Cây Đước

I. Giới thiệu về cây Đước

  • Tên thường gọi: Cây đước
  • Tên khoa học: Rhizophora apiculata Blume
  • Họ thực vật: Thuộc họ Đước – Rhizophoraceae
  • Nơi sống: Cây đước mọc ở vùng nhiệt đới và Á nhiệt đới trong vùng bùn lầy của bờ biển
  • Màu sắc của hoa: Hoa có màu vàng nhạt
  • Thời gian nở hoa: Vào tháng 4 – 5 

II. Đặc điểm của cây Đước

  • Hình dáng bên ngoài: Đước là thực vật thân gỗ, thân cây mọc thẳng, tròn, trên thân có nhiều vết rạn hình ô vuông. Vỏ cây có màu từ xám trắng đến nâu đen.
  • Kích thước: Cây đước cao trung bình từ 20 đến 35m. Đường kính thân khoảng 30 đến 45cm.
  • Rễ: Đước là loài cây sinh sống tại nơi đặc biệt, ngập mặn nên có bộ rễ được cấu tạo đặc biệt. Rễ cây đước phân ra thành 2 bộ là rễ cọc và rễ phụ. Rễ cọc nhỏ, kém phát triển, cắm sâu xuống lòng đất. Rễ phụ lại phát triển, mọc ra từ phần thân xung quanh gốc cây, bán chặt vào vùng bùn nhão xung quanh, giúp cho cây được vững vàng.

Trung bình mỗi cây đước có từ 8 đến 12 rễ phụ. Rễ cây đước có nhiệm vụ hút và vận chuyển nước, cùng các chất dinh dưỡng đi nuôi cây. Ngoài ra còn có rễ thở, có chức năng hô hấp, mọc trực tiếp trên thân cây, tại những nơi không bị ngập nước.

  • Lá: Lá cây đước là các lá đơn, hình con thoi, thuôn, dài, đầu lá nhọn. Lá đước mọc đối xứng từng đôi một với nhau. Gốc lá hình nêm, gân lá chìm, nổi rõ ở mặt dưới lá. Lá đước rất cứng, mặt lá có màng sáp, bóng loáng, phản quang để tránh khỏi việc mất nước.
  • Hoa: Mùa hoa đước vào tháng 4 – tháng 5 hàng năm. Hoa đước mọc thành cụm, hình tán, mỗi cặp có 2 hoa mọc ra từ nách lá. Hoa đước không có cuống.
  • Cành: Cành cây đước có tính chất phân tán, cành cao, cành thấp. Các cành cây thành mọc thành tán hình dù lúc nhỏ và khi cây ở tuổi trưởng thành, từ 6 tuổi trở lên sẽ tự biến đối thành hình trụ. Cành cây đước nhỏ, có khả năng tự tỉa cành tự nhiên.
  • Quả: Quả đước trên nhỏ, dưới phình to, hình dáng giống quả lê. Mùa quả đước chín là từ tháng bảy đến tháng mười. Khi quả chín, có rất nhiều chim, sâu đến ăn.
Xem thêm:  Cây Kim Đồng

Cây Đước

III. Tác dụng của cây Đước

1. Tác dụng đối với hệ sinh thái

  • Giúp phục hồi và phát triển các vùng rừng phòng hộ ven biển ở nước ta.
  • Là nơi sinh sống và cư trú của các hệ thống sinh thái ngập mặn như chim, thú, lưỡng cư, tôm cá, bò sát, giáp xác, thân mềm…
  • Hình thành hàng rào vững chãi, bảo vệ vùng bờ biển khỏi tình trạng xâm thực mặn, xói mòn, cát hóa, chống gió, chống bão…
  • Cung cấp lượng oxy lớn cho trái đất.

2. Tác dụng chữa bệnh

  • Gỗ đước được sử dụng làm củi đun cho các hộ dân sinh sống xung quanh.
  • Thân cây đước làm gỗ để đóng các vật dụng phục vụ sinh hoạt như giường tủ, bàn ghế,…
  • Vỏ cây đước dùng trong các ngành công nghiệp gỗ, giấy, da, in, nhuộm lưới,…
  • Các địa phương có rừng đước còn khai thác được du lịch sinh thái ngập mặn.

3. Tác dụng khác

Rễ, vỏ, thân và lá của đước nhọn được dùng làm thuốc. Vỏ thân có tác dụng gây se xoắn mạnh, được dùng trong dân gian để chữa tiêu chẩy, vết thương chảy máu, phụ nữ băng huyết, đái ra máu.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Đước

1. Cách trồng cây

  • Đất trồng đước

Đước thích hợp trồng trên đất phù sa ngập mặn, đất ngập triều 3 – 4 giờ/ngày, đất có độ mặn 1 – 2%. * Mật độ trồng: Mật độ trồng đước 10.000 cây/ha, khoảng cách 1 m x 1 m. Gặp đất thích hợp có thể trồng đước với mật độ 20.000 cây/ha, khoảng cách 0,7 m x 0,7 m.

  • Thời vụ và kỹ thuật trồng
Xem thêm:  Dây Thuốc Cá

Thời điểm trồng đước tốt nhất là từ tháng 7 đến tháng 9. Trồng đước khi thủy triều rút. Dùng dây nilon thắt nút chia thành các đoạn 1 m, kéo thẳng hàng để trồng đúng khoảng cách. Đối với cây có bầu thì bóc vỏ bầu trước khi trồng, không làm đứt rễ cây.

2. Cách chăm sóc cây

Trong 4 năm đầu khi rừng đước chưa khép tán, chặt bỏ các cây gỗ tạp và thực bì tự nhiên mọc xen lẫn với rừng đước. Từ năm thứ 5 trở đi rừng đước hoàn toàn khép tán, bắt đầu tiến hành tỉa thưa.

Ở tuổi 5 – 6, tỉa 35 – 50%. Ở tuổi 11 – 12, tỉa  30 – 35%, số cây còn lại 5.000 – 6.000 cây/ha. Ở tuổi 20 – 21, tỉa 30 – 35%, số cây còn lại 2.500 – 3.000 cây/ha.

Đến khi khai thác chính ở tuổi 30, mật độ còn khoảng 2.000 cây/ha, trữ lượng trung bình 300 – 320 m3/ha. Việc khai thác rừng đước phải thực hiện đúng các trình tự và thủ tục quy định.

Viết một bình luận