Cây Gai Dầu

I. Tổng quan về cây

  • Tên thường gọi: Gai dầu
  • Tên gọi khác: Gai mèo, Đại ma, Lanh mèo
  • Tên khoa học: Cannabis sativa L.
  • Họ: Cannabaceae
  • Nơi sống: Cây có nguồn gốc từ các nước miền trung châu Á, bắt đầu được trồng ở Ấn Độ và Trung Quốc để lấy sợi sau lan rộng đi nhiều nước vùng ôn đới các nước châu Á, châu Âu, (Liên Xô cũ, Ba Lan, Rumani, Hungari, Séc, Slovakia, Pháp, Bỉ…), châu Mỹ.

Cây Gai Dầu

II. Đặc điểm của cây

  • Cây thảo, sống hằng năm, khác gốc, thân thẳng đứng cao 1-2m, phân ít hay nhiều cành. Toàn các bộ phận của cây đều phủ một lớp long mịn.
  • Lá thường mọc cách, có cuống, có lá kèm. Lá phía dưới chia thùy đến tận cuống, phiến thùy hình mác, nhọn, mép có răng cưa. Lá phía trên đơn hay chia 3 thuỳ. Cây đực thường gày mảnh hơn cây cái.
  • Hoa đực mọc thành chùy với 5 cánh dài và 5 nhị. Hoa cái mọc thành xim xen lẫn với lá bắc hình lá, đài hoa cái hình mo, bọc lấy bầu hình cầu, 2 bầu nhụy đính đính ở gốc bầu, hình chỉ, dài hơn bầu nhiều, 1 noãn ngược.
  • Quả bế (gọi là chenevis) hình trứng dài 2,53,5mm, đường kính 2,5-3mm, nhẵn, xám nhạt. Hạt có dầu.
  • Có tác giả phân cây gai dầu thành gai cho sợi thuộc loài Cannabis sativa var. vulgaris trồng ở những vùng ôn đới lấy sợi và hạt ép dầu, và gai cho nhựa (chanvre indien) thuộc loài Cannabis sativa L. var. indica trồng ở những vùng khí hậu nóng.
Xem thêm:  Cây Hoàng Nam

III. Ý nghĩa và tác dụng của cây

  • Với tên lanh mèo, lanh mán, cây gai dầu hiện nay chủ yếu được trồng ở một số vùng miền núi nước ta để lấy sợi. Một số ít nơi dùng quả và hạt để ép dầu, dùng chế sơn, khô dầu dùng làm thức ăn gia cúc. Toàn quả còn dùng nuôi chim.
  • Về mục đích làm thuốc, nhựa gai dầu được dùng từ lâu đời làm thuốc bôi ngoài với tính chất sát trùng và giảm đau.
  • Trong y học hiên đại, nhựa gai dầu được dùng dưới dạng cồn cao và thuốc để uống trong làm thuốc giảm đau, dịu đau (nhất là trong trường hợp đau dạ dày, co giật trong uốn ván, hen suyễn, một số bệnh thần kinh), dùng ngoài để làm thuốc sát trùng, chữa bỏng. Tuy nhiên người ta thấy thuốc để lâu kém hiệu lực và tác dụng cũng không đồng nhất.

Viết một bình luận