Cây Cốt Khí

I. Giới thiệu về cây Cốt Khí

Cốt khí (Radix polygoni cuspidan) là phần thân rễ được phơi hoặc sấy khô của cây cốt khí. Bên cạnh đó chữ cốt khí còn được dùng để chỉ hạt và lá của nhiều cây khác thuộc họ Đậu.

  • Tên thường gọi: Cây cốt khí
  • Tên gọi khác: Cây cốt khí hay còn gọi là hoạt huyết đan, ban trượng căn,tử kim long, hổ trượng căn, điền thất (miền Nam).
  • Tên khoa học: Tên khoa học là Reynoutrua japonica Houtt. Polygonum cuspidatum Sieb et Zucc. Polygonum reyoutria Makino.
  • Họ thực vật: Thuộc họ rau răm Polygonaceae.
  • Phân bố: Cây cốt khí mọc hoang ở nhiều nơi, đặc biệt là những vùng đồi núi ở Việt Nam. Nhiều nhất là ở Sapa và một số tỉnh như Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang và một số tỉnh thuộc dãy Hoàng Liên Sơn.
  • Tuổi thọ: Tuổi thọ trung bình 3 – 5 năm
  • Màu sắc của hoa: Hoa có màu trắng
  • Thời gian nở hoa: Cốt khí thường ra hoa vào tháng 8 – 9, ra quả vào tháng 9 – 10

II. Đặc điểm của cây Cốt Khí

  • Hình dáng bên ngoài: Thân tròn, có nhiều lông màu trắng vàng, nhiều cành, nhánh, tán khá dày.
  • Kích thước: Cao từ 0,5 – 1m nhưng cũng có nơi cây mọc cao đến 2m.
  • Lá: Lá mọc so le với nhau, có cuống ngắn. Phiến lá có dạng hình trứng, rộng, đầu trên hơi thắt nhọn, phần cuống hơi phẳng hoặc hẹp lại, mép nguyên. Chiều dài của lá từ 5 – 12cm, rộng từ 3,5 – 8cm. Mặt trên của lá có màu xanh nâu đậm còn mặt dưới của lá màu nhạt hơn. Cuống lá dài từ 1 – 3cm, bẹ chìa ngắn. 
  • Hoa: Hoa mọc thành từng chùm, ở giữa kẽ lá, chứa rất nhiều hoa nhỏ. Cánh hoa có màu trắng, hoa mọc khác gốc. Hoa đực có 8 nhị, hoa cái có bầu hình trứng với 3 cạnh, 3 núm. Quả khô, có màu nâu đỏ, chia làm 3 cạnh.
  • Thân: Thân mọc thẳng, trên lông và cành xuất hiện nhiều đốm màu tím hồng. 
  • Quả: Quả rất nhỏ, gần như không thấy nên người ta cho rằng không có quả. Quả khô, có màu nâu đỏ, chia làm 3 cạnh.
Xem thêm:  Hoa Lan Mặt Khỉ

Cây Cốt Khí

III. Tác dụng của cây Cốt Khí

Cốt khí có công dụng chữa nhiều bệnh như:

  • Trị phong thấp
  • Trị viêm gan cấp tính, sưng gan
  • Trị thương thương tích, đau bụng, ứ máu
  • Trị kinh nguyệt không đều, vô kinh
  • Trị đau đầu gối, sưng mu bàn chân
  • Trị sưng vú
  • Trị táo bón
  • Giúp hạ đường huyết
  • Trị rắn cắn

Củ cốt khí có rất nhiều công dụng tuyệt vời trong điều trị bệnh.

Ngoài những công dụng trên, cốt khí còn có thể điều trị bệnh ngoài da, lở ngứa, trị mụn nhọt và dùng làm thuốc cầm máu.

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Cốt Khí

Thích hợp điều kiện khí hậu nóng ẩm ở vùng thấp có độ cao dưới 300 m so với mặt biển. Lượng mưa hàng năm từ 1.000 -1.500 mm, mùa khô 3 – 4 tháng, nhiệt độ trung bình năm từ 15 – 25 độ C.

Do sức nảy mầm tốt nên cây cốt khí có thể gieo thẳng bằng hạt. Xử lý hạt đơn giản bằng cách ngâm nước sôi hoặc nước nóng 70 – 80 độ C (3 sôi 2 lạnh) vớt ra rửa sạch đem gieo, cũng có thể không cần xử lý trước. Thời vụ gieo thích hợp là vào tháng 2 – 3 nơi có mưa phùn hoặc sau khi có vài trận mưa đầu mùa, đất đủ ẩm.

Gieo theo hốc hoặc cụm trên rãnh sâu và rộng 20 x 20 cm, gieo 2 – 3 hạt cho 1hốc hoặc cụm cách nhau 5 – 10cm, hàng cách hàng 0,5 – 1 m, nếu trồng xen để che bóng hoặc phụ trợ thì phụ thuộc vào khoảng cách hàng của cây chủ yếu.

Xem thêm:  Cây Lộc Vừng
Khi khoảng cách đó là 1,5 – 2 m thì chỉ cần gieo 1 hàng cốt khí ở giữa, còn khoảng giữa 2 hàng cây chủ yếu rộng hơn 2,5 – 3 m thì có thể gieo 2 hàng cốt khí. Gieo xong dùng đất vụn lấp phủ kín hạt. Trên 1 ha trồng xen cần gieo 7 – 10 kg hạt tốt là đủ.

Sau khi gieo 3 – 5 ngày hoặc chậm lắm là 5 – 7 ngày, nếu hạt không xử lý trước thì cũng bắt đầu nảy mầm. Trong 1 – 2 tháng đầu, định kỳ 2 – 3 tuần xới xáo vun gốc 1 lần kết hợp tỉa dặm điều chỉnh mật độ phù hợp. Từ tháng thứ 3 – 5 định kỳ 1 tháng 1 lần tiếp tục làm cỏ vun xới gốc, nếu có điều kiện bón thúc 5 – 10 g supe lân cho 1 gốc để thúc đẩy cây sinh trưởng và bắt đầu phát tỉa điều chỉnh độ che phủ của cốt khí tránh để chen lấn ánh sáng với cây trồng chính.

Đến 5 – 6 tháng tuổi và hàng năm vào cuối đông dùng dao sắc cắt 2/3 thân và cành phần ngọn để làm phân xanh, tiếp tục phủ đất vun xới gốc để tái sinh chồi.

Viết một bình luận