Cây Hạnh Nhân

I. Giới thiệu về cây Hạnh Nhân

  • Tên thường gọi: Cây hạnh nhân
  • Tên gọi khác: Hạnh nhân còn có tên là Ô mai, Hạnh, Khổ Hạnh nhân, Bắc Hạnh nhân, Quang Hạnh nhân
  • Tên khoa học: Tên khoa học là Semen Pruni Armeniacae
  • Họ thực vật: Thuộc họ Rosaceae
  • Phân bố: Ở Việt Nam, cây hạn nhân được trồng nhiều ở vùng Bắc Trung Bộ thuộc các tỉnh như Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Nghệ An. Trên thế giới, cây hạnh nhân cũng được trồng ở một số nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ,…
  • Nguồn gốc xuất xứ: Cây hạnh nhân có nguồn gốc từ Tiểu Á ( Asie Mineure ) và Lưỡng Hà ( Mésopotamie ), xuất hiện phân tán trong tất cả nước khu vực Địa trung hải mà không phải nguồn gốc của nó, giống như cây Olive.
  • Màu sắc của hoa: Hoa có màu trắng hoặc hồng, mỗi hoa có 5 cánh
  • Thời gian nở hoa: Hoa thường nở vào cuối mùa đông và đầu mùa xuân, ra hoa trước khi ra lá

Cây Hạnh Nhân

II. Đặc điểm của cây Hạnh Nhân

  • Kích thước: Hạnh nhân là một cây có chiều cao phát triển từ 4-10 mét (13-33 ft) , với một thân cây có đường kính lên đến 30 cm.
  • Lá: Các lá dài 7 – 13 cm, với một mép có răng cưa và một cuống lá dai 2,5 cm
  • Hoa: Những bông hoa màu trắng hoặc hồng nhạt với năm cánh hoa, có đường kính 3-5 cm, đơn lẻ hoặc theo cặp trước khi ra lá vào đầu mùa xuân. Hoa hạnh nhân không khác gì hoa đào lông, đào tiên, nhưng thơm ngát hơn nhiều . Hoa đâm ra ở chồi cành ngang ngắn hay chồi ngang trên cành lớn . 
  • Cành: Các cành non có màu xanh đầu tiên, trở thành tím khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, sau đó trở thành màu xám trong năm thứ hai.

III. Tác dụng của cây Hạnh Nhân

Tác dụng chữa bệnh

Hạnh nhân là nguồn thức ăn bổ dưỡng với một số công dụng như thuốc nhuận trường nhẹ, lành, hóa sẹo vết thương và chống viêm sưng trong lĩnh vực thẩm mỹ, chống viêm sưng, trị giun sán, chống thiếu máu ( anti-anémique ), long đờm,…

Tác dụng khác

Thường trồng để ăn, làm bánh v..v

Cây Hạnh Nhân

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Hạnh Nhân

1. Cách trồng

a. Đảm bảo điều kiện trong vùng phải thích hợp để trồng hạnh nhân

Cây hạnh nhân vốn có nguồn gốc từ vùng khí hậu nóng khô của Trung Đông và Nam Á, là loài cây sinh trưởng tốt nhất trong những vùng có mùa hè nóng, mùa đông ôn hòa và không thích nghi tốt lắm trong các điều kiện khác. Cây hạnh nhân thường không thể sống được ở xứ lạnh. Trừ khi trồng cây trong nhà với môi trường được kiểm soát kỹ càng, bạn sẽ gặp khó khăn khi trồng cây hạnh nhân bên ngoài vùng khí hậu Địa Trung Hải hoặc Trung Đông.

Xem thêm:  Cây Găng Trắng

Nếu ở Mỹ, bạn có thể sử dụng bản đồ phân vùng canh tác của USDA (USDA Plant Hardiness Zone Map) để xác định khí hậu nơi bạn sống có thích hợp để trồng hạnh nhân không Bản đồ này phân hạng các vùng địa lý theo nhiệt độ tối thiểu, đưa ra chỉ dẫn tương đối về các loại cây có thể sống được trong từng vùng. Nếu muốn trồng cây hạnh nhân, bạn cần chọn nơi được phân hạng tối thiểu là 6 – cao hơn thì càng tốt.

Theo hệ thống này, các vùng thích hợp ở Mỹ bao gồm phần lớn vùng trung tâm và đông California, một số vùng thuộc bang Arizona, Texas, và nội địa Florida.

b. Mua hạt giống hoặc cây con

Bạn có hai lựa chọn để bắt đầu trồng cây hạnh nhân – dùng hạt giống (quả hạch tươi, chưa xử lý) hoặc cây con. Nếu chọn trồng bằng hạt giống, bạn có thể được trải nghiệm quá trình trồng cây ngay từ đầu nhưng sẽ mất nhiều thời gian và công sức hơn. Mặt khác, trồng bằng cây con thì tiện lợi hơn nhưng có thể tốn kém hơn một chút.

Nếu muốn thu hoạch hạnh nhân ăn được, bạn nhớ chọn hạt giống hoặc cây con của cây hạnh nhân quả ngọt. Lưu ý rằng cây hạnh nhân đắng không ăn được, và không phải tất cả các cây hạnh nhân ngọt đều cho quả. Các giống cây này chỉ thích hợp trồng lấy bóng mát và làm cảnh. Bạn hãy hỏi nhân viên ở vườn ươm nếu không biết chắc cây hạnh nhân nào cho quả.

c. Chọn vị trí có nhiều nắng để trồng cây

Cây hạnh nhân sinh trưởng tốt ở nơi có nhiều ánh nắng mặt trời. Trước khi bắt đầu trồng cây, bạn cần tìm một vị trí trong vườn có ánh nắng mặt trời toàn phần, trực tiếp và không bị bóng râm che phủ. Bạn sẽ trồng cây hạnh nhân trong chậu trước khi trồng xuống đất, nhưng việc chọn trước vị trí trồng vẫn quan trọng – cây hạnh nhân không thể trồng lâu trong chậu.

Bạn cũng cần chọn khu vực có độ thoát nước tốt. Cây hạnh nhân không chống chịu tốt khi nước đọng xung quanh rễ – cây có thể bị thối rễ.

d. Ươm hạt

Nếu định trồng cây hạnh nhân từ hạt (tức là quả hạnh nhân chỉ có vỏ bao bọc), bạn cần bắt đầu bằng cách ươm hạt trong môi trường được kiểm soát. Khi hạt bắt đầu nảy mầm, bạn có thể trồng vào chậu hoặc trồng xuống đất. Đầu tiên, bạn sẽ bỏ hạt giống vào một chiếc bát to (càng nhiều hạt càng tốt, vì sẽ có một số hạt không nảy mầm hoặc hỏng vì nấm mốc). Tiếp theo, hãy ươm hạt theo các bước dưới đây:

Xem thêm:  Cây Bưởi

Thêm nước vào bát và ngâm hạt qua đêm.

Hôm sau, bạn hãy dùng kẹp hạt dẻ để làm nứt vỏ hạt hạnh nhân – phần vỏ vẫn còn dính vào nhau, nhưng bạn sẽ nhìn thấy được phần hạt bên trong. Vứt bỏ tất cả các hạt có dấu hiệu bị mốc.

Đổ đất trồng cây vào vài chậu hoa nhỏ. Đảm bảo các chậu cây phải có lỗ thoát nước dưới đáy.

Gieo hạt sâu khoảng 2,5 -5 cm dưới mặt đất, phần vỏ nứt hướng lên trên. Đặt chậu cây trong nhà, nơi có nắng mặt trời chiếu vào. Giờ thì bạn chỉ cần chờ cây con nảy mầm.

e. Trồng cây con

Khi cây con đã mọc lên (hoặc nếu bạn mua cây con để trồng), bạn hãy chuẩn bị vị trí trồng cây đã chọn. Đắp một mô đất nhỏ cao khoảng 2,5-5 cm (và chiều rộng nhỉnh hơn chiều cao một chút) cho từng cây con. Ấn từng cây con vào giữa mô đất, sâu khoảng 2,5 cm bên dưới mặt đất. Kỹ thuật đắp mô đất có tác dụng chống nước đọng xung quanh rễ vốn có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng (bao gồm tình trạng thối rễ).

Nếu định trồng cây đã nảy mầm, bạn nên trồng vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân. Nếu muốn trồng cây từ hạt, bạn hãy gieo hạt vào cuối mùa thu để cây có cơ hội nảy mầm vào mùa xuân, tức là ngay đầu mùa sinh trưởng của cây.

Nếu bạn trồng nhiều cây, mỗi cây phải cách nhau tối thiểu 6 mét. Như vậy rễ cây sẽ có nhiều không gian để phát triển, đồng thời việc tưới tiêu cũng dễ dàng và hiệu quả hơn.

2. Chăm sóc

a. Tưới nhiều nước

Ngay sau khi trồng, cây hạnh nhân cần được tưới đẫm ít nhất 4 lít nước để làm ẩm đất hoàn toàn. Sau lần tưới đầu tiên, bạn sẽ cần duy trì lịch tưới cây thường xuyên khi cây tiếp tục mọc lên. Cây hạnh nhân sinh trưởng tốt trong khí hậu nóng nhưng không phải là cây sa mạc, vì vậy tưới nước là điều kiện thiết yếu để cây có thể phát triển khỏe mạnh.

Tưới từng cây hạnh nhân tối thiểu mỗi tuần một lần, trừ khi trời mưa. Những cây đã bén rễ có thể sống được với 5-7,5 cm nước khi trời không mưa, nhưng các cây đang mọc lên sẽ cần nhiều nước hơn.

Một cách khác là sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt. Đây là lựa chọn tiện lợi nhất nếu bạn trồng nhiều cây.

Xem thêm:  Hoa Hồng Song Hỷ

b. Bón phân vào mùa xuân

Khi bắt đầu vào mùa sinh trưởng của cây, bạn có thể sử dụng một lượng phân bón thích hợp để thúc cây phát triển (tuy rằng không bắt buộc). Với cây con, bạn cần dùng phân bón ni tơ với liều thấp cách vài tuần một lần trong suốt mùa sinh trưởng. Với cây trưởng thành, bạn sẽ cần dùng 1 kg phân u-rê hoặc 15 kg phân chuồng (trong một lần).

Dù sử dụng loại phân bón nào, bạn cũng phải tưới nước sau khi bón phân. Phân bón có thể làm “cháy” cây nếu bạn bón phân mà không tưới nước hoặc bón quá nhiều một lúc.

c. Thu hoạch quả vào mùa thu

Cây hạnh nhân cho quả sẽ bắt đầu ra quả nhỏ màu xanh trong suốt mùa sinh trưởng – những quả hạnh nhân cứng và chua này không phải là món ăn phổ biến ở phương Tây nhưng khá được ưa chuộng ở vủng Trung Đông. Vào mùa thu, quả hạnh nhân sẽ cứng lại, chuyển thành màu nâu và nứt ra. Khi vỏ bên ngoài đã khô và chuyển màu nâu là quả hạnh nhân đã có thể thu hoạch. Xem thêm thông tin bên dưới về công đoạn thu hoạch.

Có hai loại cây hạnh nhân: loại cho quả “ngọt” và loại cho quả “đắng”. Cây và quả hạnh nhân đắng không an toàn để ăn. Hạnh nhân đắng có chứa axit xianhiđric vốn là chất độc. Chỉ một nắm hạt hạnh nhân đắng sống và chưa xử lý có thể gây tử vong. Tuy nhiên, hạt hạnh nhân đắng có thể được xử lý qua quá trình lọc độc tố để ăn được.

d. Cắt tỉa cây vào đầu mùa đông. Mùa đông là thời gian thích hợp nhất để cắt tỉa cây – việc cắt tỉa sẽ dễ dàng và an toàn hơn khi cây ngủ đông. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý là các cành cây bệnh hoặc chết cần được loại bỏ ngay vào bất cứ mùa nào trong năm. Để cắt tỉa cành cây, bạn có thể dùng kéo cắt cây để cắt gọn gần cuối cành cây. Dùng cưa để cắt các cành cứng hơn.

Việc cắt tỉa sẽ giúp cây phát triển đều, khỏe mạnh và đẹp mắt. Các cách cắt tỉa có phương pháp cũng giúp cho cây khỏe hơn, cứng cáp hơn và có sức đề kháng tốt hơn với sâu bệnh.

Khi cắt tỉa cây, bạn nên cố gắng tỉa bớt các tán lá rậm rạp và loại bỏ những chỗ hai cành cây cọ vào nhau. Bạn cũng cần cắt tỉa những cành cây mọc cao hơn hoặc xa hơn các cành cây khác để cây phát triển đều hơn.

Viết một bình luận