Cây Hoa Lay Ơn

I. Giới thiệu về cây:

Hoa Lay Ơn, còn có tên gọi khác là Lay Dơn, hoa Dơn, Kiếm Lan ( vì lá dài như lưỡi kiếm ), với tên khoa học là Gladiolus, là một trong những loài hoa đẹp được sử dụng nhiều nhất tại các nước phương tây và đây chính là xuất xứ của hoa, hoa lay ơn đã du nhập vào Việt Nam trong những năm gần đây. Hoa Lay Ơn mang ý nghĩa của sự hẹn hò, hoặc một cuộc họp vui vẻ và lời hẹn cho ngày mai.

Chi Lay Ơn hay chi Lay Dơn ( danh pháp khoa học : Gladiolus, phiên âm từ tiếng Pháp Glaïeul; từ dạng giảm nhẹ của tiếng Latinh: gladius – cây kiếm ) là một chi hoa trưng biện khá phổ thông tại nhiều nước, được phương Tây đem sang phổ biến tại Việt Nam. Thân dài như cây kiếm nhỏ, có hoa (nhiều màu nhưng thường là màu đỏ hay hồng) nở dọc theo thân cây.
Cây Hoa Lay Ơn

II. Đặc điểm của cây:

Chi này có khoảng 260 loài, phần lớn xuất phát từ châu Phi (163 loài từ Nam Phi). Các chi Oenostachys, Homoglossum, Anomalesia và Acidanthera, theo truyền thống coi là các chi độc lập, hiện tại được gộp trong chi Gladiolus.
Chi “Lay ơn” có khoảng 260 loài, trong đó 250 loài có nguồn gốc từ vùng châu Phi hạ Sahara, phần lớn xuất xứ từ Nam Phi. Khoảng 10 loài có xuất xứ Âu-Á. Có 160 loài lay ơn đặc hữu của Nam Phi và 76 loài ở vùng nhiệt đới châu Phi. Các loài đa dạng, từ kích thước rất nhỏ đến khổng lồ, thường thấy trong thương mại.

Xem thêm:  Cây Mạch Môn Đông

Các loài thảo mộc quyến rũ sống lưu niên này là bán chịu hạn tại các vùng có khí hậu ôn hòa. Chúng phát triển từ thân hình tròn, đối xứng, bao xung quanh bằng các lớp vỏ màu hơi nâu, và có thớ sợi. Thân cây nói chung không có nhánh, chỉ có từ 1-9 lá nhỏ hình lưỡi kiếm, có gân sọc viền ngoài và được bao trong vỏ bọc ngoài. Lá thấp nhất là lá mầm. Phiến lá có thể phẳng hoặc có hình chữ thập.

Các cụm hoa thơm ngát gồm những bông hoa lớn, lưỡng tính xếp thành một phía, có 2 lá bắc màu xanh, dai, mọc đối diện nhau. Đài hoa và cánh hoa hầu có vẻ ngoài giống nhau. Chúng hợp nhất tại đế thành một cấu trúc hình ống và được gọi chung là lá đài. Lá đài sống lưng là lớn nhất, bao quanh 3 nhị. 3 lá đài ở ngoài có kích thước nhỏ hơn. Bao hoa có dạng hình phễu, gắn với nhị ở đáy. Vòi nhụy có 3 nhánh dạng chỉ, hình thìa, mỗi nhánh trải rộng về phía đỉnh.

Bầu nhụy là dạng quả nang 3 ngăn hình thuôn hoặc hình cầu, chứa nhiều hạt có lông màu nâu và nứt theo chiều dọc. Tại tâm của chúng là cấu trúc dễ thấy giống như cục nhỏ đặc trưng, là hạt thật sự không có lớp vỏ bọc mịn. Tại một số hạt cấu trúc này bị nhăn và có màu đen. Những hạt như vậy không thể nảy mầm.

Xem thêm:  Cây Sậy

Những bông hoa này có màu sắc rất đa dạng, từ hồng đến hơi đỏ, tía với các đốm trắng tương phản, từ trắng đến màu kem hoặc từ cam đến đỏ.
Những loài ở châu Phi nguyên thủy được thụ phấn nhờ các loài ong có tên là anthrophorine, nhưng có vài sự thay đổi diễn ra trong quá trình thụ phấn, đã cho phép sự thụ phấn nhờ chim hút mật, bướm, sâu bướm, ruồi và nhiều loài khác.

III. Cách trồng và chăm sóc cây:

Để hoa lay ơn được tươi lâu và đẹp nhất bạn cần chú ý một số điểm sau:

Ánh sáng: Đây là loài hoa ưa ánh sáng khuếch tán, vì thế nên trưng ở nơi thông thoáng, ánh sáng vừa phải.

Nhiệt độ: Thích hợp nhất là từ 18 – 25 độ C, mát mẻ.

Khi cắm vào lọ nên cắt vát chéo cành, chọn độ dài phù hợp tùy theo chiều cao của lọ. Trước khi cắm bên dùng lửa hơ se cuống để cuống đỡ bị thối, hoa được bền lâu hơn. Để tránh vi khuẩn xâm nhập, thối cuống cần phải thay nước hàng ngày. Cho thêm 1 viên B1 để hoa được tươi lâu hơn.

Nếu trồng ở đất bạn nên chọn đất thịt, giàu dinh dưỡng, tơi xốp, thoát nước tốt. Độ pH phù hợp nhất là từ 6 – 6,5, tưới nước vừa phải. Sau khi chơi xong, sau Tết có thể cắt cành, lưu giữ củ để khô ráo trong tủ đá rồi đem trồng vào tháng 8 – 11.

Xem thêm:  Cây Dứa (Cây Thơm)

Hoa lay ơn ở Đà Lạt được gọi tắt là Dơn. Nhờ kỹ thuật lai ghép tìa tình, đối bàn tay khéo léo của người làm vườn mà hàng trăm màu sắc của Dơn đã thu hút người chơi hoa. Đến Đà Lạt bạn có thể bắt gặp loài hoa này ở tất cả các nhà vườn. Để có được hoa đẹp, cành dài, mẩy và to là cả một sự kỳ công của người làm vườn.

Theo đó, người ta phải chọn hạt giống ngay từ những bụi hoa tốt nhất của lần trước. Sau lượt gieo lần thứ nhất, cây lớn rồi tàn lụi, họ sẽ đào lấy củ, vặt sạch rễ, lớp lá khô rồi đem đi phơi héo.

Sau đó đem trồng lần thứ hai, cũng tương tự các công đoạn như trên. Và cuối cùng là lần thứ 3, lần này cây sẽ trổ bông to, đẹp, sắc thắm đượm, cành dày.

Viết một bình luận