồi.

Sau đó ngâm hạt vào nước ấm 16-30oC, ngập hạt, thay nước  2 lần/ngày. Sau khoảng 2-7 ngày hạt sẽ nảy mầm.

Khi thấy mầm nhú hẳn ra thì tiến hành cắt bỏ lớp vỏ ngoài một cách nhẹ nhàng tránh gãy mầm. Vẫn thay nước hàng ngày.

Khi mầm dài 10-15cm thì chuyển chậu : Cho vào chậu trồng lượng đất khoảng 50% chiều cao chậu, đổ nước vào, hòa tan, để lắng rồi cho mầm nhẹ nhàng vào chậu, không nén đất. Tùy vào kích thước chậu mà cho số lượng hạt. Chậu đường kính khoảng 30cm chỉ nên trồng 1 mầm.

Chuyển chậu ra nơi nhiều ánh sáng, sau khoảng 7-10 ngày bón thúc bằng NPK. Sau 2 tháng cây đã cứng , đạt chiều cao khoảng 30-40cm. Nếu nước cạn thì bổ sung nước hợp lý.

Sau khoảng 5-8 tháng tùy điều kiện thời tiết, cây có củ và bắt đầu ra hoa, nếu lá dày, kín chậu thì chuyển sang chậu to hơn.

2. Cách chăm sóc cây

Ánh sáng: đặt chậu sen nơi có ánh sáng đầy đủ, tối thiểu 6h/ngày, nắng nhiều làm lá đậm, hoa thơm và sai hoa hơn

Nhiệt độ: Cây sen ưa ấm, nhiệt độ phù hợp từ 16-30oC. Lạnh hoặc nóng quá cây sinh trưởng kém, mùa đông có thể lụi tàn khi quá lạnh, khi thời tiết ấm áp cây lại mọc trở lại.

Độ ẩm: cây ưa ẩm

Đất trồng: sen trồng trong bùn nhiều dinh dưỡng

Tưới nước: Luôn duy trì lượng nước đầy đủ trong chậu. Nếu trời nóng quá nên tưới nước lên lá sen để làm mát, tránh làm lá bị héo.

Bón phân: Khi lá bé, hoa bé hoặc có thể bón điều độ 1 tháng/lần bằng các loại phân đa vi lượng bổ sung dưỡng chất để cây phát triển.

Viết một bình luận