Cây Cà Pháo

I. Giới thiệu về cây Cà pháo

  • Tên thường gọi: Cây cà pháo
  • Tên gọi khác: Cây cà, cây cà pháo trắng
  • Tên khoa học: Solanum torum
  • Họ thực vật: Solanaceae (họ cà)
  • Nơi sống: Cà pháo được trồng khá phổ biến ở các nước Đông Nam Á, Đông Á 
  • Tuổi thọ: Sống lâu năm
  • Màu sắc của hoa: Thay đổi từ trắng đến tím

II. Đặc điểm của cây Cà pháo

  • Hình dáng bên ngoài: Cây thân thảo nhẵn nhụi, mọc thẳng hay leo với thân màu tím đen, hóa gỗ ở gốc.
  • Kích thước: Cây có thể cao tới 1,5m.
  • Lá: Lá cây cà pháo mọc đơn, xẻ thùy, không gai, dài 6-12cm, có thuỳ, có lông dày sát, cuống 1-3cm. Mỗi thùy có gân phụ hình lông chim.
  • Hoa: Cụm hoa Xim có cuốn ngắn, mang 2 đến 7 hoa màu trắng (có giống màu tím), phần dưới của cây mang ha lưỡng tính trong khi phần trên của cây mang hoa đực. thưa ngoài nách lá, 1-4 hoa mà chỉ 1 hoa sinh sản; cánh hoa màu trắng hay tím, rộng 2cm.
  • Quả: Qủa cà pháo có phần thịt dày, không có xơ, tính lạnh và ăn có vị ngọt. Quả của chúng có hình cầu hơi nén xuống, có màu trắng bớt xanh và có nhiều hạt nhỏ.
  • Hạt: Hạt hình đĩa, rộng 2,5mm. Cây sinh sản bằng hạt.

Cây Cà Pháo

III. Tác dụng của cây Cà pháo

1. Giá trị trong ẩm thực:

Quả cà pháo có thể chế biến thành nhiều món ăn rất ngon như: cà nhồi thịt bằm, cà chiên sốt nước mắm, cà kho sườn, cà nướng, cà sốt đậu phụ, cà pháo mắm tôm… khá là hấp dẫn.

Xem thêm:  Cây Hoa Lan Sóc Lào

Quả cà pháo non còn dùng để luộc, xào, nấu canh như các loại rau ăn quả khác.

Một số dân ở thôn quê khi ăn cà thường đem cắt thành miếng, đựng trong dĩa, lúc nấu cơm để vào hấp, khi chín rồi nêm thêm chút gia vị, cách làm này không những có thể giữ được mùi vị nguyên chất của cà mà khi ăn còn ngon hơn các cách nấu khác, cho dù ăn nhiều cũng không ảnh hưởng đến trường vị thấp nhiệt.

2. Tác dụng chữa bệnh:

Đông y gọi quả cà là di tử hay giả tử, ải qua.

Theo Đông y, cà pháo có vị ngọt, tính hàn, có tác dụng tán huyết, tiêu viêm, chỉ thống, nhuận tràng, lợi tiểu, trị thũng thấp độc, trừ hòn cục trong bụng, ho lao.

Ở Việt Nam, trong dân gian, cà pháo thường được dùng trị đau cả vùng thắt lưng, té ngã tổn thương; đau dạ dày, đau răng; bế kinh; ho mãn tính. 

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Cà pháo

1. Cách trồng cây

  • Thời vụ trồng:

Cà là loại cây ưa ánh sáng mạnh nên có thể trồng được quanh năm, thích hợp nhất trồng từ tháng 7 đến tháng 4 năm sau.

  • Đất trồng:

Cà pháo có bộ rễ khỏe, ăn sâu, tán rộng, lá nhiều nên cần đất có tầng canh tác dày, giàu dinh dưỡng, dễ thoát nước… Tốt nhất nên chọn đất thịt nhẹ hoặc pha cát để trồng cà pháo. Đất trồng được cày lật, phơi ải và được xử lý nấm bệnh và tuyến trùng trước khi trồng là tốt nhất.

  • Gieo ươm cây con và trồng:

Hạt giống sau cất trữ hoặc khi mua về cần được ngâm nước ấm 54 độ C trong 30 phút, tiếp tục ngâm nước sạch 1 ngày đêm để hạt hút no nước rồi mới đem gieo (vì hạt cà có vỏ dày). Tốt nhất nên làm vườn ươm có bón lót phân chuồng mục và NPK để gieo cây cà giống rồi mới nhổ cây con trồng ra ruộng sản xuất. Lượng hạt gieo 2 – 3g/m2.

Xem thêm:  Dây Săng Máu

Khi cây có 1 – 2 lá thật thì tỉa bỏ cây xấu, giữ lại khoảng cách 2 – 3cm/cây. Cây cao 5 – 6cm tỉa lần hai giữ lại khoảng cách 5 – 6cm/cây. Sau mỗi lần tỉa cần xử lý nấm bệnh gây chết thắt thân hoặc thối rễ cây con, sau 2 ngày nữa thì tưới thúc phân hữu cơ pha loãng hoặc NPK (13-13-13+TE) với lượng 50-100g/thùng 20lít. Khi cây giống được 20-30 ngày tuổi thì nhổ đem trồng.

Cần huấn luyện cây con trước nhổ bằng cách ngừng tưới nước trước đó 4 – 5 ngày rồi tưới đẫm và nhổ cây. Để cây không bị nấm bệnh xâm hại rễ trước trồng nên nhúng rễ các cây con vào dung dịch thuốc trừ nấm đã pha. Lượng còn lại dùng để xử lý đất trồng.

Đất trồng cà pháo cần được cày sâu, bừa kĩ, lên luống cao 25 – 30cm, rộng 1,4 – 1,5m. Luống được bố trí trồng hai hàng theo kiểu nanh sấu. Tùy theo các loại cà khác nhau mà bố trí mật độ sao cho phù hợp (50 x 60cm hay 60 x 80cm).

2. Cách chăm sóc cây

  • Bón thúc:

Sau trồng 12 – 15 ngày, xới nhẹ mặt luống lần đầu, bón thúc 8-  10kg NPK 13-13-13+TE/sào Bắc Bộ.

Lần 2 vun xới cách lần 1 từ 15 – 20 ngày kết hợp với bón phân NPK với loại và liều lượng như lần đầu.

Từ khi cây thu lứa quả đầu đến cuối vụ, thời kì này cần bón phân định kì nhiều lần để giữ cho cây ra hoa, nuôi quả liên tục đảm bảo năng suất cà quả. Nên ưu tiên loại phân NPK 12-3-10 hoặc 12-5-10 hay 16-16-8, 13-13-13+TE với liều lượng khuyến cáo trên bao bì để thúc nuôi quả và cây.

  • Tưới nước:
Xem thêm:  Cây Dong Riềng Đỏ

Cà pháo là cây có tán rộng, cành lá rậm rạp lại liên tục ra hoa đậu quả nên cần được dưỡng ẩm thường xuyên. Độ ẩm đất không đủ sẽ làm cây ít hoa dễ bị rụng hoa, quả… Người trồng không nên để cà quá hạn rồi mới tưới nước sẽ làm cho rễ bị đứt vi sinh vật gây bệnh xâm nhập làm thối hỏng. Cần vun gốc để thúc rễ phát triển và giữ ẩm cho gốc cà, chống đổ ngã cho cây bằng cách dùng cọc chống.

  • Tỉa cành, lá:

Cà có 7- 9 lá bắt đầu ra quả khi đó những nhánh dưới chùm hoa thứ nhất cần vặt bỏ. Ngoài ra khi cây phát tán ra hoa đậu quả cũng cần vặt bỏ bớt các lá già, lá mọc chen chúc trong tán. Việc làm này sẽ hạn chế cho cây bị rệp hại và bệnh hại thân lá. Tùy theo loại cà được trồng mà nông dân có thể để từ 2- 3 cành/cây.

  • Phòng trừ sâu bệnh:

Cà pháo trồng ở vụ chính thường hay bị rệp, sâu đục quả, đục ngọn, bệnh  lở cổ rễ, sương mai, héo xanh, héo vàng gây hại. Cần áp dụng phương pháp phòng trừ tổng hợp, ưu tiên các loại thuốc trừ sâu bệnh sinh học để phòng trừ nhất là khi cây đang ra hoa, thu quả để đảm bảo an toàn cho sản phẩm.

Viết một bình luận