Các Loại Cây Có Thể Làm Bonsai Được Nhiều Người Lựa Chọn

Ngày nay, cây cảnh bonsai đang được rất nhiều người săn đón vì ngoài việc trang trí nó còn mang lại nhiều ý nghĩa đặc biệt. Với nhiều hình dáng, thế đứng khác nhau được tạo ra từ bàn tay các nghệ nhân, mỗi loại cây bonsai sẽ mang đến một sản phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp.

I. Khái niệm về cây bonsai 

Cây bonsai là cây được trồng trong chậu, khay, được cắt tỉa tạo dáng theo một phương pháp đặc biệt, mang đầy đủ những yếu tố thẩm mỹ và ấn tượng thiên nhiên sẵn có.

Hay nói một cách khác, bonsai là một cây hay một nhóm cây trong thiên nhiên được thu nhỏ lại nhưng dáng thế, thân của nó vẫn mang nét cổ thụ, nhuộm 1 màu thời gian cổ kính được trồng trong chậu, khay hay trên đá bằng 1 kỹ nghệ riêng biệt.

II. Các loại cây có thể làm bonsai được nhiều ngưới lựa chọn

1. Cây si bonsai

Trong phong thủy, si được xếp vào bộ tứ linh “Đa – Sung – Sanh – Si”. Nó được xem là cây mang lại may mắn, cát tường và sinh khí tốt cho ngôi nhà của gia chủ. Có lẽ vì điều này mà cây si bonsai rất được ưa trồng trong nhà.

Các Loại Cây Có Thể Làm Bonsai Được Nhiều Người Lựa Chọn

Cây si để bàn có kiểu dáng độc đáo, nổi bật là phần củ phình to. Do đó ngoài việc trồng đất, các nghệ nhân còn chuyển cây sang thủy canh hóa để làm nổi bật phần củ của cây hơn.

2. Cây đa cảnh bonsai

Cây đa đã trở nên quá phổ biến bởi sự gắn bó với làng quê Việt Nam, gắn liền với các hình ảnh quê hương: Bến nước, con đò; xuất hiện trong các câu thơ, ca dao, tục ngữ, tranh ảnh,… Trong phong thủy, cây đa mang ý nghĩa trường thọ, sức sống dẻo dai, các hộ gia đình ở quê có vườn cây thường không thể thiếu đi cây đa bonsai trong bộ sưu tập cá nhân.

Bạn có thể bắt gặp các cây đa cổ thụ có ở rất nhiều nơi, bộ rễ của cây đa vô cùng hùng vĩ nên đối với các kỹ thuật bonsai thì rất có lợi cho việc uốn rễ.

Lá cây tự nhiên rất to nên nếu sử dụng cây đa để làm bonsai thì các kỹ thuật làm cho lá nhỏ lại là vô cùng cần thiết, cây đa có sức chịu đựng dẻo dai nên khi lá đa già thì có thể cắt bỏ hết, chừa lại cuống và ngưng tưới nước, chờ đợt lá ra tiếp theo do thiếu nước lá sẽ nhỏ lại.

Cây đa khá nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ của môi trường nên mỗi khi trời rét nên đặt cây ở những nơi ấm áp hoặc đặt trong nhà kính.

3. Cây mai chiếu thủy

Cây mai chiếu thủy là một loài cây thân gỗ với cành nhánh dài mảnh, dễ uốn nắn, tạo dáng bonsai. Hoa mai chiếu thủy nhỏ có màu trắng, dạng ngù ở ngọn, các cành hướng xuống dưới (hướng xuống đất) hay được gọi là cây mai chiếu thủy (hướng xuống mặt nước).

Lá cây mai chiếu thủy có dạng trái xoan đến dạng giáo, nhọn ở đỉnh và góc ở phần gốc, cuống ngắn hoặc gần như không có, kích thước lá tùy thuộc nhiều vào điều kiện môi trường sống và giống cây.

Cây mai chiếu thủy bonsai thường dùng trang trí ngoại thất sân vườn, quán cafe, nhà hàng, khách sạn, công ty,… Với dáng dấp cao lớn của cây mai chiếu thủy bonsai này, bạn cũng có thể chưng bày chúng nơi cổng vào, 2 bên cửa,…

4. Cây ngũ gia bì

Cây ngũ gia bì được xem là loại cây cảnh đẹp thuộc loại cao cấp và là loại thuốc quý trong dòng nhân sâm. Cây có lá xanh tươi, hình dáng hơi thuôn dài mềm mại dạng kép chân vịt, mọc so le hình trứng ngược, mỗi cành có khoảng từ 6- 8 lá giống như chân chim.

Ngũ gia bì có hoa dạng chùm, hoa nhỏ màu trắng. Quả của cây ngũ gia bì hình cầu, khi chín quả mọng nước và có màu tím sẫm.

Cây ngũ gia bì vừa có ý nghĩa lớn trong phong thủy vừa đem lại nhiều tác dụng đối với sức khỏe con người nên được dân chơi cây cảnh, nghệ nhân ưa chuộng.

Xem thêm:  Cây Mận

Trong phong thủy, ngũ gia bì bonsai được xem là cây có khả năng tạo ra nguồn năng lượng tích cực giúp gắn kết tình cảm các thành viên trong gia đình. Không những thế nó còn giúp cho sự nghiệp của gia chủ phát triển vững mạnh, ổn định tài vận và củng cố giữ vững tiền bạc.

5. Cây nhất chi mai

Khác với những loại cây hoa thông thường, nhất chi mai mang 1 nét đẹp nhẹ nhàng và đầy phong trần. Là cây thân gỗ nên càng lâu năm gốc cây càng phình to, xù xì già nua, cứng cỏi.

Trải qua thời gian, các nghệ nhận đã biết tận dụng nét đẹp tự nhiên của nhất chi mai trở thành một nghệ thuật trong bonsai. Cây được xem là biểu tượng của người quân tử trung tín, tiết tháo, ngoan cường chọc trời khuấy nước.

6. Cây linh sam

Cây linh sam hay còn gọi là cây sam núi là cây mọc nhiều trong rừng núi, thích ẩm ướt hay sống ở ven bờ hồ, thác nước. Cây có thể sống được ngoài ánh nắng và cả trong râm và có thân chắc khỏe ra hoa màu tím nổi bật.

Cây linh sam mang dáng dấp của một quân tử, một kẻ bất khả chiến bại, trồng cây này trong nhà với ý nghĩa có thể xua đuổi được tà khí, mang lại thịnh vượng, phát tài cho gia chủ. Cây linh sam được nhiều người săn tìm bởi kiểu dáng và vẻ đẹp của cây. Một số nghệ nhân đã cắt tỉa uốn nắn tạo thành một tác phẩm đặc sắc thu hút nhiều giới chơi cây cảnh.

Cây linh sam là một cây có thân cứng cáp, có nhiều xớ, càng nhiều tuổi thì thân càng sần sùi chắc khỏe và đẹp. Lá linh sam có nhiều cỡ nhưng nhìn chung là nhỏ, thuôn dài, tròng đầu màu xanh bóng. Cây linh sam nở hoa nhiều, nhỏ, màu tím hoặc màu trắng, trong đó màu tím thường thấy nhiều hơn.

Chậu cây linh sam bonsai có thể trang trí cả ngoại thất lẫn nội thất vì kích thước chậu cây nhỏ gọn, dễ di chuyển, dễ chăm sóc. Ngoài ra cây linh sam còn được sử dụng trồng trong sân vườn, tạo cảnh quan cho công viên hay thậm chí trồng trong chậu kiểng bày trước nhà, trang trí sân vườn, nhà hàng, biệt thự,… cây có kích thước nhỏ nhưng được tạo dáng đẹp tô điểm cho cảnh quan.

7. Cây phong lá đỏ

Cây phong lá đỏ với sắc cam, đỏ rực rỡ của lá trước mùa rụng lá sẽ mang đến cho không gian nơi ở, nơi làm việc của bạn một chút ấm áp và một nét dịu dàng của mùa thu. Cây rất thích hợp để trang trí trên bàn làm việc, trên kệ tủ. Màu cam, đỏ tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc nên chúng rất được ưa chuộng.

Cây phong lá đỏ sinh trưởng mạnh mẽ trong điều kiện đất thoát nước tốt, nếu sử dụng làm bonsai thì phải tưới nước hằng ngày và để cây dưới bóng râm, đón ánh nắng gián tiếp, không nên để dưới ánh nắng trực tiếp thời gian lâu vì có thể sẽ làm cháy lá, hư lá.

Để tạo thêm nét đẹp rực rỡ cho cây, giúp cây có lá nhỏ hơn, chúng ta có thể tỉa chồi, tỉa lá quanh năm nhưng phải có kĩ thuật và sự cẩn thận nhất định, chúng có thân, cành, lá cực đẹp nên rất được ưa chuộng bởi các nghệ nhân cũng như người chơi bonsai. Thay chậu 2-3 năm một lần vì rễ cây phát triển rất nhanh.

Vào mùa xuân cây có thể bị ảnh hưởng, nhiễm bệnh bởi các loài rệp, ve nhện, bạn có thể sử dụng thuốc xịt hoặc đơn giản là loại bỏ rệp bằng tay.

8. Cây hoa giấy 

Hoa giấy là một loại cây cảnh vốn dĩ đã quá quen thuộc với người Việt Nam. Nhưng nay nó đã được “lột xác” và mang một diện mạo mới thực sự độc đáo, đó là những gốc hoa giấy được tạo dáng bonsai với nhiều kích thước. Tuy nhiên, hoa giấy bonsai để bàn và để sàn là được ưa chuộng nhất.

9. Cây đỗ quyên

Cây hoa đỗ quyên thường được tạo dáng bonsai cho hoa rất đẹp và màu sắc ưa nhìn. Cây hoa đỗ quyên cũng trồng vào chậu để làm cây cảnh nội thất đặt bàn, cửa hay những nơi có vị trí ngang tầm nhìn hay trồng sân vườn làm cảnh.

Các Loại Cây Có Thể Làm Bonsai Được Nhiều Người Lựa Chọn

Hoa đỗ quyên có hình ống, hình phễu hoặc hình chuông và thường có mùi thơm. Cánh hoa đơn hoặc kép, có màu sắc đa dạng, như màu trắng đỏ, hồng, tím,… Lá đỗ quyên mọc cách, nhỏ, thường hẹp và nhọn đầu lá.

Xem thêm:  Cây Sâm Cau Đỏ

Cây có bộ rễ rất mạnh nên rất sợ hạn nước và không chịu được ngập úng lâu. Nếu hạn hoặc ngập úng quá lâu sẽ khiến cây sinh trưởng thấp và kém phat triển, lá vàng, hoa rủ. Chính vì vậy, cần căn cứ vào điều kiện thời tiết để có chế độ chăm sóc tưới nước cho phù hợp.

10. Cây mai vàng

Ngoài những mẫu cây mai vàng to lớn để trang trí ngoài sân vườn, cây mai vàng ngày nay còn được tạo đa dạng thế bonsai mini để phục vụ người tiêu dùng.

Cây mai rất dễ chăm sóc chỉ cần cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và hệ thống thoát nước tốt cho cây là được. Ngoài việc trang trí, sắc vàng rực rỡ của hoa mai còn thể hiện sự tài lộc dồi dào cho gia chủ.

11. Cây hoa sứ

Do có thể nở được những bông hoa to nhiều màu sắc như hồng, trắng, đỏ và còn tỏa hương thơm vào ban đêm nên hoa sứ luôn là ý tưởng tuyệt vời cho những kĩ thuật làm bonsai, mọi người thường trồng làm cảnh như là trên ban công thay vì trồng trong vườn.

Cây hoa sứ rất dễ trồng vì nó không kén đất và không cần nhiều nước. Khi nở hoa, một bông hoa có thể nở ít nhất là 5 cánh, nhờ vào lai tạo mà nó có thể nở đến 6 – 7 cánh, hoa nở nhiều trong năm còn lá thì rụng.

Ngoài hoa, rễ là bộ phận đẹp thứ hai trên thân cây, cao, to, sau khi trồng 1 – 2 năm là có thể tiến hành uốn rễ. Hầu hết mọi người rất thích hoa sứ nở vào dịp Tết, chưa kể ở những chợ hoa ngày Tết cũng trung bày các loại hoa sứ, thường cắt cành vào tháng 7 âm lịch thì hoa sứ sẽ nở vào dịp tết.

12. Cây đinh lăng

Không phải tự nhiên mà cây đinh lăng bonsai lại được nhiều người lựa chọn để trồng làm cảnh trước cửa nhà hoặc trang trí phòng khách xanh mát nhiều đến thế. Nguồn năng lượng xanh từ cây đinh lăng rất dồi dào, mang lại một không khí trong lành, dịu mát cho mọi người.

Không chỉ vậy, loại cây này còn mang ý nghĩa phong thủy đặc biệt, giúp chặn khí xấu và giữ tài lộc cho gia chủ nên càng được nhiều người ưa chuộng.

13. Cây bông trang đỏ

Ngày nay, cây trang đỏ hay còn gọi là hoa mẫu đơn được nhiều người chọn làm cây cảnh bonsai trong nhà bởi cây có hoa to, đẹp, có thể ra hoa quanh năm và dùng để làm thuốc.

Cây bông trang đỏ có khả năng chịu được đất xấu khô, chịu ánh sáng và bóng râm, nếu trồng nơi bóng râm thì cây sẽ cho ra ít hoa hơn.

14. Cây lộc vừng bonsai

Theo phong thủy, lộc vừng là loại cây mang lại sự may mắn về tài lộc, do đó, loại cây này rất được ưa chuộng để làm vật phong thủy trong nhà, quà biếu, quà tặng.

Lộc vừng sẽ ra hoa vào đúng mùa nếu có đất trồng tốt, khi ra hoa lại càng hấp dẫn và làm tăng tính thẩm mỹ cho nơi trưng bày. Việc nhân giống lộc vừng rất dễ dàng bằng cả hai con đường vô tính là giâm chiết cành và gieo quả đã chín. Khi chăm sóc cần tránh tưới nước quá nhiều, sẽ làm rễ cây bị ngập úng và chết.

15. Cây quất bonsai

Ngoài những loại cây quất thông thường được trang trí vào những dịp tết thì ngày nay xuất hiện loại quất bonsai có kích thước chỉ khoảng 40cm đang được nhiều người ưa chuộng.

Những cây quất trồng trong chậu thông thường sẽ phải tưới mỗi ngày 1 lần hoặc có khi lên đến 3lần/ ngày đối với các cây đặt để ngoài sân.

Đây là cây cảnh dành cho những người có hiểu biết về nghệ thuật bonsai vì cây rất khó tạo dáng, cây phải được tạo dáng sao cho độc lạ mới thu hút được thẩm mỹ của người nhìn.

16. Cây nguyệt quế

Nguyệt quế là loại thân cây gỗ, thân nhẵn bóng. Cây thích hợp sinh sống tại các nước châu Á nhiệt đới gió mùa, trong đó có Việt Nam. Lá cây mọc xen kẽ nhau, hoa thơm với 5 đài màu xanh cùng 5 cánh trắng.

Cây có nhu cầu rất cao về nước, độ ẩm nên cần nước nhiều. Để tạo thế bonsai cho cây nguyệt quế thì tỉa cành là việc rất quan trọng, ít nhất 1 tháng 1 lần. Đặc biệt khi trồng cây nguyệt quế rất hay có sâu, sâu vẽ bùa phá hoại lá, do đó cần phải chú ý chăm sóc và quan sát cây thường xuyên để sớm phát hiện và xử lý.

Xem thêm:  Cây Cỏ Mực

III. Kỹ thuật làm cây bonsai và cách chăm sóc 

1. Kỹ thuật làm cây bonsai

  • Các dụng cụ uốn cây, cành cơ bản
    • Kéo cắt tỉa
    • Dây uốn: Ngưới ta thường dùng dây đồng hoặc dây kẽm vì giá thành rẻ và khá dễ mua tại các hàng cây cảnh. Bạn cần chú ý không dùng dây sắt bởi chúng rất dễ bị gỉ sét khi gặp nhựa cây, từ đó làm chết cây.
  • Thời điểm uốn cây

Thông thường, khoảng vào cuối hè hoặc cuối tháng 7 là thời điểm rất thích hợp để uốn cành. Bởi đây là thời gian mà cây phát triển mạnh, thường cho ra chồi mới. Không nên uốn cây khi lá còn non hay thân cành chưa đến thời điểm thu nhựa.

  • Cách tạo dáng cây

Đầu tiên, chúng ta cần xác định hình dáng để tạo cây. Có 4 dáng cơ bản để tạo cây như: dáng trực, dáng huyền, dáng nghiêng, dáng hoành.

Với phần rễ, một vài người muốn bộ rễ trồi lên tăng thêm sự già dặn thì lúc chúng ta sang chậu mới cho cây thì dùng dây cố định cây ở trên bề mặt chậu rồi bắt đầu uốn các cành, nhánh.

Chúng ta moi những rễ chính trồi lên mặt đất, cắt bỏ những rễ con không cần thiết để tập trung nuôi rễ chính. Dùng kẽm chôn một đầu vào trong gốc rồi uốn rễ lan tỏa ra xung quanh sau đó mới lấp đất lại.

Tiếp đó uốn thân trước rồi sau đó đến cành chính, tiếp theo là uốn những cành quanh thân cây bonsai tính từ gốc lên đến ngọn cây. Uốn cành lớn trước rồi cành nhỏ sau.

Để tạo dáng cây bonsai, quấn dây theo những hình dáng đã được định hình từ trước, cắm một đầu dây vào mâm tạo điểm cố định và không nên quấn quá chặt hoặc quá lỏng.

Mỗi loại, mỗi cành cây đều có đặc điểm mềm dẻo khác nhau, nhất là đối với những cành chúng ta có ý muốn bẻ ngược lên thì phải thật cẩn thận, mỗi ngày bạn chỉ nên uốn ở mức nhất định để cây quen dần. Nếu muốn quấn thêm vài vòng để chắc chắn hơn thì nên quấn sát dây đã quấn trước, không nên quấn chồng lên nhau.

Chúng ta sẽ bắt đầu tháo dây từ ngọn trở về gốc. Tháo dây khi dây đã ăn hơn 1/3 đường kính vào vỏ cây. Đây là lúc thích hợp nhất vì cành đã tương đối định hình. Tháo dây quá muộn sẽ để lại những vết hằn sâu khó khắc phục.

Để duy trì và trau chuốt hình dáng cây sau khi uốn chúng ta phải cắt tỉa phần ngọn và phần ngoài rìa thường xuyên, nhất là mùa phát triển của cây để những phần phía bên trong phát triển tốt hơn.

2. Cách chăm sóc

Việc bài trí cây bonsai để trong nhà nhằm mang lại sự sinh động trong không gian. Tuy nhiên cần đảm bảo được một số yếu tố để cây bonsai phát triển tốt trong nhà.

  • Ánh sáng

Cần đặt cây ở vị trí có nhiều ánh sáng như gần cửa sổ, ban công,… nhưng tránh ánh nắng gắt từ mặt trời, đặc biệt là từ 11h30 – 14h30. Có thể phun sương cho lá cây để cây xanh tốt nhưng không được tưới đẫm để tránh thối rễ.

  • Thay chậu

Khoảng 2 năm/lần bạn nên thay chậu để tạo đất mới và cung cấp chất dinh dưỡng cho cây. Mỗi lần thay chậu thì nên cắt tỉa bớt rễ để đảm bảo độ thoáng và thoát nước tốt. Thời gian thay chậu tốt nhất là vào mùa xuân hoặc thu.

  • Cắt tỉa cây

Cắt tỉa và uốn nắn cây thường xuyên để giúp cây luôn giữ được dáng đẹp và theo ý muốn. Mùa xuân là thời điểm tốt nhất để cắt tỉa cây vì đây cũng là lúc cây bắt đầu phát triển mạnh.

  • Diệt trừ sâu bệnh

Cần thường xuyên quan sát các dấu hiệu lạ xuất hiện trên bộ phận cây. Vì trong môi trường ẩm ướt sâu bọ và côn trùng rất dễ phát triển gây hại cho cây.

  • Bón phân cho cây

Thường xuyên quan sát tình trạng lá cây sẽ cho bạn biết tình trạng dinh dưỡng trong đất. Lá màu vàng, kém xanh tươi là do cây thiếu sắt. Còn nếu có nhiều đốm vàng, cam hay nâu thì trong đất có quá nhiều kali. Dựa trên những đặc điểm trên để kịp thời điều chỉnh lượng phân bón hợp lý.

  • Vệ sinh cây

Ít người trồng cây bonsai để trong nhà quan tâm đến việc vệ sinh cây. Nhưng ngoài mục đích thẩm mỹ, vệ sinh cây còn giúp cây phòng tránh các bệnh nấm mốc, rêu, khử bụi trên lá. Chỉ cần một chiếc khăn sạch thấm nước hoặc bàn chải nhỏ là bạn đã có thể làm sạch các lá trên cây của mình.

Viết một bình luận