Cây Hạt Tiêu

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Cây hạt tiêu
  • Tên gọi khác: Tiêu, Hồ tiêu
  • Tên khoa học: Piper nigrum L
  • Họ: Piperaceae
  • Nơi sống: Cây hạt tiêu được trồng ở nhiều tỉnh miền Nam nước ta, nhiều nhất là ở Châu Đốc, Phú Quốc, Hà Tiên, Bà Rịa, Quảng Trị. Tại miền Bắc đã bắt đầu trồng tại các vùng như Vĩnh Linh, hiện đang cố di chuyển dần ra phía bắc miền Bắc nước ta.

Cây Hạt Tiêu

II. Đặc điểm của cây

  • hạt tiêu là một loại dây leo, nhẵn, thân dài không mang lông, bám vào cây khác bằng rễ. Hình như giữa cây tựa và cây hạt tiêu có sự sống nhờ nhau, cho nên khi gỡ cây hạt tiêu khỏi cây tựa thì phần nhiều cây hạt tiêu bị chết. Thân mọc cuốn mang lá mọc cách.
  • Lá như lá trầu không nhưng dài và thuôn hơn. Có hai loại nhánh: 1 loại nhánh mang quả và một loại nhánh dinh dưỡng, cả hai loại nhánh đều xuất phát tư kẽ lá.
  • Đối chiếu với lá là một cụm hoa hình đuôi sóc. Khi chin rụng cả chùm.
  • Quả hình cầu nhỏ, chừng 20-30 quả trên một chùm, lúc đầu màu xanh lục sau có màu đỏ, khi chin màu vàng. Đốt cây rất dòn cho nên khi vận chuyển cần thận trọng để cây khỏi chết.

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Hạt hạt tiêu được coi là một trong những gia vị quan trong đối với ẩm thực Việt Nam, chúng giúp các món ăn có thêm hương vị và hấp dẫn người ăn hơn.
  • Ngoài công dụng làm gia vị, hạt tiêu được dùng làm thuốc kích thích sự tiêu hoá, giảm đau (chữa răng đau), đau bụng.
Xem thêm:  Cây Cúc

IV. Cách trồng và chăm sóc cây

1. Cách trồng

  • Đất trồng

Cây tiêu phát triển tốt trên đất phì nhiêu, giàu hữu cơ, tơi xốp, thoát nước tốt; pH đất thấp nhất 4,5; tốt nhất trong khoảng 5,5-6,5; tầng đất canh tác trên 70cm, tốt nhất trên 1m; đất có độ dốc dưới 10%, tốt nhất 3-5%; mực nước ngầm sâu hơn 2m vào mùa mưa.

  • Tiến hành trồng

Đào hố

Thực hiện trước khi trồng khoảng nửa tháng, kết hợp với việc bón lót phân hữu cơ.

Đối với trụ gạch do có đường kính ở đáy lớn nên có thể trồng nhiều gốc tiêu hơn, bà con có thể đào từ 6 – 8 hố xung quanh trụ với kích thước là 40 x 40 x 40 cm, mỗi hố đặt 1 bầu tiêu (1 hom tiêu).

Còn các loại trụ còn lại, thì mỗi trụ chỉ đào 2 hố ở 2 bên trụ, mỗi hố đặt 1 bầu tiêu (1 hom tiêu), kích thước mỗi hố là 40 x 40 x 40 cm. Hoặc bà con có thể chỉ đào 1 hố to với kích thước 60 x 60 x 60 cm, và đặt 2 bầu tiêu vào cùng 1 hố.

Tất cả đều có mép hố cách trụ từ 15 – 20 cm, nên bố trí hố dọc theo hướng Đông.

Đặt hom

Khi đặt hom, bà con phải nhẹ nhàng xé bỏ bao phía ngoài của bầu tiêu, tránh làm bể bầu. Đặt bầu tiêu vào hố và để hơi nghiêng một chút, khoảng 30 – 400 hướng về phía trụ tiêu.

Trồng dăm

Trong khoảng 7 – 10 ngày sau trồng, bà con thăm vườn và kiểm tra, nhổ bỏ những cây bị chết hay cây yếu ớt, cây còi cọc, thay thế vào đó những cây mới khỏe mạnh và tiếp tục chăm sóc.

Việc trồng dặm phải được kết thúc khoảng 2 tháng trước khi bắt đầu mùa khô. Sau khi trồng thì bà con dùng rơm rạ khô đặt xung quanh gốc để giữ ẩm.

Xem thêm:  Cây Rau Tàu Bay

2. Chăm sóc

  • Tưới nước

Nhu cầu nước của cây tùy vào từng giai đoạn phát triển và tùy loại đất. Đối với nền đất cát nhiều thì khả năng giữ nước, giữ ẩm kém, nên sẽ phải tưới nhiều hơn và chu kỳ tưới cũng ngắn hơn so với đất bazan, đất thịt,…

Trên đất bazan: Giai đoạn mới trồng thì khoảng 10 – 15 ngày, trung bình khoảng 28 – 30 lít/trụ, giai đoạn kiến thiết cơ bản đến giai đoạn kinh doanh thì tăng dần lượng nước mỗi lần tưới 30 – 40 lít/trụ, 20 – 25 ngày bà con tưới 1 lần.

Trên đất cát: Giai đoạn mới trồng lượng nước tưới là 20 – 30 lít/trụ, chu kỳ tưới từ 7 – 10 ngày, giai đoạn kiến thiết cơ bản vẫn với chu kỳ tưới đó nhưng tăng lượng nước lên 30 – 40 lít/trụ, giai đoạn kinh doanh thì tưới cũng vậy và cách 10 – 15 ngày tưới 1 lần.

Vào mùa mưa, bà con có thể không cần tưới, nhưng nếu 10 ngày liên tục không có mưa thì bà con nên tưới bổ sung cho cây. Sau khi thu hoạch, không tưới khoảng 1 – 2 tháng để tạo điều kiện khô hạn cho cây.

Bà con nên áp dụng hệ thống tưới nước ngầm cho cây thay vì tưới bằng vòi, không gây ảnh hưởng đến bộ rễ của cây và góp phần tiết kiệm nước.

  • Làm cỏ

Cỏ dại tuy giúp giữ ẩm đất, giúp đất được tơi xốp nhưng nếu để cho cỏ mọc quá rậm rạp thì sẽ tạo môi trường cho sâu bệnh hại phát sinh gây hại, cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng. Cần quản lý cỏ dại ở mức độ vừa phải.

Xem thêm:  Cây Khoai Lang

Bà con không nên sử dụng các chất hóa học để diệt cỏ, vì không an toàn cho sức khỏe, dễ gây mất cân bằng sinh thái trong vườn, dẫn đến các loại nấm, vi khuẩn sâu bệnh dễ phát sinh khi không tiếp tục dùng chất hóa học.

Nên dùng các biện pháp thủ công để làm cỏ, khuyến cáo bà con nên làm sạch cỏ ở gốc, phạm vi tán cây với bán kính 50 – 60 cm, vào mùa khô nên để cỏ ở gốc để giữ ẩm.

Ngoài ra thì nên để lại thảm cỏ và hạn chế chiều cao của chúng bằng cách dùng liềm cắt, hoặc máy cắt để cắt ngang, để cỏ cao khoảng 5 – 7 cm.

  • Bón phân

Khi sử dụng các loại phân bón hữu cơ sẽ giúp cải tạo,tăng độ phì nhiều cho đất mà không gây thoái hóa đất, vừa thân thiện với môi trường vừa an toàn cho sức khỏe.

  • Phòng trừ sâu bệnh hại

Cây tiêu thường bị các loại nấm bệnh và vi khuẩn tấn công gây bệnh vàng lá chết chậm, vàng lá chết chậm, thán thư… các côn trùng gây hại như rệp sáp, bọ xít.

Các bệnh trên cây tiêu hầu như đều rất dễ tái phát, nếu bà con cứ sử dụng các chất hóa học để phun thì sẽ rất tốn kém và không đạt hiệu quả, đôi khi còn khiến cây bị “lờn thuốc”. Vì vậy bà con nên sử dụng các biện pháp kỹ thuật phòng ngừa từ lúc trồng, cả khâu chăm sóc.

Bằng cách sử dụng các giống có tính kháng và dùng các loại phân bón hữu cơ bón cho cây, chúng ta đang tạo ra một môi trường không chất hóa học, giúp cây có thể tăng khả năng chống chịu lại sâu bệnh, bảo vệ những côn trùng có lợi làm thiên địch.

Viết một bình luận